Hàng hóa xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử sẽ bị kiểm tra, người mua - bán phải thực hiện định danh

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo trước Quốc hội

Sáng 23-8, với 471/474 đại biểu Quốc hội (đạt tỷ lệ 94,20%) tham gia biểu quyết tán thành, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Hải quan đã được Quốc hội chính thức thông qua.

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật này trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi Luật Hải quan nhằm xây dựng ngành hải quan số, hiện đại, minh bạch; tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thương mại, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng cường năng lực phòng, chống gian lận thương mại.

Về các nội dung cụ thể, điểm sửa đổi đáng chú ý là dự thảo luật đã bổ sung cơ sở pháp lý quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử và chuyển đại lý làm thủ tục hải quan sang cơ chế tiêu chuẩn nghề, hậu kiểm.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ, Chính phủ khẳng định cần thiết phải luật hóa các nguyên tắc kiểm tra, giám sát do số lượng giao dịch lớn, chủ thể tham gia đa dạng. Do đó, dự thảo luật đã chỉnh lý theo hướng quy định các nguyên tắc cơ bản; còn ngưỡng trị giá hàng hóa, quy trình kiểm tra, giám sát và lộ trình xác thực định danh điện tử sẽ được Chính phủ quy định chi tiết.

Đồng thời với các quy định này, chủ quản nền tảng thương mại điện tử cũng được bổ sung trách nhiệm kết nối dữ liệu phục vụ quản lý hải quan. Quy định này hướng tới việc tăng khả năng kiểm soát hàng hóa giao dịch qua các nền tảng, nhất là thương mại điện tử xuyên biên giới.

Các doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh, chủ quản sàn thương mại điện tử và đơn vị trung chuyển cũng được bổ sung vào nhóm người khai hải quan.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định đối với đại lý làm thủ tục hải quan. Trước băn khoăn việc giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định tiêu chuẩn, quản lý đại lý có thể làm phát sinh trở lại các điều kiện kinh doanh đã được Luật Đầu tư bãi bỏ, Chính phủ tiếp thu theo hướng không đặt lại điều kiện kinh doanh.

Chính phủ cũng tiếp thu đề nghị bỏ chế định kiểm định hải quan khỏi dự thảo Luật. Trước đó, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ căn cứ, tiêu chí, giá trị pháp lý của kết quả kiểm định, thời hạn kiểm định, quyền khiếu nại, đánh giá lại và cơ quan đánh giá độc lập. Đồng thời, cần phân định rõ kiểm định hải quan với giám định, kiểm tra chuyên ngành và kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Về kho ngoại quan, Chính phủ tiếp thu và chỉnh lý khái niệm theo hướng bao gồm cả trường hợp hàng hóa xuất khẩu đã làm thủ tục hải quan nhưng phải nhập khẩu trở lại Việt Nam.

Đối với kiểm tra sau thông quan, Chính phủ tiếp thu ý kiến về cách tính thời hiệu 5 năm và bổ sung cơ chế xử lý chồng chéo về địa bàn kiểm tra.

Một điểm mới khác là bổ sung hàng hóa quá cảnh vào phạm vi áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.