Hàng thủ công mỹ nghệ xứ Quảng lên sàn số

Du khách tham quan gian hàng thủ công mỹ nghệ của nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ (phường Hội An Tây). Ảnh: XUÂN SƠN

Khoảng trống trên sàn thương mại

Nổi tiếng với việc chế tác các sản phẩm thủ công từ gốc tre được nhiều du khách ưa chuộng, gia đình nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ (phường Hội An Tây) bán được nhiều sản phẩm từ livestream trên TikTok shop, bên cạnh quảng bá trực tiếp ở các sự kiện, lễ hội… Song song với những hiệu quả, nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ cho hay: “Đặc thù của sản phẩm thủ công là sự độc bản. Mỗi sản phẩm là một sắc thái riêng; những bức tượng từ gốc tre tôi làm ra không có bức tượng nào giống nhau hoàn toàn về kích thước hay đường nét, dù là cùng một nhân vật”.

Sự độc bản đã tạo nét đặc sắc cho hàng thủ công xứ Quảng nhưng cũng là trở ngại cho dòng sản phẩm này trên sàn thương mại điện tử, nơi nhà phân phối và khách hàng thường đòi hỏi sản phẩm có tính đồng bộ về mẫu mã, số lượng lớn...

Chị Trần Kim Ngân, phụ trách bán hàng trên hệ thống thương mại điện tử của xưởng đất nung Lê Đức Hạ (phường Điện Bàn) chia sẻ, xưởng đã giới thiệu nhiều sản phẩm như lọ hoa, phụ kiện nến, chậu trồng cây, tượng 12 con giáp... trên website của mình cùng nền tảng TikTok shop và Shopee. Tuy nhiên, hầu hết giới hạn ở những mặt hàng có thể sản xuất hàng loạt, còn với những mặt hàng có tính độc bản thì rất khó bán.

Bên cạnh đó, một số mặt hàng thủ công có thể sứt mẻ hay vỡ, dẫn tới người bán có nguy cơ đền hàng, hoàn hàng nếu xảy ra sự cố trong quá trình giao nhận. Ngoài ra, mức phí sàn hiện tại yêu cầu người bán phải chịu phí có thể lên tới gần 35% doanh thu. Do đó, dù có lượng khách tốt qua nền tảng số, chị Ngân vẫn nhìn nhận, các cơ sở sản xuất hàng thủ công và người bán đang “chạy” theo chính sách từ các sàn thương mại điện tử một cách bị động.

Cùng ý kiến, anh Đinh Công Quân, chủ cơ sở OCOP House Hội An, đơn vị chuyên phân phối quà tặng và đặc sản xứ Quảng cho hay, tính độc bản của sản phẩm thủ công sẽ là một rào cản khi người bán công khai thông tin mô tả sản phẩm cho khách hàng lựa chọn trên sàn thương mại điện tử.

“Trong quá trình tiếp nhận đơn và giao hàng, chúng tôi ghi chú với khách hàng rằng đây là sản phẩm thủ công mỹ nghệ, hình thức sản phẩm phụ thuộc vào hình thái tự nhiên của nguyên liệu và những sản phẩm này không thể hoàn toàn giống nhau như hàng công nghiệp. Chẳng hạn, vân gỗ trên sản phẩm này không giống sản phẩm kia. Trường hợp khách không đồng tình thì có thể trả hàng, lúc đó người bán xem như tốn phí vận chuyển”, anh Quân cho hay.

Cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ Cói Kim Bồng (phường Hội An) giới thiệu sản phẩm thủ công đến khách hàng tại một sự kiện xúc tiến của thành phố. Ảnh: XUÂN SƠN

Cần sự hỗ trợ sát sườn

Cũng theo anh Đinh Công Quân, những yếu tố vừa nêu đã hạn chế sự cạnh tranh giữa hàng thủ công mỹ nghệ so với các mặt hàng có tính chất công nghiệp. Đặc biệt là câu chuyện phí sàn, phí vận chuyển... Do đó, anh cho rằng các sàn thương mại điện tử nên có chính sách hỗ trợ nhóm hàng thủ công mỹ nghệ, ví dụ như điều chỉnh mức phí sàn phù hợp hay tăng cường hợp tác quảng bá; hỗ trợ lan tỏa giá trị bản địa, hình ảnh sản phẩm đến đông đảo khách hàng.

Chị Phạm Thị Công, chủ cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ Cói Kim Bồng (phường Hội An) cho biết, hiện cơ sở của chị chỉ mới quảng bá sản phẩm trên website và fanpage Facebook chứ chưa xuất hiện trên TikTok shop và Shopee. Nguyên do là cơ sở còn thiếu nhân lực và bản thân chị cũng chưa có nhiều thời gian để đào sâu về khâu marketing hay xúc tiến sản phẩm trên sàn thương mại điện tử. Vì thế, chị Công kỳ vọng trong thời gian tới, ngành công thương và địa phương tiếp tục phối hợp các sàn thương mại điện tử, tăng cường các hoạt động hỗ trợ người kinh doanh quảng bá sản phẩm rộng rãi.

Theo ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương, bên cạnh phát triển kinh tế số, Đà Nẵng luôn quan tâm gìn giữ và phát huy giá trị các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng, làng nghề truyền thống và bản sắc văn hóa địa phương. Trên tinh thần đó, ngành công thương và các địa phương đã tổ chức các sự kiện xúc tiến như một cầu nối giữa các sản phẩm truyền thống với các nền tảng thương mại điện tử, góp phần đưa sản phẩm vùng miền đến gần hơn với người tiêu dùng.

Trong khuôn khổ phiên chợ thương mại điện tử kết nối sản phẩm truyền thống của vùng miền Đà Nẵng diễn ra vào tháng 7/2026, Sở Công Thương và các đơn vị tổ chức tập huấn kỹ năng kinh doanh trên nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ năng thiết kế nội dung số phục vụ truyền thông, bán hàng trực tuyến và các giải pháp thanh toán không tiền mặt, thanh toán xuyên biên giới… cho các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh. Qua đó, giúp các đối tượng này tiếp cận trực tiếp các giải pháp số, nâng cao năng lực ứng dụng thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường...

Theo bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), hướng đi trên của Đà Nẵng là cách làm thực tế, giúp người kinh doanh dần áp dụng chuyển đổi số vào hoạt động kinh doanh hằng ngày; từng bước mở rộng thị trường, nâng cao doanh thu, tạo thêm việc làm và góp phần giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa bản địa.

Ở góc nhìn cá nhân, nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ đề xuất, những sản phẩm thủ công xứ Quảng, trong đó có khu vực Hội An nên có một không gian cố định để trình diễn nghề. Đây sẽ là không gian văn hóa - du lịch, hội tụ tinh hoa những nghề thủ công truyền thống để chia sẻ với du khách gần xa. Ở đó, môi trường đông du khách và sự lan tỏa của mạng xã hội là điều kiện thuận lợi để nghệ nhân, người kinh doanh quảng bá sản phẩm thủ công mỹ nghệ “nhanh và mạnh” trên nền tảng số.