Hé lộ dấu vết con người trên cao nguyên Tây Tạng cách đây hơn 8.000 năm
Các nhà khảo cổ Trung Quốc vừa phát hiện thêm bằng chứng cho thấy con người đã sinh sống ở phía Tây cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng từ đầu thời kỳ Holocene, thông qua một bộ sưu tập công cụ đá được tìm thấy tại di chỉ Kali.
Các hiện vật đá được tìm thấy tại di chỉ Kali ở Tây Tạng. Ảnh: IVPP/CAS
Theo Viện Cổ sinh vật học và Cổ nhân học động vật có xương sống (IVPP) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), phát hiện này giúp làm sáng tỏ cách con người tiền sử thích nghi với một trong những môi trường khắc nghiệt nhất thế giới.
Di chỉ Kali nằm ở độ cao khoảng 4.700m, trên bờ phải sông Yarlung Zangbo thuộc khu vực Ali, khu tự trị Tây Tạng. Tại đây, các nhà nghiên cứu thu thập và phân tích 272 hiện vật đá nằm rải rác trên bề mặt.
Bộ sưu tập gồm nhiều loại nguyên liệu như đá lửa, đá thạch anh và đá silic, bao gồm lõi đá, mảnh đá, lưỡi dao siêu nhỏ, công cụ được gia công lại cùng một số mảnh vỡ. Những hiện vật này phản ánh gần như đầy đủ các công đoạn chế tác, từ chuẩn bị nguyên liệu đến sản xuất và chỉnh sửa công cụ.
Phân tích cho thấy người tiền sử tại Kali sử dụng song song hai kỹ thuật chế tác. Một là công nghệ tạo mảnh đá đơn giản, hai là công nghệ chế tạo lưỡi dao siêu nhỏ bằng lõi đá hình nêm, tạo ra các công cụ sắc bén phục vụ săn bắt và sinh hoạt. Dấu tích của toàn bộ quy trình chế tác, từ chuẩn bị, sản xuất đến loại bỏ công cụ, đều được bảo tồn tại di chỉ.
Kết hợp dữ liệu khảo cổ với bằng chứng về môi trường cổ, nhóm nghiên cứu cho rằng di chỉ Kali hình thành vào đầu hoặc giữa thời kỳ Holocene, sau khi các hồ nước lớn trong khu vực thu hẹp, để lộ thêm những vùng đất có thể sinh sống.
Theo các nhà khoa học, trong giai đoạn hồ mở rộng cực đại, nhiều vùng đất thấp bị ngập nước khiến con người khó định cư lâu dài. Khi mực nước rút, không gian sinh sống trên cao nguyên dần mở rộng, tạo điều kiện để các nhóm người tiền sử tiến sâu vào khu vực phía Tây cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng.
Các nhà nghiên cứu nhận định tập hợp công cụ đá tại Kali cho thấy mối liên hệ về công nghệ chế tác giữa vùng Ali và cao nguyên Trường Đường ở phía Tây Tây Tạng. Phát hiện này cũng mở rộng phạm vi phân bố đã biết của văn hóa lưỡi dao siêu nhỏ tại khu vực phía Tây Tây Tạng.
Theo IVPP, di chỉ Kali cung cấp thêm bằng chứng khảo cổ về sự cùng tồn tại của công nghệ chế tác mảnh đá và công nghệ lưỡi dao siêu nhỏ trong thời kỳ đầu Holocene, góp phần làm rõ lịch sử cư trú của con người trên cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng.
Các nhà khoa học kỳ vọng những phát hiện khảo cổ và kết quả định tuổi mới trong tương lai sẽ giúp hoàn thiện hơn bức tranh về quá trình con người chinh phục vùng cao nguyên này.
Tin nóng
Giữa vùng đất Puglia đầy nắng gió của nước Ý, một tòa lâu đài bát giác bí ẩn vẫn đứng vững như câu đố kiến trúc chưa có lời giải.
Các nhà nghiên cứu Tây Ban Nha cho rằng một căn phòng trong biệt thự La Mã Fuente Álamo từng là thư viện. Nếu được xác nhận, đây có thể là thư viện cổ nhất từng được phát hiện trên bán đảo Iberia.
Virus, vi khuẩn từ động vật có thể mất hàng chục năm ẩn mình trước khi vượt qua rào cản giữa các loài và gây ra những đợt bùng phát nghiêm trọng ở con người.
Một khu rừng có lịch sử hàng trăm năm tại hạt Kent (Anh) đang đứng trước nguy cơ bị chặt bỏ để phục vụ hoạt động khai thác đá, làm dấy lên làn sóng phản đối từ các nhà hoạt động môi trường và tổ chức bảo tồn.
Ngày 30-7, Bộ Tư lệnh TPHCM đang di dời bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ đồng thời hút một phần nước hồ để tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, khai quật hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM).
Tin mới
Từ những vùng tối xa xôi của vũ trụ đến các thiên hà ra đời cách đây hàng tỷ năm, kính thiên văn không gian đã mở rộng giới hạn hiểu biết của nhân loại.
Chỉ hai ngày sau khi trận động đất mạnh 7,1 độ richter xảy ra ở miền nam Nhật Bản khiến trung tâm thương mại Aeon bị sập một phần nghi do vụ nổ từ rò rỉ khí gas từ tác động của thiên tai này, các nhân chứng đã mô tả với các hãng tin về khoảnh khắc kinh hoàng khi đó.
Hơn một thế kỷ sau khi được phát hiện, văn tự Linear A vẫn thách thức mọi nỗ lực giải mã, như tiếng nói cuối cùng của một nền văn minh đã biến mất.
Một chú mèo đang nằm trên giường, có vẻ đang ngủ, bỗng bật dậy và bỏ chạy chỉ vài giây trước khi căn phòng rung chuyển vì động đất ở Nhật Bản. Phản ứng của chú mèo có thể được giải thích thế nào? Nó đã cảm nhận được điều gì?
Ông Shoji Yonemitsu - một cư dân địa phương bày tỏ với CNN: 'Vì sao, vì sao điều này cứ liên tiếp xảy đến với chúng tôi ở Kumamoto? Đợt động đất năm 2016 khủng khiếp hơn rất nhiều, nhưng trận lần này cũng đủ để khiến mọi người vô cùng sợ hãi'.
Chuyên gia cảnh báo châu Âu đang bước vào thời kỳ mới của cháy rừng cực đoan, với những đám cháy có sức tàn phá được ví như bom nguyên tử.
Ngày 29/7, giới chức Australia xác nhận, virus cúm gia cầm độc lực cao H5N1 đang lây lan nội địa trong quần thể chim bản địa. Sự việc làm dấy lên lo ngại dịch bệnh bắt đầu bùng phát rộng hơn kể từ khi quốc gia này ghi nhận ca bệnh đầu tiên vào tháng 6 vừa qua.
Câu đố 'Cái gì ban ngày ngủ, ban đêm thức?' nghe có vẻ đơn giản nhưng lại khiến nhiều người phân vân vì đáp án không hẳn là điều bạn nghĩ đến đầu tiên.