Hệ thống dữ liệu phục vụ hiệu quả theo dõi di cư lao động

Bà Kendra Rinas, Trưởng đại diện IOM tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TTXVN phát

Đây là nhận định của đại diện các tổ chức quốc tế và nước ngoài tại hội thảo công bố Báo cáo “Phân tích chuyên sâu về chi phí do người lao động Việt Nam chi trả để làm việc ở nước ngoài - Chỉ tiêu thống kê phát triển bền vững 10.7.1” diễn ra ngày 8/9 ở Hà Nội.

Hội thảo do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tổ chức, với sự phối hợp của Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) và Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam.

Đại diện các tổ chức quốc tế tham dự hội thảo đều thống nhất đánh giá cao tinh thần chủ động và năng lực tự chủ của Việt Nam trong việc phát triển hệ thống dữ liệu về người lao động di cư. Phát biểu tại hội thảo, bà Kendra Rinas, Trưởng đại diện IOM tại Việt Nam, nhấn mạnh việc Việt Nam lồng ghép các câu hỏi về di cư vào Điều tra Lao động và việc làm năm 2025 là một bước đi chiến lược quan trọng, minh chứng cho giá trị của việc đầu tư dài hạn vào hệ thống dữ liệu để xây dựng cơ sở thông tin di cư lao động vững chắc. Sự chủ động này giúp quản trị di cư hiệu quả, tiệm cận với các tiêu chuẩn của Thỏa thuận Toàn cầu về Di cư Hợp pháp, An toàn và Trật tự (GCM).

Bà Emelie Rennerfelt, Phó Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam phát biểu. Ảnh: TTXVN phát

Bà Emelie Rennerfelt, Phó Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam, khẳng định dữ liệu đáng tin cậy là nền tảng thiết yếu để hiểu rõ tiến trình phát triển và định hướng hành động tiếp theo. Bà bày tỏ niềm tự hào khi Thụy Điển phối hợp cùng IOM hỗ trợ Việt Nam quản trị di cư dựa trên dữ liệu bằng chứng, đồng thời đánh giá cao những nỗ lực thiết thực của Việt Nam trong việc giảm chi phí di cư và bảo vệ người lao động trước các áp lực kinh tế và biến đổi khí hậu trong khu vực.

Cùng với những đánh giá về công tác xây dựng hệ thống dữ liệu, theo báo cáo công bố tại hội thảo, những số liệu thực tế đã phản ánh kết quả quản trị di cư hiệu quả của Việt Nam trong giai đoạn vừa qua.

Cụ thể, chi phí bình quân người lao động di cư chi trả để có việc làm ở nước ngoài đã giảm 23,8%, từ mức 164,9 triệu đồng năm 2021 xuống còn 125,7 triệu đồng năm 2025. Ngược lại, thu nhập bình quân trong tháng làm việc đầu tiên ở nước ngoài tăng 25,4%, từ mức 22,4 triệu đồng lên 28,1 triệu đồng.

Sự dịch chuyển tích cực này đã đưa chỉ số thống kê phát triển bền vững SDG 10.7.1 - Chỉ số chi phí tuyển dụng (RCI), được tính bằng tổng chi phí người lao động chi trả để làm việc ở nước ngoài so với thu nhập tháng đầu tiên tại nước đến, ở mức 4,5 tháng vào năm 2025. Chỉ số này đã giảm đáng kể so với mức 7,4 tháng của năm 2021. Điều này có nghĩa khoản tiền người lao động phải bỏ ra trước khi xuất cảnh hiện tương đương 4,5 tháng thu nhập tại nước ngoài, giảm gần 3 tháng so với 4 năm trước.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính, phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh: TTXVN phát

Theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, kết quả cho thấy gánh nặng tài chính ban đầu đối với người lao động đã từng bước được tháo gỡ.

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cũng khẳng định, những số liệu thống kê chất lượng này là cơ sở phản ánh đầy đủ hơn đặc điểm của người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài, quá trình di cư cũng như các yếu tố tác động đến quyết định di cư, phục vụ hiệu quả cho công tác nghiên cứu và hoạch định chính sách.

Cũng tại hội thảo, vai trò kinh tế - xã hội to lớn của di cư lao động đối với sự phát triển quốc gia tiếp tục được khẳng định. Trưởng đại diện IOM Kendra Rinas dẫn chứng tổng lượng kiều hối gửi về Việt Nam trong năm 2025 đã vượt mốc 16 tỷ USD, cho thấy tầm ảnh hưởng kinh tế rộng lớn của di cư lao động trong việc cải thiện sinh kế bền vững, tạo cơ hội để người lao động tích lũy kinh nghiệm và nâng cao trình độ kỹ năng.

Để nâng cao hơn nữa giá trị của dữ liệu này, Trưởng đại diện IOM đưa ra thông điệp rằng số liệu chỉ thực sự có ý nghĩa tối thượng khi nó chuyển hóa thành những kết quả thực tế giúp cải thiện đời sống con người, từ việc bảo vệ quyền lợi người lao động trong suốt chu kỳ di cư, nâng cao công tác chuẩn bị trước khi đi, cho đến việc hỗ trợ tái hòa nhập bền vững khi họ trở về quê hương.

Ông Gonzalo Serrano de la Rosa, Phó Trưởng Ban Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam phát biểu. Ảnh: TTXVN phát

Khẳng định sự đồng hành lâu dài cùng Việt Nam, ông Gonzalo Serrano de la Rosa, Phó Trưởng Ban hợp tác thuộc Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, cho rằng di cư là một bài toán phát triển đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ đa ngành và xuyên biên giới. Thông qua cách tiếp cận “Nhóm châu Âu” (Team Europe), EU cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam củng cố năng lực thể chế và xây dựng cơ sở dữ liệu vững chắc nhằm thúc đẩy di cư lao động đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững.

Nhằm tiếp tục phát huy những kết quả khả quan và sự đánh giá tích cực từ cộng đồng quốc tế, báo cáo đưa ra khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hơn nữa hệ thống dữ liệu về di cư lao động quốc tế. Trong đó, việc tăng cường tính liên tục, khả năng so sánh của số liệu thống kê và nâng cao hiệu quả ứng dụng dữ liệu vào việc xây dựng, thực thi chính sách sẽ đóng vai trò quyết định để bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động di cư, đồng thời thúc đẩy các dòng di cư an toàn, hợp pháp và trật tự trong tương lai.