Hiệu ứng lan tỏa khi dòng tiền của doanh nghiệp bất động sản được 'khơi thông'

Quyết tâm từ Chính phủ

Trong giai đoạn 2022 – 2024, thị trường BĐS rơi vào trạng thái trầm lắng kéo dài. Hàng loạt dự án bị đình trệ do vướng mắc về thủ tục đất đai, quy hoạch, xác định tiền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất, chồng chéo giữa các luật như Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh BĐS. Hệ quả là có gần 3.000 dự án BĐS gặp vướng mắc do vấn đề pháp lý, không thể triển khai thực hiện.

Trong khoảng thời gian này, song song với việc quyết liệt chỉ đạo sửa đổi, bổ sung các đạo luật, Chính phủ đã thành lập các tổ công tác chuyên trách rà soát, tháo gỡ khó khăn cho dự án BĐS tại các địa phương trọng điểm như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… Với cách làm mới là đi thẳng vào từng dự án cụ thể, phân loại vướng mắc theo nhóm: pháp lý đất đai, quy hoạch, nghĩa vụ tài chính, thủ tục đầu tư, hay tranh chấp dân sự… những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương, yêu cầu xử lý dứt điểm theo thời hạn. Những nội dung vượt thẩm quyền, tổng hợp báo cáo để sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật.

Thị trường BĐS có sự phục hồi mạnh về nguồn cung.

Đặc biệt, từ sau khi các bộ luật sửa đổi: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh BĐS được Quốc hội thông qua và có hiệu lực đã tạo hành lang pháp lý mới, đồng bộ hơn. Các quy định về đấu giá đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất, xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, mở rộng đối tượng được sở hữu nhà ở… đã giúp thị trường có sự phục hồi rõ nét.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, cùng với sự phục hồi của thị trường, chất lượng các dự án ngày càng được nâng cao, với sự xuất hiện của nhiều mô hình phát triển mới, bảo đảm tính đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hệ thống tiện ích. Hoạt động đầu tư cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực khi ngày càng nhiều dự án được ứng dụng công nghệ hiện đại, giải pháp thiết kế tiên tiến, thân thiện với môi trường, phù hợp với định hướng phát triển bền vững mà Chính phủ đang thúc đẩy.

“Riêng phân khúc nhà ở thương mại, tính đến hết năm 2025 các cơ quan chức năng đã tháo gỡ vướng mắc cho 926 dự án với tổng quy mô vốn khoảng 724.000 tỷ đồng, tạo điều kiện để các dự án tiếp tục được triển khai và mở bán. Đây được xem là tiền đề quan trọng để thị trường BĐS chuyển mình theo hướng lành mạnh, minh bạch và phát triển bền vững, hòa nhịp cùng giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế trong kỷ nguyên mới” – Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho hay.

Tạo chu kỳ tăng trưởng mới

Theo Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Việt Nam Nguyễn Quốc Hiệp, BĐS không chỉ là một lĩnh vực đơn lẻ, mà có mối liên hệ chặt chẽ với hơn 40 ngành nghề khác. Khi dự án bị “đóng băng”, không chỉ DN BĐS gặp khó mà các nhà thầu xây dựng, DN vật liệu, đơn vị tư vấn thiết kế, môi giới, lao động thời vụ… cũng bị ảnh hưởng dây chuyền.

Đáng chú ý, thị trường BĐS còn gắn trực tiếp với nhu cầu nhà ở của người dân, đặc biệt là phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp. Việc hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn bị “chôn” trong các dự án chậm tiến độ đồng nghĩa với nguồn cung bị thiếu hụt, giá nhà khó giảm, cơ hội an cư của người thu nhập trung bình và thấp tiếp tục bị thu hẹp.

“Từ góc độ vĩ mô, khi dòng vốn đầu tư không được lưu chuyển, hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội bị suy giảm. Ngân sách Nhà nước cũng bị ảnh hưởng khi tiền sử dụng đất, thuế, phí không được thu kịp thời; trong khi đó, hệ thống ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ gia tăng nợ xấu nếu DN không thể trả nợ đúng hạn” – ông Nguyễn Quốc Hiệp nói.

Việc Chính phủ quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án BĐS đã giúp hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp được khơi thông.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc “khơi thông” 724.000 tỷ đồng vốn đầu tư của 926 dự án BĐS không đồng nghĩa với việc “giải cứu” tràn lan. Nguyên tắc đặt ra là hỗ trợ dự án có tính khả thi, đáp ứng nhu cầu thực của thị trường, tuân thủ pháp luật và có đóng góp tích cực cho phát triển đô thị. Trong bối cảnh kinh tế đang cần thêm động lực tăng trưởng, việc “đánh thức” 724.000 tỷ đồng vốn đầu tư BĐS sẽ tạo ra cú hích đáng kể.

“Khi dự án được triển khai, công trường hoạt động trở lại, hàng triệu lao động có việc làm, ngân sách tăng thu, niềm tin thị trường cải thiện, đó là những hiệu ứng tích cực mang tính dây chuyền. Tuy nhiên, bài toán không chỉ nằm ở con số mà ở cách thức quản lý, nếu được triển khai đúng hướng, sẽ không chỉ giúp DN vượt qua khó khăn trước mắt mà còn đặt nền móng cho một chu kỳ phát triển lành mạnh, bền vững hơn của thị trường BĐS” – chuyên gia tài chính, ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu nhìn nhận.

Theo đánh giá của các chuyên gia, trong giai đoạn trước, nhiều DN BĐS phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng và trái phiếu DN, trong khi vốn chủ sở hữu mỏng, khi thị trường gặp biến động, rủi ro thanh khoản bộc lộ rõ. Vì vậy, bên cạnh tháo gỡ khó khăn trước mắt, cần thúc đẩy phát triển thị trường vốn dài hạn minh bạch, bền vững hơn.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương có vai trò quan trọng trong việc rà soát, phân loại dự án. Việc xử lý dứt điểm các dự án “treo” kéo dài không chỉ giúp giải phóng vốn mà còn củng cố niềm tin của nhà đầu tư và người dân. Hiện nay, trên cả nước vẫn còn hơn 2.000 dự án BĐS gặp vướng mắc, cần tiếp tục “gỡ vướng”, nếu làm tốt, đây sẽ là cơ hội để thị trường BĐS tái cấu trúc theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững hơn, thay vì quay lại quỹ đạo tăng trưởng nóng như trước đây.

Doãn Thành