Hình thành khuôn khổ toàn diện cho chuyển đổi xanh

Ông Dương Hùng Cường, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại (Bộ Tài chính). Ảnh: Bộ Tài chính.

Tăng tốc chuyển đổi xanh nhờ ODA thế hệ mới từ Nhật Bản

“Ba trụ cột" gồm: Hoàn thiện chính sách tài chính và đầu tư cho chuyển đổi xanh, bao gồm điều chỉnh chính sách thuế, đầu tư công, phát triển thị trường tín chỉ carbon, trái phiếu xanh, tín dụng xanh; triển khai các chính sách thực hiện NDC (Chính sách thực hiện đóng góp do quốc gia tự quyết định) như phát triển thị trường carbon, kiểm kê khí nhà kính, chuyển dịch năng lượng, hoàn thiện khung pháp lý về điện lực và năng lượng tái tạo; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, đặc biệt trong quản lý chất , ông Dương Hùng Cường

Trụ cột thứ ba là tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và phục hồi sau thiên tai. Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động Quốc gia về thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời, hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng chống thiên tai, nâng cao năng lực ứng phó và hỗ trợ phục hồi sau các sự kiện cực đoan.

Đối với trụ cột thứ 3, đại diện Bộ Tài chính chia sẻ, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, các hiện tượng thời tiết cực đoan đã gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng. Vì vậy, việc tăng cường khả năng thích ứng và phục hồi của nền kinh tế và xã hội là một yêu cầu cấp thiết.

"Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm nâng cao năng lực thích ứng của các ngành, lĩnh vực và địa phương. Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật về phòng chống thiên tai được các cơ quan như: Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện, bao gồm việc triển khai Luật Phòng thủ dân sự, xây dựng quy hoạch phòng chống thiên tai và tăng cường công tác chuẩn bị ứng phó với các tình huống khẩn cấp", ông Dương Hùng Cường cho biết.

Đặc biệt, sau cơn bão số 3/2024 gây thiệt hại lớn trong năm 2024, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ khẩn cấp nhằm giúp người dân và doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi sản xuất và ổn định đời sống. Các giải pháp bao gồm giảm thuế, hỗ trợ tín dụng, cơ cấu lại thời hạn trả nợ và các cơ chế xử lý rủi ro tài chính cho các đối tượng bị ảnh hưởng. Điều này cho thấy, quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu đang ngày càng trở thành nội dung quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế xã hội...

Dự kiến giải ngân năm 2026

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương.

Theo thông tin Bộ Tài chính chiều 18/3, khoản vay ODA trị giá 50 tỷ yên từ Nhật Bản (tương đương khoảng 8.350 tỷ đồng hay 320 triệu USD) dự kiến được ký kết trong tháng 3/2026, không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính, mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Hội thảo do Bộ Tài chính và JICA tổ chức ngày 18/3.

Tại Hội thảo cấp cao về ODA thế hệ mới, Khoản vay Chương trình cho chuyển đổi xanh hướng tới tăng trưởng xanh và tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), Văn phòng tại Việt Nam phối hợp Bộ Tài chính tổ chức ngày 18/3, hai bên đã tập trung thảo luận về khoản vay ODA thế hệ mới trị giá 50 tỷ yên với quy trình chuẩn bị được rút gọn và thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng; đồng thời đảm bảo các mục tiêu phát triển thông qua thiết kế chính sách tốt và huy động nguồn lực hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, trong giai đoạn tới, nhu cầu về nguồn lực tài chính cho mục tiêu tăng trưởng xanh tại Việt Nam lớn, ước tính đến năm 2030, nhu cầu tài chính cho các biện pháp giảm phát thải trong từng lĩnh vực theo cam kết môi trường của Việt Nam khoảng 68,75 tỷ USD.

Trong đó, nguồn Quốc gia tự thực hiện dự kiến khoảng hơn 24,7 tỷ USD, chiếm 36% và nhu cầu đối với nguồn lực hỗ trợ của quốc tế dự kiến khoảng 44 tỷ USD, chiếm 64%. “Để có thể bảo đảm được nguồn lực trên, Việt Nam mong muốn các đối tác nước ngoài, trong đó có Nhật Bản tiếp tục đồng hành, hợp tác và hỗ trợ Việt Nam cả về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực trong lĩnh vực này”, ông Trần Quốc Phương cho biết.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, việc khoản vay trị giá 50 tỷ yên được phê duyệt và sẽ được ký kết trong tháng 3/2026 là kết quả rất quan trọng nhằm cụ thể hóa cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước trong việc thúc đẩy hợp tác “ODA thế hệ mới”.

Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki khẳng định: “Khoản vay tổng trị giá 50 tỷ yên thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Nhật Bản trong việc hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC), thúc đẩy tăng trưởng xanh; đồng thời nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng”. Trên hết, đây là một khuôn khổ hợp tác mang trong mình tiềm năng của “ODA trong kỷ nguyên mới”. Theo Đại sứ Ito Naoki, khoản vay không chỉ là hỗ trợ tài chính truyền thống mà còn là sáng kiến tiên phong. Chương trình đề xuất các dự án ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu vệ tinh của Nhật Bản để giúp Việt Nam tăng trưởng xanh, phòng chống thiên tai.

Ông Kobayashi Yosuke, Trưởng Văn phòng JICA tại Việt Nam cho biết thêm, khoản vay mới dự kiến được giải ngân ngay trong năm 2026. Tính từ khi có yêu cầu chính thức đến khi hai Chính phủ đạt thỏa thuận ban đầu chỉ mất 8 tháng, minh chứng cho tốc độ đáp ứng nhanh chóng trước nhu cầu thực tế.

Minh Phương/Báo Tin tức và Dân tộc