Hố sụt khổng lồ tại VQG Phong Nha – Kẻ Bàng: Sẽ tiếp tục khảo sát, nghiên cứu

Hố sụt khổng lồ diện tích hơn 2ha

Ngày 23/10, Công ty Thám hiểm Jungle Boss cho biết, đơn vị vừa phối hợp với các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Mỹ (NSS) và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố kết quả khảo sát hố sụt tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát, tỉnh Quảng Trị.

Theo đó, hố sụt vừa được phát hiện có miệng hình bầu dục, không gian bên trong mở rộng xuống dưới. Đáy hố được bao phủ bởi thảm thực vật rừng nguyên sinh.

Hố sụt nhìn từ trên cao (Ảnh: Jungle Boss)

Trước đó, ông Kevin Ditamore, thành viên NSS, là người đầu tiên nhận thấy dấu hiệu bất thường tại khu vực này khi quan sát ảnh vệ tinh trên Google Earth. Từ một vùng tối lớn trên ảnh, ông cùng các chuyên gia và Jungle Boss tổ chức ba đợt kiểm tra bằng flycam, xác định vị trí hố sụt. 

Tháng 4/2025, đoàn 10 người, trong đó có hai kiểm lâm, tìm đường tiếp cận nhưng phải quay về sau khi đến vành miệng hố do địa hình hiểm trở, thiếu nước uống và lương thực.

Từ ngày 23 đến 29/7/2025, đoàn 24 người gồm chuyên gia NSS, nhân viên kỹ thuật Jungle Boss và kiểm lâm thực hiện chuyến khảo sát chính thức. Vượt hơn 20 km đường rừng, qua nhiều bãi đá vôi sắc nhọn, đoàn thiết lập hệ thống dây an toàn để xuống đáy hố đo đạc, tìm hiểu cấu trúc địa chất và hệ sinh thái.

Thảm thực vật bên dưới hố sụt (Ảnh: Jungle Boss)

Phát hiện bên dưới hố sụt là những khối đá vôi sạt lở, vách đá còn dấu tích thạch nhũ và thảm thực vật xanh tốt. Đoàn ghi nhận nhiều vỏ sò, ốc, xương và sọ khỉ rải rác trên mặt đất. Tiếng khỉ vang lên giữa các tán cây cho thấy khu vực này vẫn có động vật hoang dã sinh sống.

Các chuyên gia cũng tìm kiếm đường thông xuống hệ thống hang động ngầm nhưng chưa phát hiện cửa hang lớn. Giữa đáy hố có nhiều khe nứt, lỗ rỗng trên nền đá vôi, có thể là nơi nước thoát xuống dưới. Một khe nứt cao khoảng 5 m, ăn sâu 12-15 m được ghi nhận nhưng không có luồng khí lưu thông.

Dấu vết vỏ ốc bên trong hố sụt (Ảnh: Jungle Boss)

Theo ông Kevin Ditamore, nước có thể thoát qua nhiều khe nhỏ thay vì tập trung vào một cửa hang. Do chưa tìm thấy lối thông đủ lớn hoặc luồng gió từ bên dưới, đoàn chưa thể xác định hố sụt có kết nối với hệ thống hang động ngầm hay không.

Ông Nguyễn Văn Úy, Phó giám đốc Jungle Boss, cho biết đây là một trong những hố sụt lớn nhất ông từng ghi nhận sau hơn 20 năm đi rừng tại Phong Nha - Kẻ Bàng.

Sau khi phát hiện hố sụt, Jungle Boss đã gửi báo cáo và số liệu khảo sát đến Ban Quản lý Vườn quốc gia, đồng thời đề xuất tiếp tục nghiên cứu địa chất, hệ sinh thái và tìm thêm các tuyến tiếp cận khu vực Chà Nòi - Khe Gát.

Khai mở tiềm năng to lớn

Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được mệnh danh “vương quốc hang động” và là một cái tên nổi bật trên bản đồ du lịch khám phá, mạo hiểm của thế giới, với những hang động hàng triệu năm bao bọc bởi các khu rừng nguyên sinh tuyệt đẹp.

Hiện vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong. Hố mới khảo sát tại Chà Nòi - Khe Gát có kích thước và độ sâu nhỏ hơn hố Kong. Các hố sụt dạng này thường hình thành khi đá vôi bị nước bào mòn trong thời gian dài, tạo khoảng rỗng dưới lòng đất khiến phần trần hang mất khả năng nâng đỡ và sụp xuống.

Trả lời Người Đưa Tin, ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cho biết, đây là phát hiện hoàn toàn mới, minh chứng cho hệ kiến tạo karst của Phong Nha, xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước. 

Vị trí hố sụt nhìn từ vệ tinh 

Kết quả khảo sát và các tư liệu ghi nhận được là nguồn thông tin khoa học có giá trị, khẳng định giá trị về giá trị địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và phục vụ công tác tuyên truyền.

Việc điều tra thảm thực vật và động vật hoang dã trong hố sụt sẽ góp phần bổ sung dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và bảo tồn các giá trị di sản thiên nhiên của vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tuy nhiên hiện nay chưa thể tiến hành khảo sát hố sụt do điều kiện địa hình, nên kết quả khảo sát chưa đủ cơ sở xác định sự tồn tại, quy mô và hướng phát triển của hệ thống hang ngầm. Khả năng có các khoảng rỗng bị đất đá che lấp cần tiếp tục được nghiên cứu, kiểm chứng bằng các phương pháp khảo sát địa chất, địa mạo phù hợp.

Trong thời gian tới, Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp giữa các đơn vị chuyên môn, các chuyên gia hang động để nghiên cứu, bổ sung dữ liệu khoa học nhằm làm rõ những đặc điểm tự nhiên của hố sụt, xác định chính xác kích thước, đặc điểm địa mạo và cấu trúc địa chất của hố sụt; đánh giá hệ thống khe nứt, dấu hiệu sạt lở và khả năng tồn tại các khoảng rỗng ngầm; điều tra thảm thực vật và động vật hoang dã sẽ góp phần bổ sung dữ liệu khoa học phục vụ phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và bảo tồn các giá trị di sản thiên nhiên của vườn.