Học bổng ngành chiến lược thu hút nhân tài

Sinh viên Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) trong giờ học Công nghệ thông tin. Ảnh: Kim Liễu

Chính sách mới này được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội học tập cho sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh; đồng thời tạo động lực thu hút người học giỏi vào những lĩnh vực then chốt phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số quốc gia.

“Cú hích” đối với các ngành kỹ thuật, công nghệ

Nghị định số 179 có hiệu lực từ ngày 15-7-2026, áp dụng đối với người học tuyển sinh từ năm 2025 trở đi. Đây được xem là một trong những chính sách đáng chú ý trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao của Chính phủ.

Theo nghị định, đối tượng được hưởng học bổng gồm: sinh viên đại học, học viên cao học và nghiên cứu sinh đang theo học các chương trình đào tạo thuộc nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược tại các cơ sở giáo dục đại học.

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là mức học bổng tương đối cao. Cụ thể, sinh viên đại học được hỗ trợ từ 3,7-5,5 triệu đồng/tháng; học viên cao học từ 5,5-7,4 triệu đồng/tháng; nghiên cứu sinh tiến sĩ có thể nhận mức tối đa 8,4 triệu đồng/tháng đối với các chương trình đào tạo tài năng, vi mạch bán dẫn và ngành khoa học cơ bản.

Thời gian hưởng học bổng cũng được quy định khá dài, sinh viên được nhận hỗ trợ 10 tháng/năm học; học viên cao học và nghiên cứu sinh được hưởng 12 tháng/năm. Tổng thời gian hỗ trợ tối đa lên đến 5 năm đối với chương trình đào tạo kỹ sư, 2 năm với bậc thạc sĩ và từ 3-4 năm đối với nghiên cứu sinh.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia giáo dục, chính sách này được xem như “cú hích” đối với các ngành kỹ thuật và công nghệ chiến lược - những lĩnh vực đang cần nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số.

Luật sư Nguyễn Quang Khiêm, Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai cho biết: Nghị định số 179 có nhiều điểm mới đáng chú ý, nhất là việc quy định khá chặt chẽ các tiêu chí xét hưởng học bổng nhằm bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng. Với thí sinh xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, điều kiện để được xét học bổng là có điểm trung bình cộng 3 môn thuộc tổ hợp xét tuyển từ 22,5 điểm trở lên, không tính điểm ưu tiên; đồng thời nằm trong nhóm 30% thí sinh có điểm trúng tuyển cao nhất của ngành hoặc chương trình đào tạo.

Không chỉ yêu cầu đầu vào cao, trong quá trình học tập, người học còn phải duy trì kết quả học tập và số tín chỉ theo quy định; không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên mới tiếp tục được nhận học bổng.

Theo luật sư Khiêm, quy định này góp phần nâng cao ý thức học tập của sinh viên, đồng thời tạo sự cạnh tranh tích cực giữa các cơ sở đào tạo. “Điểm đáng chú ý là việc xét duyệt học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu tuyển sinh và kết quả học tập do nhà trường quản lý, người học không phải làm thêm hồ sơ hay thủ tục hành chính phức tạp” - luật sư Khiêm cho biết.

Nghị định nêu rõ người học phải hoàn trả toàn bộ số tiền học bổng đã nhận nếu tự ý bỏ học, bị buộc thôi học hoặc sử dụng học bổng sai mục đích. Quy định này nhằm nâng cao trách nhiệm của người học trong quá trình thụ hưởng chính sách hỗ trợ từ Nhà nước.

Cùng với chính sách học bổng, trước đó Chính phủ đã ban hành Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg về tín dụng dành cho học sinh, sinh viên theo học các ngành STEM với mức vay tối đa 5 triệu đồng/tháng. Việc kết hợp giữa chính sách tín dụng và học bổng được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người học theo đuổi các ngành khoa học - kỹ thuật.

Người học có thêm động lực

Theo Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng, Tiến sĩ Nguyễn Thị Như Quỳnh, Nghị định số 179 là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước. Chính sách học bổng này không chỉ giúp mở rộng cơ hội cho người học mà còn tạo thêm động lực để học sinh phấn đấu trong học tập, từ giai đoạn chuẩn bị xét tuyển đến quá trình học đại học. Đồng thời đây cũng là yếu tố thúc đẩy các cơ sở đào tạo nâng cao chất lượng tuyển sinh và đào tạo.

Trường đại học Lạc Hồng đang đào tạo nhiều ngành thuộc nhóm khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược như: công nghệ kỹ thuật điện - điện tử, công nghệ vi mạch, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), cơ điện tử và tự động hóa… Đây đều là những lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn trên thị trường lao động. “Nghị định số 179 không chỉ mang lại tác động tích cực cho từng cơ sở đào tạo mà còn có ý nghĩa đối với toàn bộ hệ thống đào tạo nguồn nhân lực khoa học - công nghệ. Chính sách này được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút người học có năng lực và góp phần hình thành đội ngũ nhân lực kỹ thuật chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới” - Tiến sĩ Quỳnh nhận định.

Là sinh viên theo học ngành Kỹ thuật điện - điện tử, Trường đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, em Lê Gia Bảo cho biết: “Em rất phấn khởi khi biết thông tin về chính sách học bổng mới của Chính phủ. Các ngành kỹ thuật thường có khối lượng học tập khá nặng, chi phí học tập cũng cao nên chính sách này sẽ hỗ trợ rất nhiều cho sinh viên”. Theo Gia Bảo, mức học bổng từ vài triệu đồng mỗi tháng sẽ giúp sinh viên giảm bớt áp lực tài chính, có thêm điều kiện tập trung cho việc học và nghiên cứu.

Em Ngô Kim Khôi, sinh viên Trường đại học Lạc Hồng bộc bạch: “Em rất cảm ơn sự quan tâm của Nhà nước đối với chúng em. Mong nhà trường sớm có hướng dẫn chi tiết để người học biết rõ điều kiện xét hưởng học bổng”.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học - công nghệ ngày càng lớn, Nghị định số 179 được kỳ vọng sẽ góp phần tạo sức hút mạnh hơn đối với các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Qua đó phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong những năm tới.