Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp: Tăng tốc chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương: Thực hiện triệt để nguyên tắc phân cấp nhiệm vụ chi cho cấp xã phải gắn liền với bảo đảm nguồn lực

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương

Bộ Tài chính luôn ý thức được rằng, mọi cải cách tổ chức bộ máy cuối cùng phải hướng tới phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, thuận lợi hơn và thúc đẩy phát triển nhanh hơn. Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tập trung vào một số giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế đồng bộ với mô hình tổ chức mới, bảo đảm yêu cầu về phân cấp, phân quyền và phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp chính quyền, khơi thông nguồn lực quốc gia.

Thứ hai, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực hiệu quả, bám sát các chỉ đạo của Đảng, Chính phủ.

Thứ ba, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền dựa trên năng lực thực thi của cấp cơ sở gắn với kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các vướng mắc phát sinh.

Thứ tư, tiếp tục thực hiện tốt việc bảo đảm nguồn lực cho vận hành mô hình chính quyền ba cấp; hoàn thiện cơ chế phân bổ ngân sách theo hướng công khai, minh bạch, hiệu quả; thực hiện triệt để nguyên tắc phân cấp nhiệm vụ chi cho cấp xã phải gắn liền với bảo đảm nguồn lực đi kèm.

Thứ năm, tăng tốc chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu liên thông, thông suốt giữa các cơ quan tài chính và chính quyền ba cấp; xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung phục vụ quản trị quốc gia và quản trị địa phương.

Thứ sáu, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường năng lực cho cấp cơ sở, đặc biệt là về nhân lực tài chính và cải thiện điều kiện làm việc.

Nhận thức sâu sắc trách nhiệm trong quản lý huy động phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực đất nước, Bộ Tài chính đã nỗ lực vượt bậc để đảm bảo mạch máu tài chính quốc gia luôn thông suốt, góp phần quan trọng vào sự ổn định và hiệu quả của bộ máy mới.

Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương và địa phương, tập trung xử lý triệt để các khó khăn vướng mắc chồng chéo về thể chế, tài chính và bộ máy; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, phát huy hiệu quả mô hình mới, góp phần xây dựng nền hành chính và mô hình quản trị quốc gia hiện đại, kiến tạo phát triển để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp: Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai "đúng, đủ, sạch, sống"

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các chủ trương, kết luận, các quy định của Trung ương, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ về mô hình tổ chức tổng thể hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp.

Tập trung rà soát hoàn thiện thể chế pháp luật về nông nghiệp và môi trường bảo đảm đồng bộ, phù hợp với mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực.

Bên cạnh đó, khẩn trương hoàn thiện các dự án luật như: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi), Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Luật sửa đổi một số điều của 10 luật và các văn bản hướng dẫn để trình cấp có thẩm quyền ban hành trong năm 2026.

Bộ cũng sẽ thường xuyên theo dõi, kịp thời xử lý các vướng mắc của địa phương trong thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Rà soát, hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ và các cơ quan chuyên môn ở địa phương; nâng cao năng lực quản lý và tổ chức thực hiện ở địa phương. Thực hiện tốt công tác đánh giá, sắp xếp cán bộ; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ, nhất là đội ngũ cán bộ ở cấp cơ sở.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống thông tin dữ liệu của ngành, kết nối chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, Cổng dịch vụ công quốc gia và đặc biệt là VneID. Đối với cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công an để hỗ trợ các địa phương hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2026.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, các cấp có thẩm quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện cơ chế vận hành và triển khai xây dựng bộ tiêu chí như: khung tổ chức bộ máy, nhân sự, định mức, tiêu chí tiêu chuẩn... phù hợp với yêu cầu, khối lượng công việc của từng ngành, từng lĩnh vực, đặc biệt là đô thị và nông thôn.

Đề nghị các địa phương quan tâm sắp xếp, bố trí, đào tạo bồi dưỡng cán bộ cấp cơ sở bảo đảm có chuyên môn và kỹ năng phù hợp với vị trí việc làm, đáp ứng yêu cầu công việc. Quan tâm bố trí đầy đủ nguồn lực, tập trung xây dựng hoàn thành cơ sở dữ liệu thuộc thẩm quyền của địa phương, nhất là cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai bảo đảm tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất dùng chung và đưa vào vận hành trong năm 2026.

Đồng thời, chú trọng tổng kết, nhân rộng và lan tỏa các mô hình, các điển hình hoạt động hiệu quả, sáng tạo; xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực đồng bộ với phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng: Kiên quyết xử lý các biểu hiện chậm trễ, né tránh đùn đẩy trách nhiệm

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng

Thực tiễn của Thủ đô cho thấy, chính quyền cấp xã đã bước đầu thực hiện tốt chức năng phục vụ nhưng để trở thành trung tâm kiến tạo sự phát triển thì cần tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, rà soát đánh giá đơn vị hành chính cấp xã theo tính chất đặc thù (vùng lõi đô thị, vùng đô thị hóa nhanh, vùng ven đô, vùng nông thôn xa trung tâm (quy mô, dân số, dư địa phát triển…) để quyết định khung bộ máy chuyên môn phù hợp. Nghiên cứu xây dựng các đơn vị hành chính mang tính chất là trọng điểm của khu vực; xã phường mang tính hạt nhân để dẫn dắt, lan tỏa.

Thứ hai, căn cứ năng lực thực thi của cấp xã để tiếp tục phân cấp, ủy quyền đồng bộ với phân bổ nguồn lực, nhất là về nguồn thu, nhiệm vụ chi đảm bảo phù hợp với tính chất, không gian, dư địa phát triển của từng địa phương và phù hợp với tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn.

Thứ ba, rà soát sắp xếp các đầu mối các tổ chức bên trong, đảm bảo không có khâu trung gian; tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức đảng đồng bộ, tương ứng với hệ thống hành chính nhà nước; nâng cao tính tự chủ, chất lượng hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập; từng bước chuyển một số dịch vụ công không nhất thiết nhà nước thực hiện trực tiếp, doanh nghiệp có thể làm tốt hơn để giao doanh nghiệp và các tổ chức xã hội thực hiện.

Thứ tư, tập trung nâng cao năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp cơ sở; thu hút, trọng dụng nhân tài gắn với khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực. Kiên quyết xử lý các biểu hiện chậm trễ, né tránh đùn đẩy trách nhiệm, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.

Thứ năm, trong năm 2026, thành phố sẽ hoàn thành xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu thuộc thẩm quyền trách nhiệm của thành phố và hệ thống quản lý điều hành theo kiến trúc chung của Chính phủ và các tiêu chuẩn dữ liệu thống nhất.

Sau sơ kết 1 năm, thành phố đã và đang chủ động chủ động giải quyết ngay những vấn đề đặt ra thuộc thẩm quyền của thành phố, phấn đấu đến hết năm 2026 cơ bản giải quyết những vướng mắc từ thực tiễn đặt ra.

Bí thư Thành ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn: Đội ngũ cán bộ phải được định vị thực sự là lực lượng cốt lõi

Bí thư Thành ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn

Trong quá trình triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Đồng Nai lấy 3 câu hỏi làm thước đo để đánh giá hiệu quả hoạt động của cấp cơ sở.

Đó là người dân có được phục vụ nhanh hơn không? Doanh nghiệp có giảm được thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính không? Ngân sách nhà nước có giảm được chi thường xuyên để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển không?

Thành phố Đồng Nai nhận thức, tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế và sắp xếp đơn vị hành chính đã thể hiện được tính ưu việt của cuộc cải cách. Giá trị cốt lõi và mục tiêu lâu dài của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là nâng cao chất lượng quản trị, phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nếu sau sắp xếp, người dân được phục vụ tốt hơn, doanh nghiệp thuận lợi hơn, ngân sách được sử dụng hiệu quả hơn, đội ngũ cán bộ được nâng cao chất lượng hơn và chính quyền thực sự gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ, đó mới thực sự là thành công của cuộc cải cách.

Để mô hình tiếp tục phát huy tối đa xung lực phát triển, bước sang giai đoạn mới, thành phố Đồng Nai xác định trọng tâm kiện toàn tổ chức sang nâng cao chất lượng vận hành, lấy cấp xã làm trọng tâm để hỗ trợ; lấy dữ liệu và kết quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp.

Để đạt được mục tiêu trọng tâm nêu trên, Thành phố Đồng Nai đã đặt ra và đã triển khai 3 yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp cốt lõi. Đó là, trong quá trình triển khai, thường xuyên thực hiện rà soát, đánh giá để nghiên cứu đề xuất điều chỉnh, sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã theo quy mô quản trị, đặc điểm phát triển và điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Qua đó, nâng cao năng lực quản trị, mở rộng không gian và dư địa phát triển, bảo đảm tổ chức vận hành hiệu quả, đồng thời giữ vững ổn định chính trị - xã hội, tạo sự đồng thuận của nhân dân.

Bên cạnh đó, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Tổ chức bộ máy đã tinh gọn nhưng con người bố trí trong từng tổ chức bộ máy đó phải đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, nhất là về bản lĩnh, tư duy đổi mới, năng lực quản trị, đạo đức, phong cách, chất lượng, hiệu quả làm việc và khát vọng cống hiến.

Đội ngũ cán bộ phải được định vị thực sự là lực lượng cốt lõi, người truyền cảm hứng và là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ phải là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn tới.

Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, xác định dữ liệu là nền tảng của quản trị hiện đại và xây dựng nền hành chính hiện đại với nhiều thủ tục giải quyết trực tuyến. Người dân sẽ không còn phụ thuộc vào khoảng cách địa lý, không phải đến cơ quan nhà nước nhưng công việc vẫn được giải quyết thông suốt.

Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết: Mở rộng cơ chế chia sẻ dữ liệu để các địa phương khai thác tự động

Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết

Sau 1 năm vận hành, hệ thống chính trị thành phố đã đi vào hoạt động ổn định, thông suốt. Chính quyền địa phương gần dân, sát dân. Mô hình mới tăng tính chủ động của cơ sở, rút ngắn quy trình chỉ đạo, điều hành và thực thi nhiệm vụ, nâng cao chất lượng phục vụ cho người dân và doanh nghiệp; tiếp nhận và giải quyết nhanh chóng các vấn đề phát sinh ở các xã, phường đặc khu.

Thành phố được mở rộng không gian phát triển, phát huy được lợi thế về quy mô, hạ tầng và thu hút đầu tư. Các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách và thu hút vốn đầu tư nước ngoài đều đạt kết quả tích cực. Công tác bảo đảm an sinh xã hội, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội đạt kết quả tốt, tạo nền tảng cho Thành phố hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Từ thực tiễn vận hành mô hình mới, thành phố đề xuất, kiến nghị Trung ương xem xét 3 nội dung.

Thứ nhất, về hệ thống cơ sở dữ liệu, đề nghị xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất trong toàn hệ thống chính trị, bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông, chia sẻ và khai thác hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất và dùng chung, làm tiền đề để chính quyền vận hành trên dữ liệu và ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Đề nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống điều phối và hệ thống giải quyết thủ tục hành chính theo hướng thống nhất, liên thông và ổn định; sớm hoàn thiện các nền tảng dùng chung, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; ban hành đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kết nối dữ liệu.

Đồng thời, mở rộng cơ chế chia sẻ dữ liệu để các địa phương khai thác tự động, phát triển các ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để phục vụ cho công tác quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng phục vụ cho người dân và doanh nghiệp.

Thứ hai, Quốc hội, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và các văn bản dưới luật theo hướng đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo, khó thực hiện.

Thứ ba, cho phép các địa phương có thể thành lập 1 đến 2 cơ quan có chức năng như một cơ quan hành chính để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước chuyên sâu, phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.