Hợp tác xã – Kinh tế tư nhân: Tăng tốc liên kết, kiến tạo chuỗi giá trị bền vững

Sáng 10/4/2026 tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam tổ chức Diễn đàn Hợp tác xã Quốc gia lần thứ 3 với chủ đề “Kết nối kinh tế hợp tác với hệ sinh thái kinh tế tư nhân”. Đây là diễn đàn quan trọng nhằm làm rõ vai trò, vị thế của HTX trong nền kinh tế, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa khu vực kinh tế tập thể và khu vực tư nhân trong bối cảnh mới.

Quang cảnh diễn đàn Hợp tác xã Quốc gia lần thứ 3 năm 2026.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam - Cao Xuân Thu Vân cho biết: Diễn đàn năm nay diễn ra trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Trong hệ sinh thái kinh tế hiện đại, vấn đề không còn dừng ở việc khẳng định vai trò của HTX, mà là cách thức tham gia, kết nối và cùng phát triển với các thành phần kinh tế khác.

Theo bà Cao Xuân Thu Vân, khu vực kinh tế tập thể, nòng cốt là HTX, đang từng bước khẳng định vị trí trong nền kinh tế quốc gia. Cụ thể, tính đến tháng 3/2026, cả nước có hơn 35.000 HTX với gần 7 triệu thành viên. Đặc biệt, nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, trong khi các HTX phi nông nghiệp ngày càng phát triển đa dạng, mở rộng sang nhiều lĩnh vực.

Đáng chú ý, khoảng 78% HTX hoạt động hiệu quả; gần 4.700 HTX tham gia chuỗi giá trị và khoảng 2.600 HTX ứng dụng công nghệ cao. Những con số này phản ánh xu hướng chuyển dịch rõ nét của HTX từ mô hình hỗ trợ sang chủ thể kinh tế năng động, có khả năng thích ứng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị hiện đại.

“Không khu vực kinh tế nào có thể phát triển đơn lẻ. HTX mang lại sức mạnh liên kết cộng đồng và nguồn nguyên liệu ổn định, trong khi khu vực tư nhân sở hữu công nghệ, vốn và năng lực quản trị. Sự kết hợp này sẽ tạo ra các chuỗi giá trị mới, mở ra cơ hội phát triển bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân”, bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định: Kinh tế tập thể và HTX là một trong những trụ cột của nền kinh tế, cùng với kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân. Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, ngành Ngân hàng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm khơi thông dòng vốn, đặc biệt là thúc đẩy các mô hình liên kết chuỗi giá trị.

Hiện nay, lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên được duy trì ở mức tối đa 4%/năm, tạo điều kiện cho HTX tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp. Đồng thời, hạn mức vay không có tài sản bảo đảm đã được nâng lên đáng kể, cho phép HTX vay tới 5 tỷ đồng, thậm chí đạt 70–80% giá trị dự án. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi theo ngành, lĩnh vực và vùng miền, ưu tiên vốn cho công nghệ cao, chuyển đổi số và sản phẩm OCOP, với dư nợ liên quan chiếm khoảng 46% tổng dư nợ nền kinh tế.

Tại Diễn đàn, ông Đỗ Mạnh Khởi - Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho rằng: Nghị quyết số 68-NQ/TW đã tạo cú hích quan trọng cho khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời mở ra cơ hội tăng cường liên kết với khu vực kinh tế tập thể. Hệ thống chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục phát huy hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực mua sắm công và đóng góp ngân sách, góp phần hoàn thiện môi trường kinh doanh.

Theo ông Khởi, liên kết giữa HTX và doanh nghiệp là mối quan hệ cộng sinh. HTX có cơ hội mở rộng quy mô, nâng cao năng lực quản trị và gia tăng thu nhập cho thành viên; trong khi doanh nghiệp tối ưu chuỗi cung ứng, kiểm soát chất lượng và giảm chi phí. Sự kết nối này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần xây dựng thương hiệu gắn với trách nhiệm xã hội.

Chính vì thế, để thúc đẩy quá trình liên kết hiệu quả và bền vững, ông Khởi đề xuất sáu nhóm giải pháp trọng tâm, gồm hoàn thiện thể chế, đổi mới chính sách, phát triển hành lang pháp lý, hỗ trợ theo chuỗi giá trị, thúc đẩy chuyển đổi số và phát huy vai trò các tổ chức trung gian. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nội lực nền kinh tế, hình thành các chuỗi giá trị bền vững và hướng tới mục tiêu phát triển thịnh vượng, lâu dài.