Huổi Lực làm du lịch cộng đồng

Bản Huổi Lực nhìn từ trên cao. Ảnh: Phòng Văn hóa - xã hội xã Tủa Chùa

Làm kinh tế từ bản sắc quê hương

Đến Huổi Lực hôm nay, dễ nhận thấy sự đổi thay từ giao thông thuận lợi đến những nếp nhà sàn khang trang. Với 160 hộ dân, trong đó hơn 63% là đồng bào dân tộc Thái, nơi đây vẫn giữ được nhiều nét sinh hoạt truyền thống.

Trong những dịp lễ hội, tiếng trống hòa cùng điệu múa xòe, múa sạp tạo nên không khí vui tươi khắp bản. Món ăn ngày thường cũng như ngày lễ như xôi ngũ sắc, cá suối nướng, rau rừng hái trong ngày, gà xương đen nuôi sau vườn… tất cả làm nên nét riêng của bản và chính là cơ sở để bà con nghĩ tới chuyện làm du lịch.

Gia đình anh Lù Văn Lả là một trong những hộ tiên phong của bản làm du lịch cộng đồng từ năm 2021. Vốn quen với việc làm nương, chăn nuôi, anh chưa từng nghĩ ngôi nhà sàn của gia đình có thể trở thành nơi đón khách lưu trú. Chỉ đến khi được cán bộ vận động, hướng dẫn và tổ chức tham quan các mô hình du lịch tại Sơn La, Hòa Bình, anh mới hình dung rõ hơn cách làm.

Khách đến Huổi Lực sẽ được trải nghiệm dịch vụ lưu trú tại bản.

Trở về bản, anh bắt đầu sửa sang, cải tạo khuôn viên rộng hơn 600m², ngôi nhà sàn rộng hơn 100m2 để làm dịch vụ lưu trú. Từ sàn gỗ, góc bếp đến chăn, màn, chiếu, mền đều được dọn dẹp, thay mới hoặc vệ sinh cẩn thận. 

Anh Lù Văn Lả chia sẻ: Từ ngày có khách, gia đình có thêm những công việc mới. Bữa ăn được chuẩn bị chu đáo hơn, thực phẩm lựa chọn từ những sản vật sẵn có, không gian nghỉ ngơi luôn được giữ sạch sẽ. Những món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình nay được giới thiệu đến du khách như một phần trải nghiệm văn hóa của người dân địa phương.

Để đáp ứng nhu cầu ăn uống, lưu trú của du khách, năm 2024, gia đình anh Lả mở rộng khuôn viên làm dịch vụ lên 1.000m². Với anh, đây là hướng làm kinh tế có thể tận dụng được điều kiện sẵn có của gia đình, đồng thời tạo thêm nguồn thu ngoài sản xuất nông nghiệp.

Chung tay dựng xây bản du lịch

Từ những hộ đi trước, cách làm du lịch cộng đồng dần được nhiều gia đình ở Huổi Lực quan tâm. Đến nay, thôn có 4 hộ đăng ký tham gia. Mỗi nhà tùy điều kiện để lựa chọn một công việc phù hợp: Sửa nhà sàn làm nơi lưu trú, tổ chức nấu ăn, hướng dẫn khách tham quan hoặc tham gia biểu diễn văn nghệ.

Có hộ chưa đủ điều kiện đón khách lưu trú nhưng vẫn có thể tham gia cung cấp thực phẩm, trồng rau, nuôi gà, chế biến nông sản phục vụ các homestay. Nhờ vậy, phát triển du lịch không còn là công việc riêng của một vài gia đình mà đang tạo thêm cơ hội để nhiều người  trong bản cùng tham gia.

Ngôi nhà sàn của anh Quàng Văn Khởi đang hoàn thiện để làm dịch vụ du lịch cộng đồng.

Gia đình anh Quàng Văn Khởi là một trong những hộ đang chuẩn bị điều kiện để đón khách. Với số vốn đầu tư hơn 200 triệu đồng, anh xây dựng lại nhà sàn theo kiến trúc truyền thống, bố trí không gian nghỉ ngơi phù hợp với nhu cầu của du khách. Công trình đang dần hoàn thiện, dự kiến sàn trên làm khu nghỉ cộng đồng, phía dưới sàn bố trí thêm 4 phòng ngủ đơn. Đây là khoản đầu tư không nhỏ đối với gia đình, nhưng anh kỳ vọng khi đi vào hoạt động sẽ có thêm nguồn thu ổn định.

Sự thay đổi trong cách làm kinh tế gắn với những chuyển biến của Huổi Lực qua nhiều năm. Ông Lò Văn Giót, trưởng bản Huổi Lực nhớ lại, những ngày đầu bản mới tái định cư, người dân gặp không ít khó khăn do thiếu đất sản xuất, thiếu nước sinh hoạt, điều kiện đi lại hạn chế. Phải mất hơn 18 năm, bản mới từng bước ổn định. Nhà cửa được dựng lên, nguồn nước từ suối dẫn về phục vụ sinh hoạt, đường giao thông được đầu tư mở rộng, cuộc sống dần bớt khó khăn, người dân có điều kiện vươn lên phát triển kinh tế.

Ở Huổi Lực nhiều người dân vẫn gìn giữ nghề dệt truyền thống của dân tộc Thái.

Dự kiến bản du lịch cộng đồng Huổi Lực sẽ chính thức ra mắt phục vụ đón du khách tham quan trải nghiệm vào ngày 21/11. Đây được xem là dấu mốc để địa phương giới thiệu những tiềm năng, lợi thế của bản, đồng thời tạo thêm động lực để các hộ dân tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, đón du khách thập phương.

Anh Lò Văn Đức, một hộ dân tham gia làm du lịch cộng đồng ở bản Huổi Lực cho rằng, việc phát triển du lịch cộng đồng tạo cơ hội để người dân giới thiệu những nét đặc trưng của quê hương đến với du khách. Khi nhiều người biết đến và trực tiếp trải nghiệm những giá trị văn hóa ấy, bà con cũng ý thức hơn về trách nhiệm gìn giữ phong tục, tập quán đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Du lịch cộng đồng ở Huổi Lực đang trong những bước đi đầu tiên. Điều đáng mừng là người dân đã bắt đầu chủ động tham gia, biết liên kết và cùng nhau làm kinh tế từ những điều gần gũi nhất. Khi mỗi gia đình góp một phần công sức, bản làng không chỉ có thêm cơ hội phát triển mà những nét đẹp trong đời sống văn hóa cũng được gìn giữ và giới thiệu rộng rãi hơn.