Cô hiệu trưởng với hành trình nuôi dưỡng giá trị văn hóa học đường

Cô Lê Thị Thanh Giang luôn được học sinh Trường THCS Minh Đức tin yêu, quý mến.

Bồi đắp tình yêu văn hóa từ những trải nghiệm

Học sinh ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ, mạng xã hội và các xu hướng văn hóa thế giới. Tuy nhiên, làm thế nào để các em không xa rời giá trị truyền thống, biết trân trọng bản sắc dân tộc và tự tin giới thiệu văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế là điều cô Lê Thị Thanh Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Minh Đức (phường Cầu Ông Lãnh, TPHCM), luôn quan tâm.

Theo cô Giang, giáo dục trong thời đại mới không chỉ trang bị kiến thức, ngoại ngữ hay năng lực công nghệ mà còn phải nuôi dưỡng tình yêu quê hương, giúp học sinh hiểu về lịch sử, văn hóa dân tộc và có ý thức gìn giữ những giá trị tốt đẹp.

Từ quan điểm đó, Trường THCS Minh Đức chú trọng đưa nghệ thuật truyền thống vào hoạt động giáo dục, tạo cơ hội để học sinh trực tiếp tìm hiểu và trải nghiệm. Tiêu biểu trong năm 2026 là chuyên đề âm nhạc dân tộc “Hành trình di sản - Đưa Đờn ca tài tử vào học đường”, với sự tham gia của NSƯT Kim Tử Long cùng dàn nhạc “Tứ tuyệt”.

Cô Lê Thị Thanh Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Minh Đức.

Tại chương trình, học sinh được tìm hiểu nguồn gốc, đặc trưng của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, khám phá cấu trúc dàn nhạc truyền thống, các điệu thức Bắc, Nam, Oán, Lý và thưởng thức những trích đoạn cải lương quen thuộc. Qua cách truyền tải sinh động, nghệ thuật truyền thống trở nên gần gũi, giúp các em thêm tò mò, yêu thích và trân trọng di sản văn hóa.

Cô Giang cho biết, bên cạnh việc cập nhật những xu hướng mới để học sinh hội nhập với thế giới, nhà trường vẫn đặc biệt quan tâm giáo dục văn hóa dân tộc, bồi đắp tình yêu và niềm tự hào về bản sắc thông qua những hoạt động thiết thực.

Nhà trường cũng chú trọng giới thiệu các làn điệu dân ca, nghệ thuật dân gian, đồng thời huy động nhiều lực lượng cùng tham gia gìn giữ, phát huy giá trị truyền thống, hướng đến mục tiêu mỗi học sinh trở thành một “đại sứ văn hóa”.

Tinh thần ấy còn được thể hiện qua các buổi giao lưu với đoàn khách quốc tế. Học sinh có cơ hội biểu diễn văn nghệ, tham gia thể dục thể thao, trò chơi dân gian và giới thiệu những nét đẹp văn hóa Việt Nam. Qua đó, các em không chỉ giao lưu mà còn rèn luyện sự tự tin, khả năng giao tiếp và hiểu biết về văn hóa dân tộc.

Xây dựng văn hóa học đường từ sự đồng lòng của đội ngũ

Để giáo dục văn hóa thực sự đi vào đời sống học đường, cô Lê Thị Thanh Giang xác định không thể chỉ dựa vào những chương trình ngoại khóa hay hoạt động mang tính thời điểm. Điều quan trọng là tạo sự lan tỏa thường xuyên, có chiều sâu và gắn với quá trình dạy học hằng ngày.

Cô Lê Thị Thanh Giang trò chuyện với học sinh.

Trên cương vị Hiệu trưởng, cô khuyến khích giáo viên chủ động đổi mới phương pháp, lồng ghép nội dung giáo dục văn hóa vào từng môn học và hoạt động trải nghiệm. Với môn Ngữ văn, giáo viên khai thác tác phẩm văn học, tục ngữ, ca dao, những nội dung về lịch sử, truyền thống để giúp học sinh hiểu hơn về đời sống và tâm hồn người Việt. Ở các môn học khác, thầy cô lựa chọn những ví dụ thực tiễn, kết nối kiến thức với văn hóa, xã hội.

Đội ngũ giáo viên Âm nhạc và đoàn viên thanh niên cũng tích cực hướng dẫn học sinh tìm hiểu dân ca, nghệ thuật truyền thống, tổ chức các chương trình văn hóa, văn nghệ. Sự phối hợp giữa các lực lượng tạo thêm nhiều hình thức giáo dục, giúp học sinh tham gia theo năng lực, sở trường và sở thích.

Theo cô Giang, mỗi hoạt động cần hướng đến những chuyển biến cụ thể trong nhận thức, tình cảm và hành động của học sinh. Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải khơi gợi cảm xúc, tạo cơ hội để các em trải nghiệm và chủ động tiếp nhận những giá trị tốt đẹp.

Muốn vậy, người đứng đầu nhà trường cần tạo môi trường khuyến khích giáo viên mạnh dạn đổi mới, đồng thời kết nối các lực lượng cùng tham gia. Khi mỗi thầy cô nhận thức rõ vai trò của mình, giáo dục văn hóa sẽ không còn là nhiệm vụ của riêng một bộ phận mà trở thành nội dung xuyên suốt trong hoạt động của nhà trường.

Định hướng này được thể hiện qua chương trình giao lưu văn hóa Việt Nam - Singapore tổ chức vào tháng 10/2026. Hoạt động tạo cơ hội để học sinh tìm hiểu văn hóa quốc tế, đồng thời giới thiệu những nét đẹp của quê hương, qua đó rèn luyện khả năng giao tiếp, sự tự tin và ý thức trân trọng bản sắc dân tộc.

Cô Lê Thị Thanh Giang trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp

Cô Giang chia sẻ, truyền thống và hiện đại không đối lập nhau. Học sinh cần được tiếp cận những điều mới mẻ của thế giới nhưng vẫn có nền tảng văn hóa vững chắc. Bởi hội nhập không có nghĩa là hòa tan, mà là tiếp nhận tinh hoa bên ngoài trên cơ sở hiểu rõ và trân trọng những giá trị của dân tộc mình.

Tháng 11/2026, cô Lê Thị Thanh Giang là 1 trong 50 nhà giáo được Sở GD&ĐT TPHCM xét chọn trao Giải thưởng Võ Trường Toản năm 2026. Giải thưởng là sự ghi nhận ý nghĩa đối với tâm huyết, những nỗ lực và đóng góp của cô trong hành trình gắn bó với sự nghiệp giáo dục.

Với cô Giang, những định hướng về giáo dục văn hóa, xây dựng môi trường học đường và khuyến khích giáo viên đổi mới chỉ có thể trở thành hiện thực khi có sự chung sức của cả đội ngũ. Cô cho rằng, xây dựng văn hóa học đường không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể bắt đầu từ một làn điệu dân ca giữa sân trường, một tiết học khơi gợi tình yêu quê hương hay một hoạt động giao lưu để học sinh tự tin giới thiệu đất nước mình.

“Khi được duy trì bằng sự tâm huyết và định hướng nhất quán, những việc làm giản dị ấy sẽ góp phần hình thành môi trường giáo dục giàu bản sắc, giúp học sinh trưởng thành cả về tri thức, tâm hồn và nhân cách”, cô Giang chia sẻ.