Hương chè Tân Thủy

Nhiều hộ trồng chè ở Làng nghề chè Tân Thủy đã đầu tư hệ thống tưới tự động để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Hành trình của cây chè trên đất Tân Thủy bắt đầu từ những năm 1970, khi các hộ dân từ Thái Bình và Hà Tây (cũ) lên khai hoang lập nghiệp. Theo thời gian, từ những cây chè trung du đầu tiên được trồng quanh nhà, bà con đã dần phủ xanh các triền đồi. Nghề chè từ đó trở thành sinh kế chính và một phần bản sắc của cộng đồng. Cùng với sự phát triển của xóm, diện tích trồng chè cũng dần mở rộng qua từng năm.

Hiện nay, Làng nghề chè Tân Thủy có hơn 100 hộ tham gia trồng và chế biến chè. Tổng diện tích chè đạt 72ha, trong đó có 68,5ha chè kinh doanh đang cho thu hoạch. Mỗi năm, Làng nghề cung ứng ra thị trường khoảng 165 tấn chè búp khô, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 200 lao động.

Cây chè không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần giữ chân người dân gắn bó với xóm làng, phát triển kinh tế ngay trên đất quê hương.

Ông Lương Tiến Hợi, ở xóm Tân Thủy, người có nhiều năm gắn bó với cây chè, bộc bạch: Dù có thời điểm giá chè xuống thấp hay sản xuất gặp khó khăn, nhưng chúng tôi vẫn kiên trì giữ nghề. Bởi đây không chỉ là kế sinh nhai mà còn là nghề truyền thống cha ông để lại. Nhờ làm chè, gia đình tôi có điều kiện nuôi con cái ăn học, xây dựng nhà cửa và tạo dựng cuộc sống ổn định.

Người dân Làng nghề chè Tân Thủy đóng gói sản phẩm chè.

Người dân Tân Thủy không chỉ giữ nghề, mà còn phát triển phương thức sản xuất theo hướng hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hiện nay, giống chè trung du năng suất thấp đã được bà con thay thế bằng các giống chè cành chất lượng cao như LDP1, TRI777, Kim Tuyên, Phúc Thọ...

Cùng với đó, 2 tổ sản xuất chè VietGAP đã được thành lập, 25ha chè được đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, tạo điều kiện để người dân nâng cao hiệu quả sản xuất theo hướng bền vững.

Quy trình sản xuất và chế biến chè cũng có nhiều thay đổi. Các hộ đều giảm tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên phân bón hữu cơ, thực hiện chăm sóc, thu hái và chế biến theo quy trình đồng bộ. Nhờ vậy, sản phẩm chè Tân Thủy giữ được màu nước xanh trong, hương thơm dịu và vị ngọt thanh đặc trưng, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Nhờ sản xuất theo hướng an toàn và từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu ra của chè Tân Thủy ngày càng ổn định. Trong 3 năm trở lại đây, tổng doanh thu của làng nghề đạt khoảng 17-18 tỷ đồng/năm. Nhiều hộ gia đình đã gắn bó với nghề chè suốt 40-50 năm, trở thành những "người giữ nghề" thầm lặng.

Ông Bùi Văn Vạn, Trưởng Làng nghề chè Tân Thủy, cho hay: Danh hiệu Làng nghề chè là niềm tự hào nhưng cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với người làm chè ở Tân Thủy. Chúng tôi quan niệm, điều quan trọng nhất vẫn là giữ được chất lượng sản phẩm, bảo vệ uy tín của vùng chè và tiếp tục xây dựng thương hiệu để sản phẩm có chỗ đứng vững chắc trên thị trường.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lương: Việc được công nhận Làng nghề chè là cơ sở để địa phương tiếp tục hỗ trợ người dân phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây cũng là tiền đề để xã phát huy những giá trị truyền thống của nghề chè gắn với phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Hơn nửa thế kỷ qua, người dân Tân Thủy chưa từng rời bỏ cây chè. Danh hiệu Làng nghề chè hôm nay là sự ghi nhận cho những người đã lặng lẽ giữ màu xanh của những đồi chè và tiếp thêm động lực để hương chè Tân Thủy bay xa hơn.