Hướng đi thiết thực từ học văn hóa gắn với học nghề

Học đi đôi với hành, mở rộng cơ hội việc làm

Từ năm học 2020-2021, Trung tâm GDTX tỉnh Quảng Trị được giao nhiệm vụ triển khai chương trình GDTX cấp THPT kết hợp đào tạo nghề. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong công tác phân luồng học sinh, góp phần thay đổi tư duy từ “học để thi” sang “học để làm”. Theo đó, học viên vừa học kiến thức văn hóa, vừa được tiếp cận nghề nghiệp ngay từ sớm. Thời gian học được bố trí linh hoạt, giúp các em cân đối giữa lý thuyết và thực hành, từng bước định hình con đường tương lai.

Thực tế cho thấy, mô hình này ngày càng thu hút đông đảo học viên tham gia. Nếu như năm học 2022-2023 có khoảng 120 học viên tốt nghiệp thì đến năm học 2024-2025, con số này đã tăng lên 420 học viên và dự kiến năm học này sẽ có gần 650 học viên ra trường. Những con số trên phản ánh rõ nét sức hút cũng như hiệu quả của việc gắn học văn hóa với học nghề trong hệ thống GDTX.

Học đi đôi với thực hành tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh - Ảnh: B.C

Không chỉ dừng lại ở việc tăng số lượng, chất lượng đào tạo cũng từng bước được nâng cao. Em Hoàng Gia Bảo Hân, học viên lớp 12A3, chia sẻ: Việc học song song 2 chương trình ban đầu có nhiều bỡ ngỡ, nhưng càng học càng thấy ý nghĩa khi vừa có kiến thức nền tảng, vừa được thực hành nghề. Sự kết hợp này giúp em chủ động hơn trong học tập, đồng thời có định hướng rõ ràng cho tương lai. Cùng chung cảm nhận, em Đoàn Phan Trường Giang cho rằng, mô hình này giúp tiết kiệm thời gian, rút ngắn lộ trình học tập và tạo lợi thế khi tham gia thị trường lao động.

Hiện nay, toàn tỉnh có 2 trung tâm GDTX cấp tỉnh và 16 trung tâm giáo dục nghề nghiệp-GDTX, với hơn 5.300 học viên theo học chương trình GDTX cấp THPT. Các trung tâm đã chủ động liên kết với các trường trung cấp, cao đẳng để đào tạo nghề ngay trong quá trình học văn hóa. Những ngành nghề được triển khai khá đa dạng, gắn với nhu cầu thực tiễn như kỹ thuật chế biến món ăn, nghiệp vụ nhà hàng, công nghệ ô tô, điện công nghiệp, kỹ thuật máy lạnh…

Việc đưa giáo dục STEM vào một số môn học phù hợp cũng góp phần tạo hứng thú, nâng cao chất lượng tiếp thu kiến thức cho học viên. Nhờ đó, tỉ lệ tốt nghiệp THPT của hệ GDTX năm 2025 đạt 88,98%, cho thấy sự ổn định và chuyển biến tích cực.

Điểm đáng chú ý là các cơ sở giáo dục không ngừng đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo. Chương trình được rà soát, cập nhật theo hướng gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Phương pháp giảng dạy chuyển dần sang lấy người học làm trung tâm, tăng cường thực hành, thực tập tại doanh nghiệp. Mô hình phối hợp “Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp” từng bước được hình thành và phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao khả năng thích ứng nghề nghiệp cho học viên sau khi tốt nghiệp.

Theo ông Trần Chí Chương, Giám đốc Trung tâm GDTX tỉnh Quảng Trị, thực hiện chủ trương phân luồng học sinh sau THCS, đơn vị đã không ngừng nâng cao chất lượng dạy học, đồng thời đẩy mạnh liên kết đào tạo nghề. Nhờ vậy, kết quả học tập của học viên được cải thiện, tỉ lệ tốt nghiệp tăng dần qua từng năm, phấn đấu đạt trên 90% trong năm nay. Đáng mừng hơn, phần lớn học viên sau khi ra trường đã có việc làm phù hợp với nghề được đào tạo.

Phân luồng hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động

Có thể thấy, học văn hóa gắn với học nghề không chỉ là giải pháp tình thế mà đang dần trở thành xu hướng tất yếu trong giáo dục hiện nay. Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và tính thích ứng, việc trang bị song song kiến thức và tay nghề cho học sinh là hướng đi phù hợp và cần thiết.

"Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, các cơ sở giáo dục cần tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo nghề, gắn chặt hơn nữa với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông để thay đổi nhận thức của phụ huynh và học sinh về giá trị của giáo dục nghề nghiệp. Khi xã hội có cái nhìn đầy đủ, người học sẽ mạnh dạn lựa chọn con đường phù hợp", Tiến sĩ Lê Thị Hương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh.

Chất lượng dạy học văn hóa ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh từng bước được nâng lên - Ảnh: B.C

Bên cạnh đó, việc đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, mở rộng ngành nghề đào tạo cũng là những yếu tố then chốt. Đặc biệt, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế liên thông giữa các trình độ đào tạo, tạo điều kiện để học viên có thể học tiếp ở các trình độ cao hơn khi có nhu cầu.

Có thể khẳng định, học văn hóa gắn với học nghề không chỉ giúp học viên “có bằng, có nghề” mà còn góp phần hình thành lực lượng lao động trẻ có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Với những kết quả bước đầu đạt được, Quảng Trị đang từng bước khẳng định hướng đi đúng trong đổi mới GDTX.

Và hơn hết, từ những lớp học tại các trung tâm GDTX hôm nay, nhiều cánh cửa tương lai đang được mở ra, nơi mỗi học viên có thể tự tin lựa chọn con đường riêng, vững vàng lập thân, lập nghiệp bằng chính năng lực và sự chủ động của mình.