Huy động các nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông

Dự án mở rộng Quốc lộ 13, 1 trong các dự án giao thông "cửa ngõ" thực hiện theo hình thức đối tác công-tư. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thu hút đầu tư bãi đậu xe, góp vốn làm TOD

Việc xây dựng Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các nội dung tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 của Quốc hội, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để thành phố huy động và đa dạng hóa các nguồn lực đầu tư cho phát triển hạ tầng.

Đối với dự án liên kết, phát triển vùng có hạng mục ngoài địa giới hành chính thành phố, việc sử dụng ngân sách thành phố, phân công cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền, phân chia trách nhiệm đầu tư, quản lý, khai thác, vận hành và bảo trì thực hiện theo Điều 41 Luật Phát triển đô thị và pháp luật có liên quan.

Các chính sách được đề xuất tập trung vào nhiều lĩnh vực như hạ tầng giao thông, logistics, khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), bãi đỗ xe, công trình tài trợ và các dự án hạ tầng có tính chất liên kết, phát triển vùng.

Đáng chú ý, Dự thảo đề xuất cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư dự án xây dựng, khai thác bãi đỗ xe, trong đó có chính sách hỗ trợ 50% số tiền lãi vay phải trả đối với khoản vay tại HFIC, tính trên toàn bộ giá trị hợp đồng vay trong thời gian vay nhưng không quá 5 năm, theo các điều kiện và trình tự được quy định.

Dự án siêu cảng Cần Giờ. (Ảnh: VÕ LÊ)

Đối với các dự án logistics, thành phố ưu tiên quỹ đất, mặt nước theo quy hoạch để phát triển cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng cạn, ga hàng hóa đường sắt, trung tâm logistics, khu logistics tích hợp, trung tâm phân phối, kho và hạ tầng dùng chung phục vụ chuỗi cung ứng.

Đối với TOD, nhà đầu tư được xem xét đề xuất ranh giới, phạm vi khu vực TOD, vị trí và quy mô dự án trong quá trình lập, điều chỉnh quy hoạch; trường hợp có cam kết góp vốn, đầu tư công trình đường sắt, đầu mối trung chuyển vận tải công cộng hoặc hạ tầng kết nối, cơ quan có thẩm quyền xem xét đề xuất trên cơ sở yêu cầu kỹ thuật, an toàn, năng lực kết nối và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng.

Ngân sách thành phố được sử dụng theo quy định của pháp luật để thực hiện dự án đầu tư công độc lập về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất, chỉnh trang, phát triển đô thị và tạo quỹ đất tại khu vực TOD.

Thành phố sẽ ưu tiên xem xét bố trí vốn đầu tư công đối với hạ tầng kết nối từ ranh dự án đến công trình đường sắt, đầu mối trung chuyển vận tải công cộng, tuyến kết nối, bãi đỗ xe, hạ tầng đi bộ, xe đạp và công trình công cộng thiết yếu.

Cơ chế làn xanh, một cửa liên thông và thủ tục ưu tiên

Ủy ban nhân dân thành phố sẽ ban hành cơ chế “làn xanh” và một cửa liên thông đối với dự án thuộc Danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược quy định và dự án hạ tầng logistics.

Theo đó, hồ sơ được giải quyết theo nguyên tắc một đầu mối điều phối, một bộ hồ sơ điện tử dùng chung và xử lý đồng thời các thủ tục không phụ thuộc tuần tự. Không đặt thêm điều kiện, thành phần hồ sơ hoặc thủ tục làm phát sinh nghĩa vụ cho nhà đầu tư ngoài quy định của pháp luật và Nghị quyết...

Dự thảo cũng đề xuất ưu tiên xem xét bố trí vốn đầu tư công cho các công trình kết nối từ ranh dự án đến đường sắt, đầu mối trung chuyển vận tải công cộng, bãi đỗ xe, hạ tầng đi bộ, xe đạp và các công trình công cộng thiết yếu.

Đánh giá tác động của Nghị quyết nếu đi vào vận dụng, Sở Tài chính thành phố cho rằng: cùng với hiệu quả tăng tính cạnh tranh, các chính sách thông thoáng về thuế, hải quan và hạ tầng giúp hạ thấp chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa tại khu vực và Thành phố Hồ Chí Minh. Ngành dịch vụ logistics là ngành tăng trưởng bình quân 14-16%/năm, đóng góp trực tiếp 4,5-5% vào GDP và làm đòn bẩy cho hoạt động xuất nhập khẩu;

Qua đó giúp rút ngắn thời gian vận chuyển giúp hàng hóa, đặc biệt là nông sản và thuốc men, đến tay người tiêu dùng nhanh hơn, giá thành hợp lý hơn.

Đối với TOD, việc tập trung dịch vụ thương mại sẽ giúp giá trị bất động sản thương mại và nhà ở quanh khu vực TOD của các tuyến metro gia tăng mạnh mẽ, tối ưu hóa nguồn thu từ đất cho ngân sách nhà nước. (Ảnh: VÕ LÊ)

Đối với TOD, việc tập trung dịch vụ thương mại sẽ giúp giá trị bất động sản thương mại và nhà ở quanh khu vực TOD gia tăng mạnh mẽ, tối ưu hóa nguồn thu từ đất cho ngân sách nhà nước thông qua đấu giá, thuế, và phí.

Thiết kế mô hình TOD còn ưu tiên tuyệt đối cho người đi bộ, xe đạp và kết nối trực tiếp với phương tiện công cộng. Điều này khuyến khích lối sống vận động, giảm thiểu sự phụ thuộc vào xe cá nhân, từ đó làm giảm ô nhiễm không khí và tiếng ồn đô thị; tích hợp không gian mở, quảng trường, công viên và tiện ích công cộng phục vụ cư dân.

Đồng thời với các quy định pháp luật rõ ràng về “thủ tục ưu tiên, làn xanh” khi đi vào vận dụng sẽ giúp việc phân loại đối tượng áp dụng (như doanh nghiệp lớn, dự án công nghệ cao, hoặc các trường hợp đặc biệt) diễn ra công khai, minh bạch. Không phát sinh chính sách chi mới nhưng chi phí tranh chấp, chậm tiến độ và xử lý hậu quả có thể lớn hơn; chưa phân định rõ phần ngân sách, chi phí dự án và trách nhiệm của chủ thể gây thiệt hại.