Huy động dòng vốn 600.000 tỷ và tầm nhìn cực tăng trưởng quốc gia của Lào Cai

Đầu tháng 10/2025, tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (tỉnh Lào Cai), bãi đỗ xe kín chỗ. Xe container nối đuôi chờ làm thủ tục hải quan. Giao thương thông suốt. Chuỗi cung ứng liền mạch. Nền kinh tế biên mậu bứt tốc mạnh mẽ. Trục giao thương sôi động bất chấp những tổn thất nặng nề từ thiên tai là minh chứng sắc nét nhất cho sức sống của một thực thể kinh tế mới.

Sáp nhập Lào Cai và Yên Bái tạo ranh giới quy hoạch rộng 13.256,92 km², gồm 10 phường và 89 xã. Đây không đơn thuần là phép cộng cơ học hành chính. Không gian kéo dài từ vùng trung du trũng thấp đến các đỉnh đèo biên giới. Địa phương tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) với 181,951km đường biên giới quốc tế.

HĐND tỉnh Lào Cai thông qua Nghị quyết số 05 về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 vào ngày 9/2/2026. Quy hoạch định hình lại tổ chức không gian, khâu nối đứt gãy hạ tầng sau sáp nhập. Lào Cai lấy trục động lực sông Hồng làm trung tâm. Tỉnh tập trung đầu tư hai cực Bắc - Nam, định hướng tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy ba vùng kinh tế vệ tinh phát triển đồng bộ.

Lào Cai đẩy mạnh kinh tế cửa khẩu. Ảnh: Đoàn Bổng

Quy hoạch đặt giới hạn sinh thái nghiêm ngặt để tránh lặp lại tổn thất thiên tai trước sáp nhập. Việc sử dụng tài nguyên bị kiểm soát chặt chẽ. Tỷ lệ che phủ rừng phải duy trì 60% đến năm 2030.

Tỉnh Lào Cai cho phép chuyển hóa linh hoạt quỹ đất nông nghiệp đô thị sang đất xây dựng, mục đích đáp ứng tiêu chí hạ tầng kỹ thuật cao, né tránh hành lang thoát lũ. Không gian an toàn là cơ sở để Lào Cai bám sát chủ trương của Trung ương. Tỉnh Lào Cai kiên định chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng chiều sâu khi trải qua thiệt hại nặng nề do thiên tai.

Lào Cai phấn đấu tốc độ tăng GRDP bình quân 2026-2030 từ 11%/năm theo Nghị quyết 05. Khu vực công nghiệp - xây dựng đóng vai trò chủ đạo. Thu ngân sách hướng tới mục tiêu vượt 32.000 tỷ đồng. GRDP bình quân đầu người đạt 150 triệu đồng.

Huy động 600.000 tỷ đồng và định vị cửa ngõ ASEAN

Tổng vốn đầu tư cho quy hoạch 5 năm (đến 2030) được xác định lên tới 600.000 tỷ đồng. Vốn nhà nước dẫn dắt hạ tầng lõi với 171.000 tỷ đồng (23%). Vốn ngoài nhà nước đảm nhiệm 429.000 tỷ đồng (77%). Tỉnh đặt mục tiêu có trên 18.000 doanh nghiệp đến năm 2030. Khối này đóng góp trên 72% GRDP.

Tỉnh xác định tăng trưởng kinh tế song hành cùng chỉ tiêu an sinh xã hội. Lào Cai đặt mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình lên 75,5 tuổi. Số năm sống khỏe mạnh đạt 68 năm. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 75%. Chỉ số hạnh phúc mục tiêu đạt 72%. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm 2,5 - 3 điểm % mỗi năm.

Quy hoạch tái định vị vị thế chiến lược vượt ra ranh giới nội địa. Lào Cai là cực tăng trưởng vùng Trung du miền núi phía Bắc đến năm 2030. Tỉnh trở thành trung tâm giao thương giữa Việt Nam, ASEAN và Tây Nam Trung Quốc. Lào Cai là trung tâm phát triển phía Bắc đến năm 2050. Địa phương thiết lập trục kết nối xuyên lục địa từ ASEAN, Trung Quốc tới Châu Âu.

Trọng tâm chiến lược là xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu thành trung tâm giao thương quốc tế, hạt nhân là Khu hợp tác qua biên giới. Khu vực đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù về thuế quan, hải quan điện tử, logistics thông minh và thanh toán xuyên biên giới.

Chính sách cửa khẩu kết hợp hạ tầng giao thông liên vùng tạo trục logistics lớn. Tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn nối thẳng cảng biển là tiền đề vật chất. Tổng giá trị xuất nhập khẩu đạt 10 tỷ USD là mục tiêu năm 2030. Ngành du lịch tận dụng hạ tầng thu hút trên 15 triệu lượt khách. Doanh thu kỳ vọng đạt 70.000 tỷ đồng.

Tầm nhìn xa bắt đầu từ bước chuyển 2026

Lào Cai tháo gỡ điểm nghẽn ngay năm đầu tiên để thực hiện mục tiêu huy động 600.000 tỷ đồng cho quy hoạch 5 năm và hướng tới tầm nhìn 2050. Tỉnh Lào Cai xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP 2026 trên 10%. Quy mô nền kinh tế đạt trên 155.000 tỷ đồng, mục tiêu thu hút 90.000 tỷ đồng vốn đầu tư, thu ngân sách 23.500 tỷ đồng. Giá trị xuất nhập khẩu kỳ vọng 6,1 tỷ USD.

Sau những lần bị thiên tai tàn phá, Lào Cai chọn các giải pháp "thuận thiên" để tạo môi trường an toàn cho người dân, doanh nghiệp. Ảnh: Hoàng Hà

Trọng tâm đầu tư dồn vào hạ tầng giao thông huyết mạch với các dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai và khắc phục ngập úng liên quan sông Hồng.

Để hiện thực hóa nguồn vốn khổng lồ và các mục tiêu vĩ mô, bộ máy quản trị thiết lập một hệ thống kỷ luật thực thi nghiêm ngặt. Tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, ông Trịnh Việt Hùng (thời điểm giữ cương vị Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, hiện là Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường) yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải "tự làm cuộc cách mạng" cho chính mình. Đổi mới tư duy. Xây dựng văn hóa công vụ. Một nguyên tắc hành động bất di bất dịch được xác lập: "Việc nào đã giao thì theo đến cùng; vướng mắc ở đâu thì xử lý ngay ở đó; vượt thẩm quyền thì kịp thời báo cáo, đề xuất để giải quyết dứt điểm".

Kinh tế tư nhân được xác định là động lực. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh, Lào Cai xác lập cơ chế "khoán" chỉ tiêu. Tỉnh phấn đấu mỗi năm tăng trưởng 1.000 - 2.000 doanh nghiệp mới. Môi trường đầu tư xóa bỏ hoàn toàn cơ chế "xin - cho".

Ông Nguyễn Tuấn Anh cũng khẳng định kỷ luật thực thi được siết chặt. Tình trạng "trên nóng, dưới lạnh" phải chấm dứt. Cán bộ nhũng nhiễu, gây khó khăn bị kiên quyết xử lý. Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại dự án ở Sa Pa trong 24 giờ là thước đo nỗ lực cải cách. Ngân sách và nguồn lực phân bổ dựa trên hiệu quả minh bạch. Dự án chậm triển khai, "giữ đất" bị kiên quyết thu hồi. Doanh nghiệp trốn thuế, vi phạm môi trường bị xử lý nghiêm.

Hệ thống chính quyền ban hành loạt nghị quyết chuyên đề đầu tháng 2/2026, nhằm dọn dẹp rào cản hành chính. Nút thắt dòng tiền được can thiệp bằng nghị quyết phân bổ 1.397 tỷ đồng. Thời gian giải ngân cho 28 dự án được gia hạn linh hoạt. Điểm nghẽn mặt bằng được khơi thông. HĐND cho phép chuyển đổi tức thời 2,361ha đất lâm nghiệp. Nghị quyết khoán chi rà soát văn bản pháp luật cấp tỉnh tạo đòn bẩy tài chính. Bộ máy hành chính được thúc đẩy dỡ bỏ định mức rườm rà.

Vượt qua những tổn thất từ thiên tai, Lào Cai sau sáp nhập thiết lập một môi trường đầu tư thông thoáng, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để nền kinh tế bước vào quỹ đạo của một cực tăng trưởng quốc gia.

Chiến lược huy động 600.000 tỷ đồng đến năm 2030 trên nền tảng một cấu trúc quy hoạch đồng bộ không chỉ là câu trả lời cho bài toán tái thiết không gian kinh tế. Xa hơn, quyết sách này là nền móng thực chứng cho tầm nhìn 2050: Đưa Lào Cai vươn lên thành trung tâm phát triển phía Bắc của cả nước, kiến tạo một trung tâm giao thương quốc tế và định hình vĩnh viễn trục kết nối xuyên lục địa từ ASEAN, Trung Quốc vươn tới Châu Âu.

Đoàn Bổng