IMF: Tăng trưởng toàn cầu chậm lại và lạm phát tăng cao do xung đột Trung Đông

Tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz. (Ảnh: Reuters/TTXVN)

Cuộc xung đột ở Trung Đông đang dẫn đến lạm phát cao hơn và tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại.

Cảnh báo này được Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế Kristalina Georgieva (IMF) đưa ra ngày 6/4 trước thềm thể chế tài chính này công bố dự báo kinh tế thế giới vào tuần tới.

Theo bà Georgieva, xung đột đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng nhất từ trước đến nay đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, với hàng triệu thùng dầu bị ngừng sản xuất do Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển quan trọng cho 20% nguồn dầu và khí đốt thế giới. Căng thẳng leo thang đã làm nguồn cung dầu toàn cầu giảm khoảng 13%, ảnh hưởng dây chuyền đến các ngành liên quan như khí helium và phân bón.

IMF cảnh báo rằng ngay cả khi xung đột kết thúc nhanh chóng, tăng trưởng toàn cầu vẫn sẽ được điều chỉnh giảm, còn lạm phát sẽ được nâng lên. Nếu xung đột kéo dài, tác động sẽ nghiêm trọng hơn.

Bà Georgieva đồng thời nhấn mạnh bất ổn địa chính trị, tiến bộ công nghệ, biến đổi khí hậu và thay đổi dân số đang tạo ra môi trường kinh tế toàn cầu đầy thách thức.

Các quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương nhất sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là những nước nhập khẩu năng lượng và gần như không có dự trữ hay không gian tài khóa để giảm tác động giá tăng. Bà cho biết nhiều nước đã yêu cầu hỗ trợ tài chính, đồng thời để ngỏ khả năng IMF có thể mở rộng các chương trình cho vay hiện có để đáp ứng nhu cầu.

Sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran vào ngày 28/2, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng tăng mạnh, kéo theo nhiều hàng hóa tăng giá.

Theo bà Georgieva, các cơ quan của IMF đang phối hợp với Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) theo dõi an ninh lương thực.

Hồi tháng 3, WFP cảnh báo hàng triệu người có thể rơi vào tình trạng đói cấp tính nếu chiến sự kéo dài đến tháng 6. IMF hiện chưa thấy dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng lương thực, nhưng rủi ro sẽ tăng nếu nguồn cung phân bón bị gián đoạn.

Cùng ngày, Chủ tịch, Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon, cảnh báo xung đột đang diễn ra giữa Mỹ-Israel và Iran có thể gây ra những rủi ro đáng kể đối với nền kinh tế Mỹ.

Trong thư thường niên gửi cổ đông, ông Dimon cảnh báo khả năng xảy ra cú sốc giá dầu và hàng hóa, gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, cũng như nguy cơ lạm phát dai dẳng và lãi suất cao hơn so với dự kiến của thị trường.

Ông xếp cuộc xung đột tại Iran vào nhóm các thách thức hàng đầu đối với nền kinh tế Mỹ, bên cạnh các vấn đề như thâm hụt ngân sách chính phủ và nợ công toàn cầu cao, giá tài sản tăng mạnh, nhưng chênh lệch tín dụng thấp và căng thẳng thương mại.

Tại Đức, niềm tin tiêu dùng đã sụt giảm mạnh trong tháng 4, phản ánh những tác động lan tỏa của xung đột tại Trung Đông đối với nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Theo chỉ số tiêu dùng của Handelsverband Deutschland (HDE), mức điểm trong tháng 4 giảm xuống còn 94,85 điểm, thấp nhất kể từ tháng 2/2024.

Diễn biến này cho thấy người tiêu dùng đã từ bỏ kỳ vọng về một sự phục hồi kinh tế trong ngắn hạn, đồng thời lo ngại xu hướng tăng của giá cả và lãi suất. Nguyên nhân chính được xác định là sự gia tăng mạnh của giá năng lượng do tác động từ cuộc xung đột Iran.

Diễn biến tiêu cực cũng thể hiện trên thị trường tài chính khi chỉ số DAX giảm hơn 10% trong tháng 3. Bên cạnh đó, các viện nghiên cứu kinh tế đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng.

Áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng, với mức tăng từ 1,9% lên 2,7% trong tháng 3, chủ yếu do chi phí năng lượng cao. Trong tháng, chi phí sinh hoạt tăng 1,1%, làm giảm sức mua của người dân./.