IPO ồ ạt, các 'ông lớn' AI bước vào cuộc sát hạch khắc nghiệt của phố Wall
Những công ty AI lớn nhất là OpenAI, Anthropic và SpaceX khi tiến gần đến mức định giá hàng nghìn tỷ USD không chỉ được đánh giá qua tầm nhìn công nghệ, mà còn phải chứng minh khả năng tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận theo từng quý.

Làn sóng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của các công ty trí tuệ nhân tạo đang mở ra một giai đoạn mới cho ngành công nghệ nóng nhất thế giới. Những cái tên dẫn dắt cuộc đua AI như OpenAI, Anthropic và SpaceX được cho là sẽ sớm bước vào thị trường đại chúng.
Vào ngày 8/6 vừa qua, OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, đã công bố kế hoạch IPO, đánh dấu bước chuyển mình từ một “kỳ lân” công nghệ sang doanh nghiệp đại chúng.
Trước đó, Anthropic đã âm thầm nộp hồ sơ IPO, trong khi SpaceX, công ty mẹ của xAI dự kiến niêm yết trong thời gian tới. Ba thương vụ này được xem là phép thử lớn đối với sức khỏe của thị trường AI toàn cầu. Khi tiến gần đến mức định giá hàng nghìn tỷ USD, các doanh nghiệp này sẽ không chỉ được đánh giá qua tầm nhìn công nghệ, mà còn phải chứng minh khả năng tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận theo từng quý.
Theo các chuyên gia, áp lực từ Phố Wall khác xa với môi trường đầu tư tư nhân. “Ở thị trường đại chúng, kỳ vọng trở nên khắc nghiệt hơn rất nhiều. Nhà đầu tư luôn muốn thấy tăng trưởng vượt trội và liên tục”, CEO Nigel Green của deVere Group nhận định.
Thực tế cho thấy, ngay cả những doanh nghiệp đạt kết quả ấn tượng vẫn khó làm hài lòng giới đầu tư. Broadcom, đối tác của nhiều công ty AI ghi nhận doanh thu quý tăng mạnh, song cổ phiếu vẫn lao dốc hơn 13% chỉ trong một tuần. Xu hướng này lan rộng sang nhóm cổ phiếu chip AI, kéo theo sự điều chỉnh của các chỉ số lớn như Nasdaq và S&P 500.
Ngay cả Nvidia cũng không tránh khỏi biến động mạnh khi từng mất hàng trăm tỷ USD vốn hóa chỉ trong một phiên giao dịch sau khi xuất hiện đối thủ mới.
Trong bối cảnh đó, OpenAI và Anthropic nhiều khả năng sẽ trở thành “thước đo” cho toàn ngành. Giới đầu tư không chỉ quan tâm đến tốc độ tăng trưởng mà còn đặt câu hỏi về khả năng duy trì chi phí khổng lồ cho hạ tầng AI.
Trước thềm IPO, các công ty đã phần nào hé lộ kết quả kinh doanh. OpenAI cho biết doanh thu đạt khoảng 2 tỷ USD mỗi tháng, trong khi định giá tăng mạnh sau các vòng gọi vốn gần đây. ChatGPT cũng trở thành một trong những ứng dụng đạt mốc 01 tỷ người dùng nhanh nhất lịch sử.
Anthropic thậm chí còn gây chú ý với mức định giá tăng vọt và doanh thu thường niên hóa hàng chục tỷ USD. Số lượng doanh nghiệp sử dụng nền tảng này cũng đang tăng nhanh, cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực AI.
Tuy nhiên, IPO không chỉ là câu chuyện về quy mô hay tăng trưởng ban đầu. Khi trở thành công ty đại chúng, ban lãnh đạo sẽ phải đối mặt với các cuộc chất vấn liên tục từ nhà đầu tư, từ tiến độ phát triển sản phẩm đến khả năng thương mại hóa công nghệ.
Những quyết định chiến lược như việc dừng hoặc thay đổi sản phẩm cũng sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ hơn. Khác với nhà đầu tư tư nhân có thể chờ đợi dài hạn, thị trường chứng khoán đòi hỏi kết quả rõ ràng và nhanh chóng.
Làn sóng IPO của các công ty AI vì thế không chỉ là cột mốc tài chính, mà còn là bài kiểm tra thực sự cho tính bền vững của cả ngành. Trong một thị trường mà kỳ vọng gần như không có giới hạn, câu hỏi đặt ra là: liệu các “gã khổng lồ” AI có thể duy trì đà tăng trưởng đủ lâu để đáp ứng sự kỳ vọng đó hay không.











