Kể lịch sử Tây Nguyên bằng những thước phim công nghệ AI
Tận dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), chị Aya (SN 1991, làng Piơm, xã Đak Đoa, tỉnh Gia Lai) đã tạo ra những thước phim ngắn về lịch sử, sự tích, sử thi Tây Nguyên đầy sống động.
Cách kể chuyện mới trong thời đại 4.0 này đang khiến người dùng mạng xã hội cảm thấy thích thú, tự hào với những câu chuyện gần gũi, chân thực.
Từ chiếc điện thoại thông minh…
Từ lâu, cô gái Bahnar Aya vốn luôn yêu thích công nghệ và lưu giữ những nét đẹp truyền thống của dân tộc mình. Chị được biết đến là người đã tạo nên ứng dụng từ điển số tiếng Kinh - Bahnar với hơn 6.000 từ. Đồng thời, chị cũng quản trị Fanpage “Bahnar Ơi” với hơn 2.500 người theo dõi trên Facebook và hơn 1.800 người theo dõi trên Tiktok.
Trên Fanpage của mình, chị thường xuyên đăng tải các thông tin phản ánh đời sống, những nét đẹp trong văn hóa của người dân Bahnar, Jrai… Cũng từ mong muốn có thêm những nguồn tư liệu để đăng trên Fanpage này, chị đã quyết tâm mày mò tạo ra những video bằng công nghệ AI.
“Từ nhỏ tôi đã được nghe ông bà kể những sự tích về hồ, về núi ở khu vực Tây Nguyên. Khi lớn lên đọc sách, tìm hiểu thì có sử thi kể về những người anh hùng dũng cảm đứng lên đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ buôn làng.
Nhưng tất cả những thứ ấy chỉ qua lời kể hoặc qua câu chữ, nên buộc tôi phải tự tưởng tượng. Tôi mong muốn những câu chuyện ấy sẽ được kể bằng hình ảnh để có thể tiếp cận được với nhiều người hơn, đặc biệt là giới trẻ khi họ dễ dàng bị thu hút bởi những video ngắn” - chị Aya thổ lộ.
Một thước phim về sử thi Tây Nguyên của chị Aya. Ảnh chụp màn hình
Từ đầu tháng 3-2026 đến nay, chị đã tạo ra 6 thước phim, trong đó có 3 thước phim về sự tích cây kơ nia, sự tích Biển Hồ - Ia Nueng, sử thi Dăm Giông - Bia Phu; cùng 3 thước phim về Anh hùng Wừu tương ứng với 3 tập: Trưởng thành, tham gia cách mạng và hy sinh.
Mỗi đoạn video chỉ dài từ 1-6 phút, song để tạo ra nó là câu chuyện rất kỳ công của người phụ nữ vừa phải chăm lo cho gia đình với 2 con nhỏ cùng công việc tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao xã Đak Đoa.
… đến những thước phim hấp dẫn
Tưởng chừng đơn giản, song để tạo được 1 thước phim hoàn chỉnh, chị đã phải tạo hàng chục, thậm chí hàng trăm cảnh phim khác nhau. Đặc biệt với các video liên quan đến các nhân vật anh hùng có thật, chị phải rất cẩn thận, chỉn chu trong hình ảnh có liên quan để đảm bảo tính chính xác cho câu chuyện.
Chị Aya tâm sự: “AI cũng chỉ là máy móc, nhiều khi nó không tạo ra được hành động, hình ảnh như mình mong muốn, nên sẽ phải viết lại các câu lệnh cho đến khi nào ưng ý thì thôi.
Sau đó tôi còn cho chạy phụ đề tiếng Kinh, lồng nhạc nền và thu âm thuyết minh giọng nói của tôi bằng tiếng Bana để thước phim hoàn chỉnh sinh động hơn”.
Chị Aya đã làm phim ngắn AI về cuộc đời của anh hùng Wừu (phải). Ảnh chụp màn hình
Các thước phim trên đều được chị đăng tải trên mạng xã hội Facebook, Tiktok và đã nhận được những phản hồi rất tích cực với lượng tương tác tốt.
Đơn cử như thước phim về sự tích Biển Hồ - Ia Nueng có hơn 100 nghìn lượt xem trên Facebook, hơn 3.400 người thể hiện cảm xúc, hơn 380 người chia sẻ.
Trên Tiktok, thước phim này cũng có hơn 256 nghìn lượt xem với hơn 1.500 người chia sẻ, hơn 15.600 người thích. Thước phim về sử thi Dăm Giông - Bia Phu trên Facebook cũng có hơn 66.000 lượt xem và hơn 1.500 người thể hiện cảm xúc.
Chị Aya đã tạo nên những thước phim lịch sử bằng công nghệ AI. Ảnh: V.N
Các tài khoản mạng xã hội đều tỏ ra thích thú khi lần đầu tiên được xem những thước phim với các câu chuyện lịch sử thông qua công nghệ AI.
Nhiều người gửi lời cảm ơn đến Aya khi chị đã chuyển thể câu chuyện thành những đoạn video hấp dẫn, sinh động giống như những gì người già trong làng thường kể cho con cháu.
Sau khi xem những thước phim của chị Aya, chị Vũ Thị Ngoan - giáo viên Lịch sử - Địa lý tại phường An Phú - bày tỏ: “Các thước phim rất hay, ngắn gọn, súc tích, tái hiện chân thực về sự tích các địa điểm, các nhân vật sử thi trong tưởng tượng hay cả anh hùng có thật của người dân Tây Nguyên. Đây sẽ là nguồn tư liệu quý các em học sinh có thể tham khảo để tìm hiểu về văn hóa địa phương”.
Tiến sĩ sử học Nguyễn Thị Kim Vân - nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh Gia Lai (cũ) cho hay: “Đây là một việc làm rất có ý nghĩa. Với thế mạnh là người địa phương, Aya đã đưa các giá trị văn hóa dân gian Bahnar, Jrai đang dần mai một về với chính các chủ nhân, nhất là đưa nó quay lại với thế hệ trẻ vốn bị cuốn hút bởi các yếu tố văn hóa hiện đại, ngoại lai.
Mong sẽ có thêm nhiều bạn trẻ của Tây Nguyên chung tay cùng Aya để có thêm những thước phim hay, cách làm hay để giữ gìn văn hóa”.
Tin nóng
Bãi biển Sầm Sơn tỉnh Thanh Hóa từ lâu đã nổi danh là một trong những bãi biển sầm uất khu vực miền Bắc. Thế nhưng, nếu bạn chỉ đến Sầm Sơn để tắm biển hay dạo phố đêm, bạn mới chỉ thấy được một nửa diện mạo của vùng đất này. Nửa còn lại chân thực, sống động và đậm đà hơi thở đại dương nằm ở những buổi chợ cá sớm ngay trên đường đi, hay trên bãi cát khi bình minh vừa ló rạng.
Không gian 'Cá ngừ Đắk Lắk - Tinh hoa câu vàng' không chỉ tôn vinh giá trị cá ngừ đại dương, mà còn khẳng định thế mạnh kinh tế biển, định vị thương hiệu cá ngừ Đắk Lắk thành biểu tượng của sự phát triển kinh tế biển bền vững.
Sáng 30/4, rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, công trình có tổng vốn đầu tư 1.395 tỷ đồng, thu hút hàng nghìn khán giả đến thưởng thức vở diễn đầu tiên trong dịp nghỉ lễ.
Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 năm nay kéo dài 4 ngày, trở thành khoảng thời gian lý tưởng để nhiều bạn trẻ lên kế hoạch nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng sau guồng quay học tập và công việc.
Chỉ trong một ngày nghỉ lễ 30/4, các điểm di tích tại Huế đã thu về hơn 3,7 tỷ đồng tiền vé, mức cao nhất từ trước đến nay, phản ánh sức hút mạnh mẽ của du lịch cố đô trong kỳ nghỉ kéo dài.
Lần đầu tiên trong đời, tôi được đặt chân đến Trường Sa, vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc mà từ lâu tôi chỉ biết qua sách vở và những câu chuyện kể. Là một học viên Trường Sĩ quan Tăng thiết giáp, vốn quen với thao trường, xe tăng và những bài học trên đất liền, chuyến đi này mở ra cho tôi một không gian hoàn toàn khác: Mênh mông biển trời, gió mặn, nắng gắt và những con người kiên cường bám đảo.
Tin mới
Bốn tháng đầu năm 2026, du lịch Lào Cai ghi nhận những con số tăng trưởng đầy tín hiệu tích cực: 4,5 triệu lượt khách, đạt 40,1% kế hoạch năm; trong đó khách quốc tế đạt 690 nghìn lượt.
Giới mỹ thuật phố núi không còn ngạc nhiên khi thấy họa sĩ Siu Quý đi về liên tục giữa TP Hồ Chí Minh và Pleiku. Một nơi ông lập nghiệp, một nơi là quê hương. Như cánh chim tìm về, ông đang tích cực kết nối để tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa tại vùng đất mình sinh ra, lớn lên.
Kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 năm nay chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của du lịch trên cả nước. Từ Thủ đô Hà Nội đến các điểm đến biển, núi, lượng khách tăng cao, nhiều nơi quá tải cục bộ, cho thấy sức phục hồi và tăng trưởng tích cực của ngành du lịch.
Vở nhạc kịch 'Hành trình tìm cháu gái của bà Geumdarae' do đoàn nghệ thuật truyền thống Janchimadang (Hàn Quốc) biểu diễn sẽ miễn phí phục vụ khán giả tại Cung thiếu nhi Hà Nội và Nhà Thiếu nhi TP. Hồ Chí Minh trong tháng 5 này.
Lượng du khách tăng cao trong dịp nghỉ lễ không chỉ cho thấy sức hút của các di tích lịch sử Điện Biên mà còn khẳng định hiệu quả của công tác tổ chức, phục vụ và quảng bá du lịch.
Đợt phim kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm 2026 do Trung tâm Chiếu phim Quốc gia tổ chức, sẽ mang tới khán giả 9 bộ phim tiêu biểu của điện ảnh Việt Nam.
Quảng Trị không chỉ là một địa danh, đó là cả một miền tâm tưởng, nơi thời gian như ngưng đọng, mặc cho gió đại ngàn không ngừng thổi, mặc cho sóng nước Thạch Hãn, Ô Lâu, Bến Hải muôn đời vẫn hối hả về xuôi. Những địa danh như Ba Lòng, Cồn Tiên, Khe Sanh, Đường 9… ngỡ như còn in dấu chân của từng đoàn quân ra trận, với không ít người lính trẻ đã hóa hình hài thành dòng sông ngọn núi. Để rồi những người lính đi qua chiến tranh, từng gắn bó với chiến trường Quảng Trị vẫn gọi nơi này là miền ký ức.
Một ngày tháng 4, theo chân những du kích xã Vĩnh Thủy năm xưa đi dọc sông Sa Lung để tìm lại dấu tích của một bến phà có từ thời chống Mỹ, tôi mới biết, dòng sông này không chỉ mang trong mình âm hưởng huyền thoại được truyền tụng trong dân gian, mà còn là một chứng nhân lịch sử, như bao con sông khác trên mảnh đất Quảng Trị anh hùng. Bến phà hoạt động trên khúc sông chảy qua các thôn Quảng Xá (xã Vĩnh Long cũ) và Linh Hải (xã Vĩnh Thủy) có tên Hiệp Kiều, chuyên vận chuyển vũ khí, đạn dược vào chiến trường miền Nam và thương binh sang chữa trị ở bờ Bắc.