'Kẻ thù vô hình' khiến trẻ nhỏ và mẹ bầu kiệt sức giữa mùa hè

Khi nền nhiệt tăng cao kỷ lục, trẻ em và phụ nữ mang thai là hai nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Không chỉ mệt mỏi, mất ngủ hay chán ăn, nắng nóng cực đoan còn có thể gây biến chứng sức khỏe nguy hiểm nếu không được chăm sóc đúng cách trong mùa hè.

Tại nhiều bệnh viện nhi và sản khoa, số lượng trẻ nhập viện do sốt cao, mất nước, rối loạn tiêu hóa hay các vấn đề hô hấp có xu hướng gia tăng mỗi dịp đầu hè. Trong khi đó, phụ nữ mang thai thường xuyên đối mặt với tình trạng mệt mỏi, tụt huyết áp, khó ngủ, phù nề hoặc nguy cơ sốc nhiệt nếu phải di chuyển nhiều dưới thời tiết oi bức.

Mùa hè khắc nghiệt, cảnh báo nguy cơ sức khỏe với trẻ em và mẹ bầu khi nhiệt độ vượt 40 độ C (Ảnh minh họa)

Các chuyên gia cho rằng cơ thể trẻ nhỏ và mẹ bầu có khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn người trưởng thành bình thường. Vì vậy, chỉ một vài giờ tiếp xúc với môi trường quá nóng cũng có thể kéo theo nhiều rủi ro sức khỏe đáng lo ngại nếu không được chăm sóc đúng cách.

Trẻ nhỏ dễ mất nước và sốc nhiệt hơn người lớn

Không ít phụ huynh nghĩ rằng trẻ chỉ cần ở trong nhà là an toàn trong mùa nắng nóng. Tuy nhiên, trên thực tế, trẻ em là đối tượng rất nhạy cảm với nhiệt độ môi trường, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 5 tuổi.

Cơ thể trẻ có tỷ lệ nước cao nhưng khả năng điều chỉnh nhiệt lại chưa hoàn thiện. Khi thời tiết quá nóng, trẻ dễ bị mất nước qua mồ hôi nhanh hơn người lớn nhưng lại chưa biết chủ động uống nước hoặc diễn đạt cảm giác khó chịu của mình.

Một trong những nguy cơ đáng lo ngại nhất là sốc nhiệt. Khi thân nhiệt tăng quá cao mà cơ thể không kịp giải nhiệt, trẻ có thể xuất hiện tình trạng đỏ mặt, quấy khóc liên tục, lừ đừ, thở nhanh hoặc co giật. Nhiều trường hợp trẻ bị sốc nhiệt do vui chơi ngoài trời quá lâu vào buổi trưa hoặc ở trong không gian kín, bí nóng.

Ngoài ra, nắng nóng kéo dài còn khiến trẻ dễ gặp các bệnh đường tiêu hóa. Thực phẩm nhanh ôi thiu, nguồn nước không đảm bảo hoặc thói quen ăn uống thất thường trong mùa hè có thể khiến trẻ bị tiêu chảy, nôn ói và mất điện giải.

Các bác sĩ nhi khoa cho biết mùa hè cũng là thời điểm gia tăng các bệnh về hô hấp ở trẻ nhỏ. Việc ra vào liên tục giữa môi trường nắng nóng và phòng điều hòa nhiệt độ thấp khiến cơ thể trẻ khó thích nghi, dễ bị viêm họng, viêm phế quản hoặc cảm lạnh.

Phụ nữ mang thai chịu áp lực lớn hơn trong mùa hè

Đối với phụ nữ mang thai, thời tiết nắng nóng không chỉ gây khó chịu mà còn tạo thêm áp lực lên hệ tim mạch và tuần hoàn.

Trong thai kỳ, thân nhiệt của mẹ bầu vốn đã cao hơn bình thường do quá trình trao đổi chất diễn ra mạnh hơn để nuôi thai nhi. Khi nhiệt độ môi trường tăng mạnh, cơ thể càng dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức hoặc mất nước.

Nhiều mẹ bầu thường xuyên cảm thấy chóng mặt, khó thở, tim đập nhanh hoặc phù chân rõ rệt trong những ngày oi bức. Đặc biệt ở tam cá nguyệt cuối, bụng lớn khiến việc di chuyển khó khăn hơn, khả năng tản nhiệt của cơ thể cũng giảm đi đáng kể.

Các chuyên gia sản khoa cảnh báo phụ nữ mang thai nếu tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao có thể làm tăng nguy cơ tụt huyết áp, ngất xỉu hoặc sốc nhiệt. Việc mất nước kéo dài còn ảnh hưởng tới tuần hoàn máu nuôi thai nhi.

Không ít mẹ bầu mùa hè gặp tình trạng mất ngủ kéo dài do nóng bức. Chất lượng giấc ngủ giảm sút khiến cơ thể càng mệt mỏi, dễ căng thẳng và ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ.

Tiềm ẩn rủi ro do sử dụng điều hòa sai cách

Việc lạm dụng điều hòa hoặc sử dụng không đúng cách lại có thể gây tác hại đối với sức khỏe.

Nhiều gia đình để nhiệt độ quá thấp nhằm tạo cảm giác mát nhanh. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngoài trời và trong phòng khiến trẻ nhỏ dễ bị sốc nhiệt khi di chuyển. Với mẹ bầu, việc nằm phòng quá lạnh trong thời gian dài có thể gây khô da, đau đầu hoặc khó chịu đường hô hấp.

Các chuyên gia khuyến nghị nhiệt độ điều hòa phù hợp cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai nên duy trì khoảng 26-28 độ C. Không nên để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào cơ thể, đặc biệt là vùng đầu và ngực của trẻ sơ sinh.

Ngoài ra, phòng điều hòa cần được vệ sinh định kỳ để tránh tích tụ bụi bẩn, nấm mốc và vi khuẩn gây bệnh hô hấp. Việc đóng kín cửa liên tục nhiều giờ cũng khiến không khí trong phòng thiếu lưu thông, dễ gây cảm giác ngột ngạt.

Nguy cơ từ việc đưa trẻ và mẹ bầu ra ngoài giữa trưa nắng

Trong mùa hè, nhiều gia đình vẫn duy trì thói quen đưa con ra ngoài vui chơi, đi du lịch hoặc di chuyển xa vào giữa trưa. Đây là khoảng thời gian nhiệt độ ngoài trời thường ở mức cao nhất trong ngày và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe.

Trẻ nhỏ khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt dễ bị bỏng da, say nắng hoặc kiệt sức vì mất nước. Trong khi đó, phụ nữ mang thai có thể nhanh chóng cảm thấy khó thở, mệt lả do cơ thể phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa nhiệt độ.

Các bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế đưa trẻ nhỏ và mẹ bầu ra ngoài trong khung giờ từ 10h đến 16h nếu không thực sự cần thiết. Nếu phải di chuyển, cần đội mũ rộng vành, mặc quần áo thoáng mát, uống đủ nước và nghỉ ngơi thường xuyên.

Đặc biệt, tuyệt đối không để trẻ em hoặc phụ nữ mang thai ngồi lâu trong ô tô đỗ dưới trời nắng. Nhiệt độ trong xe đóng kín có thể tăng rất nhanh chỉ sau vài phút và gây nguy hiểm nghiêm trọng.

Chế độ ăn uống mùa hè cần được chú ý hơn

Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh hơn bình thường, vì vậy chế độ dinh dưỡng mùa hè đóng vai trò rất quan trọng với trẻ nhỏ và mẹ bầu.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích tăng cường rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất để hỗ trợ cơ thể chống mệt mỏi trong thời tiết oi bức. Những món ăn quá nhiều dầu mỡ hoặc cay nóng nên được hạn chế vì dễ gây đầy bụng, khó tiêu.

Với trẻ nhỏ, phụ huynh cần chú ý bổ sung nước thường xuyên ngay cả khi trẻ chưa kêu khát. Nhiều trẻ mải chơi nên dễ rơi vào tình trạng thiếu nước mà không nhận ra.

Đối với phụ nữ mang thai, việc uống đủ nước càng quan trọng hơn vì cơ thể cần duy trì lượng nước ối và tuần hoàn máu ổn định cho thai nhi. Ngoài nước lọc, mẹ bầu có thể bổ sung thêm nước trái cây ít đường hoặc các món canh mát để hỗ trợ giải nhiệt.

Chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng cực đoan

Các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu đang khiến những đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện thường xuyên và kéo dài hơn trước. Điều này đồng nghĩa với việc trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe hơn nếu gia đình chủ quan.

Việc duy trì không gian sống thông thoáng, tránh để cơ thể mất nước, hạn chế ra ngoài giờ nắng gắt và theo dõi các dấu hiệu bất thường là những điều rất cần thiết trong mùa hè.

Khi trẻ xuất hiện tình trạng sốt cao liên tục, lừ đừ, co giật hoặc khó thở, phụ huynh cần nhanh chóng đưa tới cơ sở y tế. Với phụ nữ mang thai, nếu có dấu hiệu chóng mặt nhiều, đau đầu dữ dội, phù nề bất thường hoặc thai máy giảm, cần đi khám sớm để tránh những biến chứng nguy hiểm.