Khẩn trương rà soát, di dời các hộ dân vùng sạt lở núi Một

Nỗi lo sạt lở đất

Gắn bó gần cả đời người với khu vực chân núi Một, bà Phạm Thị Mỹ Lộc (59 tuổi, tổ dân phố 20) chưa từng nghĩ có ngày đất đá từ sườn núi đổ xuống, đe dọa chính ngôi nhà của gia đình.

Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gia đình bà Lộc xây căn nhà 3 tầng dưới chân núi. Thế nhưng, nhà vừa hoàn thành, ở chưa được bao lâu thì bão số 13 năm 2025 và đợt mưa lũ kéo dài khiến khu vực này xảy ra sạt lở. Một cây cổ thụ trên sườn núi bật gốc, kéo theo đất đá tràn xuống, làm nhà bà hư hỏng nặng. Căn nhà của mẹ bà ở ngay bên cạnh cũng sập hoàn toàn.

Nhiều ngôi nhà chênh vênh bên núi Một, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi mưa lớn. Ảnh: T.Lợi

Từ đó, mỗi khi mưa lớn, gia đình bà lại thấp thỏm. Đất đá trên sườn núi tiếp tục tràn xuống, va vào tường nhà tạo nên những tiếng động lớn. Có đợt mưa bão, cả nhà phải sơ tán hoặc sang ở nhờ hàng xóm vì lo sạt lở. Bà Lộc đồng tình với chủ trương di dời bởi an toàn tính mạng phải đặt lên hàng đầu. Tuy vậy, bà mong chính quyền có phương án bồi thường, hỗ trợ thỏa đáng để gia đình ổn định cuộc sống.

Cùng mong muốn được bảo đảm an toàn, ông Dương Văn Thọ (50 tuổi, người đã sống hơn 20 năm ở triền núi Một) băn khoăn về mức bồi thường và diện tích đất tái định cư. Theo ông, việc di dời cần đi đôi với phương án bố trí nơi ở mới phù hợp, bảo đảm điều kiện sinh sống lâu dài.

Ông Dương Văn Thọ trăn trở về khoản tiền đền bù có thể khó đủ để mua một căn nhà hoặc mảnh đất mới. Ảnh: T.Lợi

Trong khi đó, ông Dương Văn Lộc (52 tuổi, sống một mình trong căn nhà gần 25 m² trên núi hơn 20 năm qua) lo khoản tiền bồi thường, hỗ trợ khó đủ để mua đất, xây nhà ở nơi khác. Mưu sinh bằng nghề bốc vác sắt thép tại các công trình, ông mong được hỗ trợ hoặc bố trí đất, nhà tái định cư với giá phù hợp.

“Có chỗ ở nhỏ khoảng 20 m² cũng được, miễn là ổn định để tiếp tục làm ăn, sinh sống” - ông Lộc chia sẻ.

Ưu tiên di dời các hộ ở khu vực nguy hiểm

Tại Thông báo kết luận số 928/TB-UBND ngày 20-10-2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn sau buổi làm việc với các phường khu vực Quy Nhơn về rà soát dự án động lực phục vụ phát triển KT-XH năm 2026 và những năm tiếp theo, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu UBND phường Quy Nhơn khẩn trương rà soát, tổ chức di dời ngay các hộ dân có nhà ở tại khu vực nguy cơ sạt lở, không bảo đảm an toàn; kiểm tra hiện trạng, phân loại từng trường hợp, đề xuất phương án xử lý và gửi Sở Xây dựng tổng hợp.

Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với UBND phường Quy Nhơn và đơn vị liên quan khẩn trương đề xuất phương án quy hoạch, xử lý tổng thể khu vực núi Một. Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh phối hợp rà soát, lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án theo quy định, báo cáo UBND tỉnh.

Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, ngày 23-10, UBND phường Quy Nhơn có báo cáo gửi Sở Xây dựng. Theo đó, khu vực núi Một (thuộc tổ dân phố 19 và 20) có khoảng 228 hộ sinh sống trên núi, sườn núi và dưới chân núi. Qua đánh giá hiện trạng, phường xác định 52/228 hộ có nhà nằm trong khu vực nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất. Cụ thể, 22 hộ ở trên núi thuộc tổ dân phố 19, gồm 11 hộ ở phía taluy dương và 11 hộ ở phía taluy âm; 30 hộ còn lại ở dưới chân núi thuộc tổ dân phố 20.

Ông Nguyễn Đức Toàn - Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn - cho biết: Trước mắt, phường đã xây dựng kịch bản ứng phó thiên tai năm 2026, trong đó có phương án sơ tán 52 hộ khi có tình huống nguy hiểm. Gần 200 nhân khẩu dự kiến được sơ tán xen ghép tại nhà người thân. Địa phương cũng chuẩn bị địa điểm sơ tán tập trung tại trụ sở tổ dân phố 19 và 20 để chủ động ứng phó khi cần thiết.

Về lâu dài, phường xác định nếu triển khai giải pháp công trình để xử lý sạt lở thì phải di dời, bố trí tái định cư cho 52 hộ nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp. Địa phương đề xuất UBND tỉnh giao Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh phối hợp thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, di dời các hộ, phấn đấu hoàn thành trước mùa mưa bão năm 2027. Đối với 176 hộ còn lại, việc giải phóng mặt bằng sẽ được thực hiện phù hợp với tiến độ dự án.

Về quỹ đất tái định cư, dự kiến sử dụng các quỹ đất sẵn có, phù hợp do Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý và quỹ đất do UBND TP Quy Nhơn (cũ) đầu tư trên địa bàn các phường Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Bắc. Vị trí và suất tái định cư cụ thể sẽ được xác định trong phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Ông Tô Tấn Thi - Giám đốc Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh - cho biết: Việc di dời dân cư khỏi vùng có nguy cơ thiên tai không thể thực hiện nóng vội, phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần được tính toán phù hợp, bảo đảm quyền lợi và điều kiện ổn định cuộc sống của người dân.

Trong đó, chính quyền địa phương có trách nhiệm rà soát đối tượng, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân và thực hiện công tác giải phóng mặt bằng theo thẩm quyền; Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh thực hiện các hạng mục hạ tầng kỹ thuật và công trình sau khi thủ tục pháp lý và mặt bằng sạch được hoàn tất.