Khánh Hòa: Tìm ý tưởng mới cho gốm Chăm Bàu Trúc

Cuộc thi không chỉ hướng đến việc tìm kiếm những mẫu thiết kế mới mà còn tạo không gian để nghệ nhân, cộng đồng làng nghề và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo gặp gỡ, trao đổi và hợp tác

Cuộc thi được triển khai trong khuôn khổ Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” và Đề án Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản này giai đoạn 2025 - 2028 và những năm tiếp theo.

Các tác phẩm dự thi được định hướng vừa bảo đảm giá trị thẩm mỹ, tính ứng dụng, khả năng thương mại hóa, vừa thể hiện được bản sắc văn hóa Chăm và kỹ thuật chế tác truyền thống của làng nghề gốm Chăm Bàu Trúc.

Tác giả có thể khai thác hoa văn, họa tiết truyền thống, tri thức dân gian và những yếu tố đặc trưng của làng nghề để phát triển sản phẩm phục vụ đời sống, quà tặng, trang trí, văn hóa, du lịch và xuất khẩu.

Sản phẩm dự thi gồm nhiều nhóm như quà tặng, đồ dùng sinh hoạt, trang trí nội - ngoại thất, mỹ thuật, nghệ thuật, sản phẩm phục vụ hoạt động văn hóa, du lịch và các sản phẩm gốm ứng dụng khác.

Cuộc thi dành cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có năng lực, kinh nghiệm hoặc quan tâm đến thiết kế, sáng tạo sản phẩm gốm và phát triển nghề thủ công truyền thống.

Các tác phẩm đạt giải sẽ được giới thiệu, quảng bá, trưng bày và kết nối với nghệ nhân, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp để nghiên cứu hoàn thiện, sản xuất và phát triển sản phẩm theo quy định

Đối tượng tham gia gồm nghệ nhân, thợ thủ công, họa sĩ, nhà điêu khắc, nhà thiết kế, kiến trúc sư, giảng viên, sinh viên; doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh gốm và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, công nghiệp văn hóa, thủ công mỹ nghệ.

Cuộc thi gồm hai vòng sơ khảo và chung khảo. Ở vòng sơ khảo, Ban Giám khảo đánh giá hồ sơ dựa trên bản vẽ, mô hình và thuyết minh ý tưởng. Tại vòng chung khảo, các tác phẩm được lựa chọn sẽ được hoàn thiện thành sản phẩm thực tế.

Các tác phẩm được đánh giá theo thang điểm 100, tập trung vào bốn nhóm tiêu chí gồm tính sáng tạo và giá trị thẩm mỹ; tính ứng dụng và khả năng thương mại hóa; giá trị văn hóa, tính kế thừa và phát huy bản sắc nghề gốm Chăm Bàu Trúc; tính khả thi trong sản xuất và chất lượng thuyết minh ý tưởng.

Điểm đáng chú ý là ở vòng sơ khảo, tác giả không bắt buộc phải chế tác sản phẩm bằng nguyên liệu và kỹ thuật truyền thống của làng nghề.

Theo đó, hồ sơ có thể được thể hiện bằng bản vẽ, mô hình thiết kế hoặc sản phẩm mẫu, kèm thuyết minh về ý tưởng, giá trị văn hóa, công năng, vật liệu, khả năng sản xuất và thương mại hóa.

Gốm Bàu Trúc nói riêng và văn hóa Chăm nói chung từ lâu đã trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước

Những tác phẩm được lựa chọn vào vòng chung khảo sẽ có cơ hội được kết nối với nghệ nhân, hợp tác xã và cơ sở sản xuất gốm Chăm Bàu Trúc để hoàn thiện theo ý tưởng thiết kế.

Qua đó, các ý tưởng sáng tạo có thể được chuyển thành sản phẩm thực tế, đồng thời tạo điều kiện để đội ngũ sáng tạo giao lưu, hợp tác với cộng đồng làng nghề.

Theo Ban Tổ chức, cuộc thi không chỉ hướng đến việc tìm kiếm những mẫu thiết kế mới mà còn tạo không gian để nghệ nhân, cộng đồng làng nghề và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo gặp gỡ, trao đổi và hợp tác.

Việc lựa chọn, hoàn thiện và giới thiệu các thiết kế có giá trị được kỳ vọng góp phần làm phong phú sản phẩm gốm Chăm Bàu Trúc, mở rộng khả năng ứng dụng trong đời sống, văn hóa và du lịch, đồng thời nâng cao giá trị của nghề thủ công truyền thống trong đời sống đương đại.

Ban Tổ chức dự kiến trao 16 giải thưởng, gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 10 giải Khuyến khích.

Các tác phẩm đạt giải sẽ được giới thiệu, quảng bá, trưng bày và kết nối với nghệ nhân, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp để nghiên cứu hoàn thiện, sản xuất và phát triển sản phẩm theo quy định.

Hồ sơ, tác phẩm dự thi được tiếp nhận đến hết ngày 25.9.2026 tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Khánh Hòa.

Lễ tổng kết, công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức ngày 10.10.2026, gắn với các hoạt động Lễ hội Katê của đồng bào Chăm.