Khát vọng La Lay

Hành lang kinh tế mới-đòn bẩy chiến lược cho La Lay

La Lay, với vị trí địa lý thuận lợi, nhất là sau khi được nâng cấp lên CKQT vào năm 2014, trở thành cặp CKQT thứ 8 trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào. Một trong những yếu tố then chốt tạo nên triển vọng bứt phá cho khu vực CKQT La Lay chính là tuyến Quốc lộ 15D đang dần hình thành, trục giao thông Đông-Tây mới của tỉnh Quảng Trị. Tuyến đường này có chiều dài khoảng 92km, kết nối trực tiếp từ cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị, qua khu công nghiệp Quảng Trị, đến CKQT La Lay, thông sang Quốc lộ 15B của nước bạn Lào, hòa vào mạng lưới giao thông khu vực đông bắc Thái Lan, Myanmar.

Khi hoàn thiện toàn tuyến, Quốc lộ 15D sẽ hình thành một hành lang kinh tế mới, góp phần giảm tải cho tuyến giao thông “độc đạo” đã quá tải trong nhiều năm qua, đồng thời mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho khu vực phía Nam tỉnh Quảng Trị. Đây cũng là tuyến hành lang được đánh giá là tuyến kết nối ngắn nhất từ Ấn Độ Dương sang Thái Bình Dương, đi qua Myanmar, đông bắc Thái Lan, Nam Lào, Việt Nam và ra biển Đông tại cảng Mỹ Thủy.

Cửa khẩu quốc tế La Lay - Ảnh: N.T.H

Hành lang kinh tế mới này có khả năng thu hút khối lượng lớn hàng hóa từ các tỉnh Nam Lào với dân số khoảng 1 triệu dân và các tỉnh đông bắc Thái Lan với dân số trên 21 triệu người. Đây là những vùng có tiềm năng lớn phát triển nông nghiệp, công nghiệp khai khoáng, chế biến và thương mại-dịch vụ.

Việc kết nối trực tiếp với cảng biển nước sâu Mỹ Thủy giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí logistics, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho các luồng hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới. Nhận thức rõ vai trò chiến lược đó, tỉnh Quảng Trị đã và đang kiến nghị Trung ương bố trí nguồn vốn để đầu tư nâng cấp, xây dựng đồng bộ toàn tuyến Quốc lộ 15D từ cảng biển nước sâu Mỹ Thủy đến CKQT La Lay, bao gồm các đoạn đầu tư công và đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Song song với hạ tầng giao thông, trong hơn 10 năm qua, khu vực CKQT La Lay đã được đầu tư hơn 328 tỉ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu cửa khẩu. Nhiều dự án thương mại-dịch vụ đã và đang hình thành như các bãi sang hạ tải, dự án băng tải vận chuyển than đá từ Lào về Việt Nam qua CKQT La Lay… tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển dịch vụ logistics, xuất nhập khẩu và quá cảnh hàng hóa.

Khai thác lợi thế phát triển khu vực cửa khẩu

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã La Lay Phạm Xuân Khánh cho biết, đến cuối năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã La Lay đạt 28,2 triệu đồng/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó nông-lâm nghiệp phát triển theo hướng bền vững, gắn mô hình kinh tế hộ gia đình, hợp tác xã với các vật nuôi chủ lực như bò, dê, lợn bản, gà bản… Nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật được ứng dụng vào sản xuất. Sản lượng lương thực có hạt đạt gần 2.700 tấn, vượt hơn 55% kế hoạch đề ra.

Kinh tế lâm nghiệp tiếp tục là thế mạnh với diện tích rừng và đất lâm nghiệp chiếm gần 78% diện tích tự nhiên. Bên cạnh đó, các sản phẩm đặc trưng như gạo Ra Dư, chuối lùn bản địa, sản phẩm dệt thổ cẩm truyền thống từng bước được xây dựng thương hiệu, tham gia chương trình OCOP, mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế gắn với bản sắc văn hóa địa phương. Cùng với sản xuất, thương mại-dịch vụ tại xã La Lay có những bước phát triển đáng ghi nhận. Trên địa bàn hiện có gần 200 hộ kinh doanh buôn bán nhỏ lẻ, hơn 170 phương tiện vận tải, máy móc phục vụ sản xuất và kinh doanh. Đây là nền tảng quan trọng để xã từng bước hình thành các điểm dịch vụ, trạm dừng nghỉ, khu thương mại nhỏ phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa qua cửa khẩu.

Trước mắt, La Lay đang tập trung ưu tiên điều chỉnh lại quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp, đầu tư hạ tầng thiết yếu, hình thành các điểm dịch vụ tại khu vực ngã ba La Lay-nơi giao nhau giữa tuyến đường Hồ Chí Minh và đường Quốc lộ 15D vào CKQT La Lay, từng bước mở rộng tiếp cận thương mại, dịch vụ phù hợp điều kiện địa phương như trạm dừng nghỉ, kinh doanh dịch vụ nhỏ lẻ, cung ứng xăng dầu, vận tải, tiêu thụ nông sản…

"Khát vọng phát triển khu vực CKQT La Lay không chỉ là khát vọng tăng trưởng kinh tế, mà còn là khát vọng nâng cao đời sống Nhân dân vùng biên giới, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng, giữa khu vực cửa khẩu với các trung tâm kinh tế lớn. Mục tiêu hướng đến xây dựng CKQT La Lay trở thành trung tâm dịch vụ năng động, hình thành Khu Kinh tế cửa khẩu La Lay, tạo động lực mạnh mẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương và khu vực miền núi phía Nam Quảng Trị”, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã La Lay Phạm Xuân Khánh, chia sẻ.

Thanh Hải