Khay cơm 40.000 đồng quá ít: Ai giám sát bữa trưa của trẻ?

Tối 8.9, UBND TP Hà Nội yêu cầu xã Trung Giã khẩn trương kiểm tra phản ánh liên quan bữa ăn bán trú tại Trường Tiểu học Trung Giã B, xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm và báo cáo kết quả trước 15 giờ ngày 9.9.

Theo thông tin ban đầu, suất ăn gây tranh luận được phục vụ trong ngày 7.9, có giá 40.000 đồng. Trong đó, ngân sách thành phố hỗ trợ 28.000 đồng, phụ huynh đóng 12.000 đồng. Hình ảnh khay cơm với lượng thức ăn ít ỏi nhanh chóng lan truyền, kéo theo lo ngại về dinh dưỡng và mức độ tương xứng giữa số tiền với khẩu phần thực tế.

Khay cơm bán trú được cho là có giá 40.000 đồng tại Trường Tiểu học Trung Giã B. Ảnh: Phụ huynh cung cấp

Hồ sơ đạt, khay cơm vẫn gây thất vọng

Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy doanh nghiệp cung cấp suất ăn có hồ sơ pháp lý đáp ứng điều kiện theo quy định. Thức ăn không được nấu tại trường mà chế biến ở cơ sở riêng, sau đó vận chuyển đến điểm phục vụ.

Tuy nhiên, việc đầy đủ giấy tờ không đồng nghĩa từng suất ăn đều đạt yêu cầu. Phụ huynh còn phản ánh thức ăn được đưa đến muộn, khiến học sinh phải chờ lâu. UBND xã Trung Giã sau đó chấm dứt hợp đồng với đơn vị cung cấp, tạm dừng ăn bán trú ngày 9.9 và dự kiến sử dụng nhà cung cấp mới từ ngày 10.9.

Diễn biến nhanh cho thấy phản ánh của phụ huynh đã được tiếp nhận. Nhưng nó cũng phơi ra một khoảng trống: Nếu hình ảnh không xuất hiện trên mạng xã hội, chất lượng bữa ăn có được phát hiện và chấn chỉnh kịp thời?

Một nhà cung cấp có thể vượt qua vòng thẩm định hồ sơ, kiểm tra cơ sở và ký hợp đồng. Nhưng bữa ăn cuối cùng đến tay trẻ mới là sản phẩm cần được nghiệm thu. Trong khoảng cách từ bếp chế biến đến lớp học, ai kiểm tra định lượng thực phẩm, nhiệt độ bảo quản, thời gian vận chuyển và sự đầy đủ của từng khẩu phần?

Hơn 3.600 tỉ đồng không thể giám sát bằng niềm tin

Năm học 2026-2027, Hà Nội dự kiến có gần 651.000 học sinh tiểu học ăn bán trú, chiếm hơn 87% tổng số học sinh. Kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ được ước tính trên 3.643 tỉ đồng.

Học sinh thuộc một số nhóm chính sách được hỗ trợ toàn bộ mức 40.000 đồng mỗi ngày. Những học sinh còn lại được thành phố hỗ trợ 28.000 đồng, gia đình đóng phần còn lại để bảo đảm mức ăn tối thiểu.

Đó là một chính sách có ý nghĩa lớn đối với hàng trăm nghìn gia đình. Nhưng khi nguồn lực tăng lên, yêu cầu minh bạch cũng phải tăng tương ứng. Không thể để một khoản ngân sách hàng nghìn tỉ đồng được kiểm soát chủ yếu bằng hợp đồng, hóa đơn và những đợt kiểm tra báo trước.

Công khai thực đơn là chưa đủ. Nhà trường cần công khai định lượng từng nhóm thực phẩm, giá trị dinh dưỡng, thời gian chế biến và hình ảnh khẩu phần thực tế. Phụ huynh phải được tham gia giám sát định kỳ; đơn vị cung cấp cần chịu chế tài rõ ràng nếu giao muộn, giảm định lượng hoặc tự ý thay đổi thực đơn.

Camera có thể giám sát bếp, phần mềm có thể truy xuất nguồn gốc, nhưng vẫn cần một người chịu trách nhiệm kiểm tra khay cơm ngay trước giờ ăn. Đó phải là trách nhiệm của nhà trường và chính quyền địa phương, không thể giao khoán hoàn toàn cho doanh nghiệp.

Thay nhà cung cấp có thể xử lý một vụ việc. Muốn bảo vệ hàng trăm nghìn bữa ăn mỗi ngày, phải thay đổi cả cách giám sát.

Bởi với trẻ nhỏ, bữa trưa không đơn thuần là một dịch vụ phụ trợ. Đó là dinh dưỡng, sức khỏe và niềm tin mà phụ huynh gửi lại sau cánh cổng trường.