Khi 'người trong cuộc' tìm lại tiếng nói chung

Kiên trì gỡ nút thắt trong mỗi gia đình

Trong những câu chuyện hòa giải mà bà Đỗ Thị Thu, thành viên Tổ hòa giải thôn Vĩnh Lộc 1 thời điểm còn công tác nhớ nhất là trường hợp bà Nguyễn Thị B tìm đến nhà nhờ giúp đỡ khi cuộc sống gia đình liên tục xảy ra căng thẳng.

Bà Đỗ Thị Thu chia sẻ về công tác hòa giải. Ảnh: Công Phương

Bà B., trình bày về những bất đồng tích tụ trong thời gian dài, hai vợ chồng thường xuyên tranh cãi, không tìm được tiếng nói chung. Người vợ mong muốn hàn gắn tình cảm nhưng người chồng lại có tính nóng nảy, nhiều khi không lắng nghe ý kiến của vợ và thường làm theo ý mình.

Đỉnh điểm của mâu thuẫn xảy ra khi người vợ lên tiếng phản bác, góp ý và chỉ ra những điều chưa đúng của chồng. Không kiềm chế được cơn giận, người chồng đã tát vợ, đồng thời đập phá đồ đạc trong nhà. Sự việc khiến người vợ buồn lòng, cuộc sống gia đình càng thêm căng thẳng.

Sau khi lắng nghe câu chuyện, bà Thu không vội đưa ra lời khuyên mà dành thời gian trò chuyện, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của người vợ. Bà động viên bà B. bình tĩnh, lựa chọn thời điểm thích hợp để trao đổi với chồng, tránh tranh luận khi cả hai đang nóng giận.

Theo bà Thu, khi người chồng mất bình tĩnh, việc tiếp tục đôi co thường khiến mâu thuẫn bị đẩy lên cao. Thay vì phản ứng gay gắt, người vợ có thể tạm thời dừng cuộc tranh luận, chờ khi cả hai bình tâm rồi mới chia sẻ những điều chưa hài lòng.

Bà Thu cũng khuyên người vợ lựa lời phân tích, góp ý để chồng nhận ra những điều chưa đúng, đồng thời chủ động chia sẻ mong muốn xây dựng gia đình hòa thuận. Bà Thu cho rằng, trong đời sống vợ chồng, sự lắng nghe và cách lựa chọn thời điểm trò chuyện có ý nghĩa quan trọng, giúp những bất đồng không trở thành xung đột kéo dài.

Không dừng lại ở một lần gặp gỡ, bà Thu tiếp tục quan tâm, thăm hỏi hai vợ chồng trong những lần sau đó. Bà Thu cũng tìm cách trò chuyện riêng với người chồng để khuyên nhủ, giúp anh nhận thức được hành vi nóng giận, thiếu kiềm chế của mình đã ảnh hưởng đến vợ và không khí gia đình như thế nào.

Hơn một tháng sau, khi gặp lại, bà Thu nhận thấy hai vợ chồng đã có những chuyển biến tích cực, không còn thường xuyên xảy ra cãi vã, xung đột. Hai người còn cùng nhau đến nhà bà Thu để cảm ơn, đồng thời xin lỗi vì những lần nóng giận khiến bà và các thành viên tổ hòa giải phải nhiều lần đến nhà khuyên nhủ. Hai vợ chồng hứa sẽ điều chỉnh cách ứng xử, quan tâm và gắn bó với nhau hơn, không để mâu thuẫn gia đình ảnh hưởng đến hàng xóm, láng giềng.

Niềm vui của người hòa giải viên càng được nhân lên khi gần một năm sau, gia đình này đón thêm thành viên mới. Với bà Thu, đó không chỉ là kết quả của một vụ việc được tháo gỡ mà còn là sự thay đổi trong cách ứng xử của hai người, giúp gia đình có cơ hội tiếp tục vun đắp hạnh phúc.

Từ chuyện hàng xóm đến giữ gìn bình yên khu dân cư

Kể về câu chuyện hòa giải, ông Chu Văn Quý, thành viên Tổ hòa giải thôn Vĩnh Lộc 1, xã Tây Phương cho biết, ông tham gia nhiều vụ hòa giải, qua đó tích lũy kinh nghiệm xử lý những tình huống phát sinh trong cộng đồng.

Ông Chu Văn Quý chia sẻ về công tác hòa giải. Ảnh: Công Phương

Theo ông Quý, mâu thuẫn ở địa bàn khá đa dạng, từ tranh chấp đất đai, ranh giới, mốc giới đến những bất đồng giữa hàng xóm về việc bày đồ đạc lấn chiếm lối đi, vứt rác không đúng nơi quy định. Đáng chú ý, địa phương cũng có một số lao động từ nơi khác đến thuê trọ, sinh sống và làm việc. Nếu không được nhắc nhở, giải quyết kịp thời, những va chạm trong sinh hoạt có thể dẫn đến tranh cãi, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự.

Ông Quý nhớ nhất một số trường hợp người lao động thuê trọ trên địa bàn thường xuyên uống rượu vào buổi tối, sau đó phát sinh lời qua tiếng lại, dẫn đến mâu thuẫn. Có lần, người dân trong khu vực phải gọi điện thông báo cho các thành viên tổ hòa giải đến hỗ trợ giải quyết.

Khi có mặt tại nơi xảy ra sự việc, các hòa giải viên trước hết gặp gỡ từng bên để tìm hiểu nguyên nhân, đồng thời khuyên mọi người kiềm chế, không tiếp tục tranh cãi khi đang nóng giận. Sau đó, các bên được mời đến nhà văn hóa thôn để trao đổi cụ thể. Tại đây, từng người lần lượt trình bày diễn biến sự việc, quan điểm và những điều chưa hài lòng về phía còn lại.

Trên cơ sở lắng nghe, các thành viên tổ hòa giải cùng phân tích những điểm hợp lý, chưa hợp lý trong cách ứng xử của mỗi bên. Người có lỗi được góp ý để nhận ra thiếu sót, người còn lại cũng được khuyên nên chia sẻ, thông cảm, tránh những lời nói hoặc hành động khiến mâu thuẫn tiếp tục gia tăng.

Sau khi nghe phân tích, các bên đã hiểu vấn đề, thống nhất bỏ qua bất đồng, bắt tay nhau vui vẻ. Mọi người cùng cam kết không để xảy ra những vụ việc tương tự, tập trung làm ăn, chấp hành quy định của địa phương và giữ gìn an ninh, trật tự nơi cư trú.

“Với hòa giải viên, niềm vui không chỉ nằm ở việc hai bên đồng ý hòa giải mà còn ở chỗ những người từng xảy ra xích mích có thể tiếp tục sinh sống, làm việc bình thường, không để một va chạm nhỏ ảnh hưởng đến những người xung quanh”, ông Quý vui vẻ nói.

Phó Chủ tịch UBND xã Tây Phương Nguyễn Tuấn Trung cho biết, Tổ hòa giải thôn Vĩnh Lộc 1 đã phát huy vai trò trong việc nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng dân cư.

Các thành viên tổ hòa giải gần gũi với người dân, kiên trì lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân sự việc, lựa chọn cách vận động, thuyết phục phù hợp với từng trường hợp. Qua đó, nhiều bất đồng được giải quyết từ sớm, hạn chế nguy cơ phát sinh vụ việc phức tạp, góp phần củng cố tình đoàn kết trong nhân dân và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.