Khi 'Thành phố Vĩnh cửu' ngược dòng thời gian

Đông đảo người dân và du khách ngay từ sáng đã tập trung tại khu vực Đấu trường Colosseum để theo dõi đoàn diễu hành.

Với rất nhiều người, đây không chỉ là một mốc thời gian thông thường, mà còn là cả một hành trình ngược dòng lịch sử, nơi những huyền thoại xưa giao thoa với nghệ thuật kiến trúc đỉnh cao và nhịp sống hiện đại. Từ ánh nắng rực rỡ chiếu rọi qua vòm Pantheon đến tiếng chân vọng vang của hàng nghìn đấu sĩ Circus Maximus, Rome đang kể lại câu chuyện về một Đế chế chưa từng là dĩ vãng.

Khởi nguồn một huyền thoại

Lịch sử hình thành của Rome không bắt đầu từ những viên gạch, mà khởi nguồn từ một truyền thuyết đầy máu và nước mắt. Theo thần thoại La Mã, hai người anh em sinh đôi Romulus và Remus - các con trai của thần chiến tranh Mars và công chúa Rhea Silvia, đã bị người chú độc ác Amulius hãm hại. Hai đứa trẻ tội nghiệp bị bỏ trong một chiếc giỏ thả xuôi dòng Tiber, rồi số phận đã xô đẩy nó dạt bờ dưới chân đồi Palatine. Tại đây, một con sói cái đã cho hai đứa trẻ bú mớm để duy trì sự sống, trước khi cả hai được một gia đình tiều phu nhặt về nuôi dưỡng.

Khu vực Khải hoàn môn Constantine cạnh Đấu trường Colosseum.

Khi trưởng thành và lật đổ kẻ tiếm ngôi Amulius, hai anh em đã quyết tâm xây dựng một thành phố cho riêng mình, ngay tại nơi họ đã được cứu. Tuy nhiên, tranh cãi nảy lửa đã nổ ra về việc ai sẽ là người trị vì và thành phố sẽ được đặt tên thế nào. Trong cơn thịnh nộ, Romulus đã ra tay sát hại Remus và ngày 21/4 năm 753 trước Công nguyên, Romulus đã chính thức vạch ra ranh giới linh thiêng quanh đồi Palatine, đặt tên thành phố là Rome và trở thành vị vua đầu tiên. Kể từ đây, ngày này đã trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ của cả một nền văn minh từng đặt nền móng cho cả luật pháp, kiến trúc và nghệ thuật phương Tây.

Trên thực tế, sự hình thành và phát triển của Rome là một quá trình cộng cư. Những bộ lạc đầu tiên, gồm người Latinh và người Sabine, đã chọn sinh sống trên 7 ngọn đồi, gồm Palatine, Aventine, Capitoline, Quirinal, Viminal, Esquiline và Caelian, để tránh lũ sông Tiber và dễ dàng phòng ngự trước kẻ thù. Rome không được xây dựng biệt lập, con người nơi đây đã tiếp thu kỹ thuật kiến trúc, hệ thống cống ngầm Cloaca Maxima từ người Etruscan ở phía Bắc và tinh hoa nghệ thuật, triết học từ người Hy Lạp ở phía Nam.

Các tình nguyện viên tham gia đoàn diễu hành từ đấu trường Circus Maximus.

Theo thời gian, những con đường đá nối liền các lục địa, những hệ thống dẫn nước dài hàng trăm dặm và những bộ luật mẫu mực đã biến một ngôi làng nhỏ ven sông Tiber trở thành trung tâm của một Đế chế La Mã hùng mạnh từng có lãnh thổ rộng tới 5 triệu km2. "Mille viae ducunt homines per saecula Romam" (Mọi ngả đường đều dẫn đến thành Rome).

"Đánh thức" những chiến binh La Mã

Chính từ sự khởi đầu sóng gió nhưng quật cường đó, vào mỗi dịp Natale di Roma, người dân nơi đây không chỉ ăn mừng một ngày lễ, mà họ còn tôn vinh "tinh thần La Mã". Đó là khả năng trỗi dậy từ nghịch cảnh và khát vọng xây dựng những giá trị trường tồn, mà từ đó một làng nhỏ trên đồi Palatine vươn mình trở thành "Caput Mundi" (Thủ đô của thế giới).

Điểm nhấn được mong chờ nhất trong chuỗi sự kiện năm nay chính là cuộc đại diễu hành lịch sử thường niên do Gruppo Storico Romano (Hiệp hội Lịch sử Rome) phối hợp cùng chính quyền thành phố tổ chức. Từ sáng sớm, khu vực xung quanh Circus Maximus - đấu trường đua ngựa lừng danh xa xưa - đã ngập tràn sắc đỏ và vàng đồng. Hơn 2.000 tình nguyện viên đến từ khắp châu Âu, trong trang phục được phục dựng tỉ mỉ, đã tập hợp để chuẩn bị cho một hành trình xuyên lịch sử.

Đoàn diễu hành đi qua tuyến phố trung tâm ở thủ đô Rome.

Khi tiếng kèn buccina vang lên, đoàn quân bắt đầu xuất phát. Đi đầu là những chỉ huy với bờm đỏ rực trên mũ giáp, theo sau là hàng dài binh sĩ. Tiếng giày nện xuống nền đá gạch, tiếng khiên đồng va nhau tạo nên một bản nhạc oai hùng của quá khứ. Không chỉ có đội quân, đoàn diễu hành còn có sự xuất hiện của những nữ tư tế Vesta trong trang phục trắng thanh tao, những thượng nghị sĩ La Mã lịch lãm và cả những thường dân và thợ thủ công, tái hiện phong cảnh một xã hội La Mã đa dạng và sống động.

Lộ trình của đoàn diễu hành là một "tour du lịch" ngược dòng thời gian qua những địa danh lừng lẫy nhất, như Via dei Fori Imperiali - cung đường đẹp nhất, nơi chiến binh La Mã hành quân giữa một bên là Đấu trường Colosseum và một bên là phế tích của các Diễn đàn La Mã. Đoàn diễu hành dừng lại Đồi Capitoline, nơi ở chân đồi đã diễn ra nghi thức dâng hoa và các bài tế lễ cổ bằng tiếng Latinh. Tiếp tục lộ trình là một điểm nhấn thú vị khác khi đoàn diễu hành đi qua Quảng trường Venezia. Giữa dòng xe hiện đại, đoàn quân La Mã hiên ngang xuất hiện như một lời khẳng định rằng ở Rome, quá khứ và hiện tại là không tách rời, chúng song hành tồn tại và quấn bện vào nhau.

Một điểm nhấn khác trong trải nghiệm đầy thú vị của du khách vào dịp Natale di Roma chính là sự kiện thể hiện nghệ thuật đỉnh cao về kiến trúc của người La Mã. Vào đúng 12h trưa ngày 21/4 hàng nằm, ánh nắng Mặt Trời sẽ xuyên qua vòng tròn mở trên đỉnh mái vòm bên trong Điện Pantheon, tạo ra một quầng sáng rực rỡ thẳng chiếu vào cửa chính. Theo lịch sử, đây chính là khoảnh khắc Hoàng đế Augustus bước qua ngưỡng cửa, toàn thân được bao trong luồng sáng huyền bí như một vị thần hạ xuống trần gian. Hiệu ứng đầy quyền năng ấy đến nay vẫn được bảo tồn hoàn hảo, thu hút hàng nghìn du khách nín thở chờ đợi giây phút ánh sáng "chạm" vào lịch sử.

Đoàn diễu hành đi qua Đài tưởng niệm quốc gia dành cho Vua Vittorio Emanuele II - vị vua đầu tiên đã thống nhất đất nước Italy vào năm 1861.

Một Rome chưa từng cũ

Hoạt động kỷ niệm 2779 năm ngày thành lập Rome là lời nhắc rằng những gì vĩ đại nhất luôn luôn biết cách tự làm mới chính mình. Từ truyền thuyết về sói cái nuôi vua đến quầng sáng kỳ diệu ở Pantheon, Rome vẫn luôn rực rỡ theo một cách rất riêng.

Và còn hơn thế nữa, Natale di Roma là một trong những trải nghiệm du lịch hiếm hoi trong tháng Tư ở thủ đô Italy không hề mang tính thương mại hóa. Đó là bữa tiệc sinh nhật dành riêng cho thành phố này, được chính người dân Rome tổ chức và rộng mở chào đón tất cả mọi người đến tham dự. Dẫu những đấu sĩ hay quân đoàn La Mã có thể trông thật ấn tượng, nhưng sức mạnh thực sự của Natale di Roma lại nằm ở tính tiếp nối. Đó là một thành phố đã duy trì lễ kỷ niệm sinh nhật trong hàng thế kỷ, trên chính những viên gạch xưa, với đúng những nghi lễ cũ, và lòng thành kính chưa từng nhạt. Hãy đến, và chọn lấy một góc nhỏ cho riêng mình, và để Rome kể cho ta nghe câu chuyện vĩ đại nhất của "Thành phố Vĩnh cửu".