Khơi dậy mạch nguồn 'Đô thị thi ca'

Toàn cảnh buổi tọa đàm

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi TP.HCM vừa hợp nhất địa giới hành chính với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Sự kiện này không chỉ mở rộng không gian địa lý mà còn mang đến một lực lượng sáng tác mới đầy nội lực, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn học nghệ thuật.

Phát biểu tại chương trình, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn nhận định rằng việc mở rộng không gian phát triển đã đặt ra yêu cầu mới về việc làm giàu đời sống tinh thần đô thị. Theo nhà thơ, sự giao thoa giữa nhịp sống sôi động của Sài Gòn - Gia Định với sự trẻ trung của Bình Dương và hơi thở biển cả của Bà Rịa - Vũng Tàu đã tạo nên một dòng chảy thi ca đa sắc màu.

TS. Hà Thanh Vân đưa ra những đánh giá về thơ ca tại TP.HCM

Dưới góc độ phê bình, TS. Hà Thanh Vân đánh giá thơ ca đô thị TP.HCM hiện nay là một thực thể đa diện, mang đậm hơi thở sinh tồn và tính nhân văn sâu sắc. Bà cho rằng khi không gian vật lý bị nén chặt, con người thường có xu hướng tìm đến thi ca như một “phản xạ văn hóa” để giữ gìn bản sắc cá nhân.

Đặc biệt, các đại biểu cũng nhấn mạnh vào việc sử dụng ngôn ngữ số, khẩu ngữ phương Nam trong các sáng tác đương đại. Những cách tân này không làm giảm đi giá trị nghệ thuật mà ngược lại, giúp thơ ca trở nên thực tế và gần gũi hơn với đời sống phố phường.

Chia sẻ về thơ ca trong thời đại công nghệ, nhà thơ Phan Tùng Sơn cho rằng các Nghị quyết mới về phát triển văn hóa đang tạo ra vận hội lớn cho giới văn nghệ sĩ. Ông khẳng định việc đưa thơ lên các nền tảng số và mạng xã hội là bước đi tất yếu để lan tỏa các giá trị thẩm mỹ đến với công chúng, đặc biệt là thế hệ Gen Z.

Bên cạnh đó, nhà thơ Phan Tùng Sơn cũng đề xuất Hội Nhà văn cần phối hợp chặt chẽ với các trường đại học để xây dựng những không gian giao lưu văn hóa chuyên biệt. Việc cụ thể hóa các chủ đề sáng tác hướng về hiện thực cuộc sống sẽ giúp thơ ca không còn xa lạ mà trở thành một phần thiết yếu trong sinh hoạt tinh thần của sinh viên.

Nhà thơ trẻ Trần Đức Tín chia sẻ tại buổi tọa đàm

Nhà thơ Trần Đức Tín bổ sung thêm, thơ Nam Bộ đang bước vào “đợt sóng thứ ba” với những thử nghiệm mạnh mẽ về cấu trúc và ngôn ngữ phi tuyến tính. Theo anh, đô thị không chỉ đóng vai trò là đề tài sáng tác mà còn tạo ra áp lực tích cực buộc người cầm bút phải không ngừng tự làm mới mình.

Tại tọa đàm, các diễn giả thống nhất rằng trong bối cảnh thành phố đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm sáng tạo khu vực, việc bồi dưỡng thế hệ trẻ là nhiệm vụ then chốt. Những cây bút trẻ được kỳ vọng sẽ là lực lượng nòng cốt, đủ năng lực thích ứng với môi trường công nghệ 4.0 để viết tiếp mạch nguồn thi ca đô thị.

Buổi tọa đàm khép lại với niềm tin rằng thi ca sẽ tiếp tục là “hương hoa của cuộc sống”, đồng hành cùng tiến trình văn minh và hội nhập của thành phố. Những kiến nghị và giải pháp tại buổi tọa đàm sẽ là tiền đề quan trọng để Hội Nhà văn TP.HCM xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho văn học thành phố trong tương lai.

HỒNG HẠNH; Ảnh: KIM NGÂN