Khói sớm bên lò bánh tráng Phú Hòa Đông

Làng nghề bánh tráng Phú Hòa Đông từng là sinh kế quen thuộc của nhiều hộ dân địa phương. Dù sản xuất bằng máy móc ngày càng phổ biến, một số cơ sở vẫn kiên trì duy trì cách tráng bánh thủ công. Tại cơ sở Làng bánh tráng do chị Hồ Quế Châu quản lý, công việc bắt đầu từ lúc nửa đêm, nối tiếp nhau qua từng công đoạn để kịp hong bánh trong nắng sớm.

Lò bánh tráng thủ công này đã hoạt động từ năm 1999 đến hiện nay. Năm 2015, cơ sở bắt đầu mở đón khách du lịch đến thăm quan, ghi hình.

Bà Hồ Kim Sang (53 tuổi, ngụ TP.HCM) là một trong hai người thợ đang làm tại cơ sở Làng bánh tráng. Đều đặn mỗi ngày, bà bắt đầu làm việc từ lúc 2 giờ sáng. Theo bà, công việc trong một ngày của hai người thợ là hoàn thành khoảng 1.000 chiếc bánh tráng.

Việc chuẩn bị nguyên liệu gồm ngâm gạo, xay gạo, pha hỗn hợp bột gạo lỏng được thực hiện từ tối hôm trước. Sau khi gạo được xay nhuyễn, người thợ sẽ trộn nước, bột gạo và muối để tạo thành hỗn hợp bột gạo lỏng. Gạo được sử dụng là loại gạo chuyên dùng cho tráng bánh.

Vào buổi sáng, thợ chỉ cần tập trung vào việc tráng bánh, được xem là công đoạn quan trọng nhất. Thợ làm bánh tráng phải được học trong thời gian dài, thường là từ khi còn nhỏ. Khi thạo nghề, từ việc phết hỗn hợp lên mặt vải đến việc lấy bánh chín đều được thực hiện cẩn thận, tỉ mỉ.

Đến 6 giờ sáng, bà Huỳnh Thị Phương (65 tuổi, ngụ TP.HCM) làm tiếp công việc của bà Sang.

Khi một chiếc bánh chín, người thợ dùng một chiếc ống luồn để gỡ bánh khỏi tấm vải.

Thợ dùng gáo dừa để múc hỗn hợp bột gạo lỏng đổ lên một tấm vải phủ căng xung quanh miệng nồi.

Sau khi bánh chín, người thợ sẽ dàn bánh lên liếp tre, cứ 8 chiếc bánh thì đầy một liếp. Ở cơ sở Làng bánh tráng, liếp tre được mua mới với số lượng khoảng 200 chiếc vào mỗi năm.

Những chiếc bánh được xếp ngay ngắn trên liếp tre.

Tại Làng bánh tráng, người nhỏ tuổi nhất (11 tuổi) đang học nghề bánh tráng là con gái chị Quế Châu.

Chồng chị Châu sắp xếp ngay ngắn những chiếc liếp tre để bánh tráng hứng nắng đồng đều.

Người thợ đợi đến khi bánh tráng ‘nổ’ - lúc bánh tráng đã ráo mặt và còn hơi ẩm thì sẽ đưa liếp vào khu vực thoáng mát. Từ bước bắt đầu đến lúc đóng gói, thợ làm bánh tráng thực hiện chậm rãi từng khâu để đảm bảo chất lượng của sản phẩm. Vì thế, nghề làm bánh tráng ở Phú Hòa Đông nói chung và ở cơ sở Làng bánh tráng nói riêng vẫn được duy trì, trở thành nguồn sinh kế gắn bó của nhiều hộ gia đình.

THIÊN KIM - PHƯƠNG THẢO