Khơi thông dòng vốn, tạo động lực cho sản xuất và tăng trưởng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đại biểu dự phiên họp tại Hội trường Diên Hồng, chiều 30-10. Ảnh: QUANG PHÚC

Đề xuất mở thêm kênh dẫn vốn dài hạn vào nền kinh tế

ĐB Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đánh giá, nền móng 2026 đã được đặt, câu hỏi của năm 2027 là lấy vốn dài hạn ở đâu để đi đường dài.

ĐB phân tích, hiện nay, nền kinh tế dựa gần như vào một nguồn là tín dụng ngân hàng. Tín dụng đạt khoảng 155% GDP; gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi một nửa dư nợ là trung, dài hạn.

Các đại biểu Quốc hội dự phiên họp chiều 30-10. Ảnh: QUANG PHÚC

Theo ĐB, không thể đi đường dài bằng nguồn vốn ngắn hạn, Nhà nước và doanh nghiệp đang cùng tìm vốn dài hạn từ một nguồn tiết kiệm. Mặt khác, theo ĐB, nghịch lý là vốn có sẵn, nhưng không chảy vào sản xuất. Tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng; người dân còn giữ ước khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP. Trong khi đó, trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 11% GDP (mục tiêu 20% vào năm 2025 chưa đạt). Theo ĐB, "cái thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn".

“Thiếu đường dẫn trong nước, vốn sẽ tìm đường ra ngoài. Không ít doanh nghiệp công nghệ do người Việt sáng lập, phục vụ khách hàng Việt, nhưng công ty mẹ đặt ở ngoài Việt Nam. Mỗi lần gọi vốn thành công, giá trị tăng thêm lại được ghi nhận ở nước ngoài. Chúng ta giữ được nhà máy, nhưng vốn và quyền quyết định lại đặt ở nơi khác”, ĐB băn khoăn.

Đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai). Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Lê Hoàng Anh đề nghị mở ba đường dẫn vốn: cụ thể hóa chủ trương cho vay theo dữ liệu, dòng tiền (khi doanh nghiệp đồng ý, ngân hàng được dùng dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế, dữ liệu xuất nhập khẩu thay cho tài sản bảo đảm là đất); giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước (Chính phủ sớm ban hành cơ chế để công ty mẹ tại Trung tâm tài chính quốc tế đầu tư thông suốt về trong nước) và để doanh nghiệp đưa công ty mẹ từ nước ngoài về với chi phí thuế hợp lý.

Sớm vận hành thực chất quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia theo hướng góp vốn mồi vào quỹ tư nhân chuyên nghiệp, cho nhà đầu tư tư nhân quyền mua lại phần vốn Nhà nước khi thành công; kết nối tiết kiệm của dân với doanh nghiệp qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.

Điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và giá cả

ĐB Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) nhận định, bước sang năm 2027, trước hết, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát phải tiếp tục là nền móng của mục tiêu tăng trưởng.

ĐB đề nghị Chính phủ tiếp tục có những giải pháp chỉ đạo, điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và điều hành giá theo một kịch bản thống nhất; theo dõi riêng các mặt hàng thiết yếu và công khai trước lộ trình điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý, hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương. “Bởi khi giá cả ổn định thì tiền lương của công nhân, thu nhập của người dân mới có thể lo được cuộc sống hàng ngày, doanh nghiệp cũng yên tâm sản xuất kinh doanh”, ĐB Trần Quốc Tuấn nêu.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang và các đại biểu dự phiên họp tại Hội trường Diên Hồng, chiều 30-10. Ảnh: QUANG PHÚC

Dẫn báo cáo thẩm tra ghi nhận tín dụng 9 tháng tăng 11,7%, cao hơn mức tăng 10,7% của huy động vốn, tỷ lệ tín dụng/GDP ước khoảng 155%, ĐB Trần Quốc Tuấn cho rằng, nền kinh tế đang phụ thuộc đáng kể vào tín dụng ngân hàng. Do đó, Chính phủ cần tập trung chỉ đạo hướng dòng vốn đến các doanh nghiệp có phương án sản xuất khả thi, để các khoản vay tín dụng tạo ra được sản phẩm, việc làm và nguồn thu trả nợ.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long). Ảnh: QUANG PHÚC

Song song đó, ĐB Trần Quốc Tuấn đề nghị gỡ vướng pháp lý đúng hạn, đưa nguồn lực trở lại sản xuất và kinh doanh (hiện còn 1.131 dự án tồn đọng, tổng mức đầu tư khoảng 779.000 tỷ đồng đã có phương án nhưng chưa hoàn tất tháo gỡ).

ĐB Trần Anh Tuấn (TPHCM) đánh giá, trong 9 tháng đầu năm, tổng vốn huy động toàn xã hội đạt trên 3,1 triệu tỷ đồng, con số tích cực hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Dù vậy, việc huy động vốn lớn cũng kéo theo nguy cơ gia tăng áp lực lên lạm phát, lãi suất và tỷ giá trong thời gian tới.

Đại biểu Trần Anh Tuấn (TPHCM). Ảnh: QUANG PHÚC

​Để duy trì động lực phát triển và tháo gỡ khó khăn cho khu vực sản xuất, ĐB kiến nghị 3 nhóm định hướng lớn. Trong đó, trước hết cần giảm mặt bằng lãi suất để tối ưu hóa chi phí sản xuất kinh doanh thông qua đa dạng hóa kênh cung ứng tín dụng. Cùng với đó, chuyển trọng tâm sang đưa vốn vào thực chất, giải phóng các dự án tồn đọng để khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Trước áp lực nhập siêu (khoảng 19,4 tỷ USD) và thực trạng tỷ giá duy trì ở mức cao làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, ĐB Trần Anh Tuấn đề xuất cần có chính sách điều hành tỷ giá cân bằng hơn; xem xét cơ chế lãi suất phù hợp để huy động hiệu quả nguồn ngoại tệ đang tồn tại trong nền kinh tế, qua đó giảm sức ép tỷ giá và hỗ trợ cán cân thương mại...