Đại biểu Quốc hội: "Người dân còn giữ khoảng 500 tấn vàng"

Những con số này được đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đưa ra khi thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước. Giữa nhiều cú sốc từ bên ngoài, đại biểu Lê Hoàng Anh nhắc nhiều “điểm sáng” như GDP 9 tháng vẫn tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%, Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, thị trường chứng khoán được nâng hạng, tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư; thủ tục hành chính giảm hơn một nửa cả thời gian lẫn chi phí.

Song câu hỏi lớn hơn ông đặt ra, là “năm 2027 lấy vốn dài hạn ở đâu để đi đường dài?”.

Theo phân tích của đại biểu tỉnh Gia Lai, nền kinh tế hiện nay gần như dựa vào một nguồn là tín dụng ngân hàng. “Tín dụng đã khoảng 155% GDP; gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi một nửa dư nợ là trung, dài hạn”, ông Hoàng Anh nói và cho rằng không thể đi đường dài bằng nguồn vốn ngắn hạn.

Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh.

Chỉ ra áp lực, vị đại biểu nhận định thị trường vốn càng mỏng, áp lực lên nguồn vốn dài hạn càng lớn.

Trong khi đó, có một nghịch lý được đại biểu chỉ ra là vốn có sẵn, nhưng không chảy vào sản xuất. “Tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng; người dân còn giữ khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP. Trong khi đó, trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 11% GDP”, ông Hoàng Anh dẫn số liệu, đồng thời khẳng định cái thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn.

Và khi thiếu đường dẫn trong nước, vốn sẽ tìm đường ra ngoài. “Không ít doanh nghiệp công nghệ do người Việt sáng lập, phục vụ khách hàng Việt, nhưng công ty mẹ đặt ở ngoài Việt Nam chúng ta; mỗi lần gọi vốn thành công, giá trị tăng thêm lại được ghi nhận ở nước ngoài. Chúng ta giữ được nhà máy, nhưng vốn và quyền quyết định lại đặt ở nơi khác”, đại biểu Hoàng Anh chia sẻ trăn trở.

Theo ông, vốn dài hạn chỉ đi theo niềm tin dài hạn, và niềm tin ấy trước hết là niềm tin vào pháp luật. Vì vậy, đại biểu cho rằng trước hết cần bảo đảm sự ổn định và tiên liệu được của pháp luật.

Nêu kiến nghị, đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh cần cụ thể hóa chủ trương cho vay theo dữ liệu, dòng tiền của Nghị quyết 68: khi doanh nghiệp đồng ý, ngân hàng được dùng dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế, dữ liệu xuất nhập khẩu thay cho tài sản bảo đảm là đất.

Bên cạnh đó, cần giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước; nối tiết kiệm của dân với doanh nghiệp qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.

“Tăng trưởng hai con số bắt đầu từ quyết tâm, nhưng chỉ bền vững khi được nuôi bằng vốn dài hạn và niềm tin dài hạn. Doanh nghiệp của người Việt, vốn của người Việt thì giá trị gia tăng phải ở lại Việt Nam”, ông Hoàng Anh nhấn mạnh.

Cũng cùng quan điểm, đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Vĩnh Long) cho rằng cần khơi thông nguồn vốn cho sản xuất, giúp doanh nghiệp vay được vốn với chi phí hợp lý. Báo cáo thẩm tra ghi nhận lãi suất bình quân khoản vay mới khoảng 9,12%/năm, tăng 1,03 điểm phần trăm so với cuối năm 2025; tín dụng 9 tháng tăng 11,7%, cao hơn mức tăng 10,7% của huy động vốn.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Vĩnh Long).

“Đề nghị Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo sát sao hơn nữa, về số dư nợ tín dụng tăng đã đi vào đâu, đã tạo ra năng lực sản xuất nào và có dòng tiền trả nợ hay không, để làm cơ sở đánh giá chất lượng phân bổ nguồn vốn tín dụng? 

Theo tôi, một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa vào dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền” - đại biểu Tuấn nêu vấn đề.

Cùng đó, đại biểu Tuấn cũng đề nghị có giải pháp giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn thông qua bảo lãnh tín dụng, xem xét dòng tiền, hợp đồng và đơn hàng. Thanh toán đúng hạn các khoản hoàn thuế, không ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp. Hướng dòng vốn đến các doanh nghiệp có phương án sản xuất khả thi. Tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý đối với các dự án tồn đọng để sớm đưa vốn, đất đai và công trình vào phục vụ sản xuất, đời sống.