Không để thiếu tài sản thế chấp trở thành rào cản tiếp cận vốn của doanh nghiệp

Phát biểu tại phiên thảo luận tại tổ, các đại biểu nhấn mạnh vai trò quan trọng của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đối với phát triển kinh tế, giải quyết việc làm và bảo đảm an sinh xã hội. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ cần thực chất, tập trung tháo gỡ những khó khăn lớn nhất về vốn, thuế và thị trường.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp Việt Nam, nhưng chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng. Điều này cho thấy nhu cầu hỗ trợ của khu vực doanh nghiệp này rất lớn, trong khi nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước có giới hạn.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: PHẠM THẮNG

Phát biểu thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng dư địa phát triển của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa còn rất lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở quá trình phát triển.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là khả năng tiếp cận vốn.

Phân tích nguyên nhân, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, trước hết là sự phụ thuộc quá lớn vào tài sản thế chấp. Hiện nay, nhiều ngân hàng vẫn yêu cầu doanh nghiệp phải có bất động sản hoặc tài sản có giá trị cao để bảo đảm khoản vay. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp mới thành lập, thường không có đủ tài sản đáp ứng yêu cầu này.

Tiếp đó là hạn chế về tính minh bạch thông tin và năng lực quản trị tài chính. Báo cáo tài chính của nhiều doanh nghiệp chưa chuẩn hóa, chưa tách bạch rõ ràng giữa tài chính cá nhân và tài chính doanh nghiệp, khiến ngân hàng khó đánh giá chính xác khả năng trả nợ.

Song song với đó là năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp còn hạn chế. Ngay cả khi tiếp cận được nguồn vốn vay, một số doanh nghiệp vẫn chưa có phương án kinh doanh rõ ràng, năng lực quản trị còn yếu, làm gia tăng rủi ro và khiến các ngân hàng thận trọng khi quyết định cho vay.

Từ thực tế trên, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ cho vay dựa trên tài sản thế chấp sang cho vay dựa trên dòng tiền, dữ liệu giao dịch, hợp đồng đầu ra và vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, vấn đề này đã được Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quan tâm chỉ đạo. Tuy nhiên, cần tiếp tục cụ thể hóa bằng những giải pháp có tính khả thi cao.

Cùng với đó, phải hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính thông qua các chương trình đào tạo, tư vấn kế toán, ứng dụng phần mềm quản lý; đồng thời, đa dạng hóa các kênh huy động vốn ngoài ngân hàng như quỹ đầu tư, trái phiếu và các định chế tài chính phù hợp.

Không để thiếu tài sản thế chấp trở thành rào cản tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Trong ảnh: Quang cảnh phiên thảo luận tổ / Ảnh: PHẠM THẮNG

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, vấn đề không đơn thuần là hệ thống ngân hàng thiếu vốn cho vay, mà nằm ở cách thức đánh giá rủi ro và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. “Nếu không tháo gỡ được điểm nghẽn này, thì các chính sách hỗ trợ khác về thuế, mặt bằng sản xuất, công nghệ, thị trường cũng khó phát huy tối đa hiệu quả”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Đề cập định hướng hoàn thiện dự thảo luật, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu lấy doanh nghiệp làm trung tâm, hỗ trợ theo lộ trình trưởng thành, chuyển từ tư duy cấp phát sang kiến tạo điều kiện phát triển.