Khủng long ăn cỏ đã làm thế nào để nuôi sống cơ thể hàng chục tấn của mình?

Nếu một con voi đã khiến chúng ta kinh ngạc bởi lượng thức ăn khổng lồ mỗi ngày, hãy thử tưởng tượng một sauropod – nhóm khủng long cổ dài như Diplodocus, Apatosaurus hay các loài titanosaur – có thể đạt khối lượng hàng chục tấn. Chúng không có răng nghiền thức ăn như bò hay voi, vậy bằng cách nào những “cỗ máy ăn cỏ” khổng lồ này lấy đủ năng lượng để duy trì cơ thể?

Ảnh: linkedin

Bí quyết đầu tiên nằm ở chính cái cổ dài. Thay vì phải di chuyển toàn bộ cơ thể để tìm thức ăn, sauropod có thể quét một vùng thực vật rộng lớn chỉ bằng cách chuyển động đầu và cổ. Điều này giúp chúng thu nhận một lượng lớn thức ăn mà không tiêu tốn quá nhiều năng lượng cho việc di chuyển.

Nhưng vấn đề lớn hơn là tiêu hóa. Sauropod dường như không nhai thức ăn kỹ. Những chiếc răng của chúng chủ yếu dùng để cắt hoặc tuốt thực vật, sau đó thức ăn được nuốt xuống gần như nguyên vẹn. Một nghiên cứu công bố năm 2025 về Diamantinasaurus thậm chí đã tìm thấy phần ruột hóa thạch chứa dấu tích thực vật, cung cấp bằng chứng trực tiếp cho kiểu ăn thực vật và ăn với số lượng lớn của sauropod.

Ảnh: a-z-animals

Thay vì tự mình phá vỡ cellulose trong lá cây, chúng có thể đã “thuê” hàng tỷ vi sinh vật sống trong đường tiêu hóa. Vi khuẩn lên men thực vật trong một hệ tiêu hóa lớn, có khả năng bao gồm một khoang lên men ở phần sau của đường ruột. Nhờ quá trình này, những thành phần thực vật khó tiêu được chuyển hóa thành các chất mà cơ thể có thể sử dụng.

Điều này tạo ra một chiến lược rất khác với động vật ăn cỏ hiện đại. Sauropod không cần tìm những loại cây đặc biệt giàu dinh dưỡng. Chúng có thể ăn liên tục một lượng lớn thực vật, để hệ tiêu hóa xử lý dần. Các nghiên cứu cho rằng thời gian thức ăn lưu lại trong đường tiêu hóa có thể đã bù đắp cho việc chúng không nghiền nhỏ thức ăn bằng răng.

Ảnh: thefossilatlas

Cơ thể khổng lồ còn mang lại một lợi thế khác: khi kích thước tăng, diện tích bề mặt tăng chậm hơn thể tích, khiến một cơ thể lớn tương đối ít mất nhiệt hơn. Một số nghiên cứu cũng cho rằng sauropod có quá trình trao đổi chất hiệu quả và hệ hô hấp kiểu chim với các túi khí, giúp chúng xử lý nhu cầu oxy của cơ thể khổng lồ.

Vì vậy, bí mật của những gã khổng lồ này có lẽ không nằm ở việc chúng ăn một loại “siêu thực phẩm” nào đó. Chúng thắng cuộc bằng chiến lược: ăn nhiều, ăn nhanh, không nhai, để vi sinh vật làm phần việc khó và tận dụng tối đa một cơ thể khổng lồ được thiết kế cực kỳ hiệu quả.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi