Khuyến công miền Trung - Tây Nguyên: Mở rộng không gian, gỡ điểm nghẽn để phát triển

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả thực hiện công tác khuyến công năm 2025 và 7 tháng đầu năm 2026; đồng thời bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công giai đoạn 2026 - 2030, nhất là trong bối cảnh các địa phương sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Toàn cảnh hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên

Mở rộng không gian, nâng sức lan tỏa của khuyến công

Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, nhấn mạnh năm 2026 là năm đầu triển khai Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Đây cũng là thời điểm chính sách khuyến công đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh hơn để đáp ứng những đòi hỏi mới của sản xuất công nghiệp nông thôn.

Theo bà Giang, trước yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh, các cơ sở sản xuất cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Miền Trung - Tây Nguyên có nhiều lợi thế về nông, lâm, thủy sản, dược liệu, sản phẩm đặc trưng và ngành nghề truyền thống; cùng hệ thống cảng biển, giao thông, du lịch và tiềm năng năng lượng tái tạo. Đây là nền tảng để phát triển công nghiệp nông thôn theo hướng chế biến sâu, nâng giá trị gia tăng, gắn sản phẩm với vùng nguyên liệu và thị trường.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công phát biểu tại hội nghị.

Đặc biệt, việc sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng không gian phát triển được kỳ vọng tạo thêm dư địa hình thành những vùng nguyên liệu lớn, kết nối sản xuất - chế biến - tiêu thụ và nâng sức lan tỏa của chính sách khuyến công.

Tại hội nghị, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đề nghị các địa phương tập trung đánh giá toàn diện tác động của chính sách khuyến công sau sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để đề xuất giải pháp hoàn thành kế hoạch khuyến công năm 2026. Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, tăng cường phối hợp giữa Trung ương và địa phương, hoàn thiện cơ chế, chính sách và dịch vụ công, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công trong thời gian tới.

Đại biểu chủ trì hội nghị.

Theo báo cáo, năm 2025, các tỉnh, thành phố trong khu vực triển khai hoạt động khuyến công với tổng kinh phí hơn 40,4 tỷ đồng. Năm 2026, nguồn lực được phê duyệt hơn 54,6 tỷ đồng, tăng hơn 21% so với kế hoạch năm trước. Tuy nhiên, sau 7 tháng, toàn khu vực mới thực hiện hơn 11,7 tỷ đồng, đạt khoảng 21,5% kế hoạch. Khoảng cách giữa nguồn lực được bố trí và tiến độ thực hiện cho thấy việc tháo gỡ điểm nghẽn trong tổ chức triển khai là yêu cầu cấp thiết.

Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tác động nhất định đến công tác khuyến công. Những thay đổi về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ chế phối hợp khiến việc xây dựng, hoàn thiện hồ sơ, triển khai và giải ngân một số đề án bị ảnh hưởng.

Trong khi đó, lực lượng trực tiếp làm công tác khuyến công tại cơ sở còn mỏng. Toàn khu vực có 343 cán bộ, viên chức làm việc tại các đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công nhưng chỉ 88 người trực tiếp triển khai hoạt động đến cơ sở.

Một hạn chế khác là hoạt động khuyến công ở một số nơi vẫn chủ yếu theo từng cơ sở, từng đề án riêng lẻ; các mô hình liên kết nhiều cơ sở, liên kết vùng nguyên liệu với chế biến và thị trường tiêu thụ chưa tương xứng với tiềm năng.

Khuyến công không chỉ là “vốn mồi”

Tại hội nghị ông Lê Trung Phước - Giám đốc Sở Công Thương Hà Tĩnh cho rằng, hoạt động khuyến công trong giai đoạn mới cần tiếp tục hướng về cơ sở, sát nhu cầu thực tế; gắn hỗ trợ sản xuất với nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Theo ông Phước, sự phát triển của các ngành công nghiệp quy mô lớn tại Hà Tĩnh đang mở ra dư địa cho công nghiệp hỗ trợ, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở công nghiệp nông thôn với các tập đoàn, doanh nghiệp lớn.

“Khuyến công cần tạo thêm nguồn lực và động lực để các cơ sở mạnh dạn đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng”, ông Phước nhấn mạnh.

Ông Lê Trung Phước - Giám đốc Sở Công Thương Hà Tĩnh.

Theo Giám đốc Sở Công Thương Hà Tĩnh, chính sách thời gian tới không nên chỉ tập trung vào máy móc, thiết bị mà cần chú trọng hơn đến chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại.

Đặc biệt, cần thúc đẩy liên kết giữa cơ sở sản xuất với vùng nguyên liệu, doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức khoa học - công nghệ, từng bước hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ. Khi đó, nguồn hỗ trợ khuyến công không chỉ giúp một cơ sở đầu tư mà có thể tạo động lực nâng giá trị của cả ngành hàng và vùng sản xuất.

Tại hội nghị, đại diện các Sở Công Thương và đơn vị liên quan của nhiều tỉnh, thành phố cũng chia sẻ kết quả triển khai công tác khuyến công, những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời nêu những bất cập, kiến nghị liên quan đến cơ chế, chính sách và các quy định về khuyến công sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Bà Đỗ Việt Hồng, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại thành phố Đà Nẵng cho hay, các cơ sở công nghiệp nông thôn hiện vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn đầu tư, đơn hàng giảm, sức tiêu thụ chậm và tồn kho tăng. Trong bối cảnh đó, chính sách khuyến công tiếp tục là nguồn lực hỗ trợ ban đầu, giúp các cơ sở duy trì sản xuất, đầu tư đổi mới máy móc, công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh.

Năm 2025, chương trình khuyến công địa phương của Đà Nẵng thực hiện 12 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị và chuyển giao công nghệ; xây dựng 5 mô hình sản xuất sạch hơn; hỗ trợ phát triển sản phẩm, thương hiệu, bao bì và xúc tiến thương mại, với tổng kinh phí 6,45 tỷ đồng.

Bà Đỗ Việt Hồng, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại thành phố Đà Nẵng chia sẻ tại hội nghị.

Năm 2026, chương trình được giao 10,8 tỷ đồng, dự kiến hỗ trợ 29 đề án ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, 3 mô hình đánh giá sản xuất sạch hơn, 5 đề án hỗ trợ thương hiệu, bao bì sản phẩm và tham gia 5 chương trình hội chợ, triển lãm. Bà Hồng cũng cho biết, sau sắp xếp, không gian phát triển công nghiệp nông thôn được mở rộng nhưng nhu cầu hỗ trợ cũng gia tăng. Do đó, phương thức triển khai chính sách cần linh hoạt hơn, sát cơ sở và phù hợp với điều kiện mới.

Tại hội nghị, ông Phan Hoài Nam - Phó Giám đốc Sở Công Thương Quảng Trị cho rằng, khuyến công không chỉ là chính sách hỗ trợ trực tiếp mà còn là “vốn mồi”, thúc đẩy các cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và chuyển sang phương thức kinh doanh chuyên nghiệp, bền vững.

Từ thực tiễn địa phương, Quảng Trị đề xuất chuyển từ hỗ trợ riêng lẻ sang hỗ trợ theo chuỗi giá trị; ưu tiên các ngành hàng có lợi thế về nguyên liệu, sản phẩm đặc trưng và khả năng mở rộng thị trường, đồng thời tăng cường liên kết giữa cơ sở sản xuất với vùng nguyên liệu, doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức khoa học - công nghệ.