Khuyến công tạo lực đẩy cho công nghiệp nông thôn Đắk Lắk

Nhiều cơ sở hưởng lợi từ “vốn mồi” khuyến công

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Đắk Lắk mở rộng không gian phát triển từ cao nguyên đến ven biển, tạo dư địa mới cho công nghiệp nông thôn. Các sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, ca cao, mắc ca, điều, cao su, trái cây và gỗ tiếp tục là nền tảng để phát triển chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng.

Khuyến công mở dư địa phát triển công nghiệp nông thôn Đắk Lắk. Ảnh: Phạm Hoài

Cùng với thế mạnh nông, lâm nghiệp, lợi thế ven biển mở ra cơ hội phát triển chế biến thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá, logistics và hình thành các chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ mới. Không gian phát triển rộng hơn cũng đặt ra yêu cầu chính sách khuyến công mở rộng phạm vi hỗ trợ, từ ngành nghề truyền thống sang các lĩnh vực giàu tiềm năng như cơ khí phục vụ nông, ngư nghiệp và công nghiệp hỗ trợ.

Theo Sở Công Thương Đắk Lắk, giai đoạn 2021 - 2025, chính sách khuyến công đã hỗ trợ 72 cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc, thiết bị tiên tiến, với tổng kinh phí gần 32,7 tỷ đồng. Các đề án tập trung vào chế biến nông sản, thực phẩm, cơ khí, vật liệu xây dựng và những ngành nghề có lợi thế.

Dù nguồn lực còn hạn chế so với nhu cầu, kinh phí khuyến công đã phát huy vai trò “vốn mồi”, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, qua đó nâng năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và tăng khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường. Đáng chú ý, mỗi đồng vốn khuyến công đã tạo thêm nguồn lực đầu tư từ doanh nghiệp. Trong tổng kinh phí gần 32,7 tỷ đồng, nguồn khuyến công quốc gia và địa phương hơn 12,2 tỷ đồng, doanh nghiệp đối ứng hơn 20,4 tỷ đồng.

Bên cạnh hỗ trợ đầu tư máy móc, chương trình khuyến công còn chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm. Đến nay, Đắk Lắk đã tổ chức 14 kỳ bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, với 199 sản phẩm đạt cấp tỉnh, 68 sản phẩm đạt cấp khu vực và 22 sản phẩm đạt cấp quốc gia. Chương trình cũng hỗ trợ 20 cơ sở xây dựng thương hiệu, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và xây dựng 10 phòng trưng bày, giới thiệu sản phẩm nhằm nâng cao hình ảnh, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh.

Thúc đẩy đổi mới công nghệ

Bước sang năm 2026, chính sách khuyến công được định hướng chuyển từ hỗ trợ đầu tư máy móc sang thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chế biến sâu, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Theo Sở Công Thương Đắk Lắk, tỉnh sẽ ưu tiên nguồn lực cho những lĩnh vực có lợi thế và dư địa phát triển, như chế biến nông, lâm, thủy sản; cơ khí phục vụ nông, ngư nghiệp; vật liệu xây dựng; công nghiệp hỗ trợ và logistics. Đặc biệt, không gian phát triển mở rộng ra ven biển đặt ra yêu cầu khuyến công phải bao quát tốt hơn các ngành nghề mới, góp phần hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ có giá trị gia tăng cao.

Việc triển khai Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công cũng đòi hỏi đổi mới cách xây dựng, lựa chọn đề án theo hướng tập trung nguồn lực cho những dự án có hiệu quả cao, khả năng nhân rộng và sức lan tỏa, thay vì hỗ trợ dàn trải.

Khuyến công đồng thời cần gắn với các chương trình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, xúc tiến thương mại, khởi nghiệp và phát triển kinh tế tư nhân, hình thành chuỗi hỗ trợ từ đổi mới sản xuất, hoàn thiện sản phẩm đến xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường.

Trong bối cảnh địa bàn mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh sẽ hoàn thiện cơ chế phối hợp, phân cấp, phân quyền và xây dựng cơ sở dữ liệu số về công nghiệp nông thôn, làm căn cứ xác định nhu cầu, lựa chọn đối tượng và sử dụng hiệu quả nguồn lực khuyến công.

Để chính sách phát huy hiệu quả, Đắk Lắk kiến nghị Bộ Công Thương và Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công sớm hướng dẫn thực hiện Nghị định số 235; bố trí kinh phí phù hợp với quy mô địa bàn; điều chỉnh định mức hỗ trợ máy móc, thiết bị sát mặt bằng giá hiện nay.

Về phía địa phương, tỉnh sẽ chủ động bố trí, lồng ghép các nguồn lực; tăng khả năng tiếp cận chính sách của doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở công nghiệp nông thôn; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm kinh phí khuyến công được sử dụng đúng mục tiêu, hiệu quả.