Kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn

 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu kết luận phiên chất vấn đối với nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính. Ảnh: Quốc hội

Sáng 12/11, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn đối với nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính.

Sau hơn 120 phút làm việc, phát biểu kết luận phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, phiên chất vấn diễn ra sôi nổi, thẳng thắn, với 25 đại biểu Quốc hội tham gia chất vấn, 2 đại biểu tranh luận. Tham gia trả lời, giải trình các vấn đề liên quan có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.

Đối với 27 đại biểu đã đăng ký nhưng chưa được chất vấn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu gửi câu hỏi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội để chuyển Bộ trưởng Bộ Tài chính trả lời bằng văn bản.

Đánh giá về phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận các câu hỏi của đại biểu Quốc hội đã bám sát nhóm vấn đề chất vấn, nội dung cụ thể, rõ ràng, ngắn gọn. Bộ trưởng Bộ Tài chính đã chuẩn bị nghiêm túc, nắm chắc lĩnh vực phụ trách, trả lời cơ bản đầy đủ các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.

Một số hạn chế, bất cập trong lĩnh vực tài chính cần tập trung khắc phục

Đánh giá về hoạt động của ngành tài chính thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực, trong đó công tác quản lý tài chính - ngân sách được tăng cường; thu ngân sách nhà nước, giải ngân vốn đầu tư công có chuyển biến. Công tác cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đạt nhiều kết quả; việc triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế góp phần quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp duy trì, phục hồi sản xuất, kinh doanh.

  Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu kết luận phiên chất vấn đối với nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính. Ảnh: Quốc hội

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ một số hạn chế, bất cập trong lĩnh vực tài chính cần tập trung khắc phục.

Theo đó, số vốn đầu tư công năm 2026 chưa được phân bổ chi tiết còn lớn; tiến độ giải ngân chưa đạt yêu cầu, đặc biệt đối với các dự án sử dụng vốn ODA, chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án trọng điểm. Vốn tạm ứng chưa thu hồi còn lớn; việc triển khai các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) vẫn còn nhiều vướng mắc.

Bên cạnh đó, lĩnh vực thuế còn nhiều vấn đề liên quan đến tạm ứng, thu hồi, hoàn thuế, quản lý thuế đối với thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số. Doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn và chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Trên cơ sở kết quả phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan nghiêm túc tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, có giải pháp hiệu quả khắc phục những hạn chế đã được chỉ ra.

 Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Trong đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đầu tư công, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, cần thực hiện chấm điểm, công khai kết quả giải ngân vốn đầu tư công; kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn.

Cùng với đó, kiểm soát chặt chẽ việc tạm ứng, thu hồi tạm ứng; gắn giải ngân vốn đầu tư công với khối lượng hoàn thành, chất lượng và hiệu quả đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách nhà nước. Nghiên cứu thành lập Quỹ Phát triển dự án PPP, xử lý dứt điểm vướng mắc các dự án BT trước ngày 31/12/2027

Đối với việc quản lý, sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị và tổ chức thực hiện các dự án; tăng cường phối hợp với các nhà tài trợ để tháo gỡ vướng mắc, hài hòa hóa thủ tục, đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương xây dựng kế hoạch vốn nước ngoài năm 2027 và kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp với tiến độ thực hiện, khả năng hấp thụ vốn và khả năng trả nợ.

Liên quan đến đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Chủ tịch Quốc hội yêu cầu nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật, tập trung tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình chuẩn bị, triển khai dự án và huy động nguồn vốn dài hạn. Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội đề nghị xử lý dứt điểm các tồn đọng, vướng mắc trước ngày 31/12/2027 đối với các dự án BT chuyển tiếp áp dụng theo Nghị quyết của Chính phủ.

Cùng với đó, nghiên cứu thành lập Quỹ Phát triển dự án PPP, kết hợp nguồn vốn ngân sách nhà nước với nguồn vốn của các định chế tài chính quốc tế, qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn trong huy động nguồn lực đầu tư, nhất là đối với các dự án hạ tầng.

Tập trung kiểm tra các đối tượng, lĩnh vực có nguy cơ thất thu thuế cao

Đối với lĩnh vực thuế, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách, phương pháp quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và các nhà cung cấp nước ngoài.

 Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Trong đó, tập trung kiểm tra các đối tượng, lĩnh vực có nguy cơ thất thu thuế cao; đồng thời tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện phương thức quản lý thuế mới, giảm chi phí tuân thủ.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát nội bộ trong ngành tài chính; chủ động phòng ngừa và xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Về các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất còn hiệu lực.

Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp trong năm 2027 trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách nhà nước, góp phần tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.