Kim Sơn: Hiệu quả từ mô hình lúa IPHM vụ Mùa 2026

Các đại biểu đánh giá thực tế sinh trưởng của trà lúa nếp canh tác theo quy trình IPHM tại cánh đồng thôn Ân Hòa.

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phía Bắc, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh; lãnh đạo xã Kim Sơn; đại diện các hợp tác xã nông nghiệp Ân Hòa, Hùng Tiến, Kim Định cùng các hộ dân tham gia mô hình. Trước khi bước vào phiên thảo luận tại hội trường, các đại biểu đã trực tiếp ra thực địa tại thôn Ân Hòa để tham quan, kiểm tra chất lượng sinh trưởng của trà lúa nếp; đồng thời trực tiếp đánh giá, so sánh sự khác biệt giữa ruộng lúa mô hình IPHM với các ruộng đối chứng canh tác theo tập quán truyền thống.

Mô hình được triển khai trên quy mô 5 ha liền vùng, liền khoảnh tại thôn Ân Hòa, xã Kim Sơn với 16 hộ tham gia, gieo cấy giống lúa đặc sản Nếp hạt cau. Vụ Mùa năm 2026 gặp nhiều bất lợi do thời tiết mưa bão liên miên, đồng ruộng phải gánh chịu 2 đợt ngập úng kéo dài từ 7 đến 10 ngày đúng vào các giai đoạn xung yếu là lúa đẻ nhánh và làm đòng. Song nhờ ứng dụng đồng bộ quy trình IPHM, cây lúa trong mô hình vẫn duy trì sức đề kháng tốt, cứng cây, bộ rễ ăn sâu và chống chịu ngập úng vượt trội.

Cánh đồng lúa Nếp hạt cau áp dụng mô hình IPHM sạch sâu bệnh, trỗ đều, chắc hạt chuẩn bị cho thu hoạch tại xã Kim Sơn.

Báo cáo kết quả tại hội nghị cho thấy việc ứng dụng IPHM đã mang lại chuyển biến toàn diện từ phương thức canh tác cho đến hiệu quả kinh tế. Thông qua kỹ thuật cấy thưa (1-2 dảnh/khóm), lượng giống gieo cấy đã giảm 12% so với bên ngoài (chỉ còn 22 kg/ha). Việc tăng cường 692 kg/ha phân hữu cơ vi sinh, bón bổ sung kali đón đòng và giảm 20% lượng phân đạm, kết hợp điều tiết nước 3 đợt theo công thức “nông lộ phơi” không chỉ giúp đất tơi xốp, kích thích rễ phát triển mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Song song đó, nhờ thường xuyên theo dõi hệ sinh thái đồng ruộng và áp dụng biện pháp phòng trừ sinh học, mô hình hoàn toàn không dùng thuốc trừ cỏ, mật độ thiên địch có ích luôn ở mức cao, giúp giảm được 2 lần phun thuốc BVTV so với ruộng đối chứng. Kết quả sinh trưởng ghi nhận lúa trỗ bông tập trung trong 5 ngày, tỷ lệ hạt chắc đạt tới 94,1%, đưa năng suất thực thu ước đạt 59,5 tạ/ha, cao hơn tập quán cũ 8,4 tạ/ha. Sau khi trừ mọi chi phí, mô hình đạt lợi nhuận hơn 66,3 triệu đồng/ha, tăng thêm 11.604.000 đồng/ha cho nông dân và hạ giá thành sản xuất lúa xuống còn 784 đồng/kg.

Cùng với hiệu quả đồng ruộng, 5 đợt tập huấn tại hiện trường cho 50 nông dân nòng cốt đã giúp người dân thay đổi căn bản tư duy, nắm vững kỹ thuật chăm sóc, quản lý dịch hại theo ngưỡng sinh thái và cách xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm vi sinh để cải tạo đất lâu dài.

Đánh giá cao thành công của mô hình, các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương thống nhất nhận định đây là hướng đi bền vững, vừa nâng tầm giá trị nông sản bản địa vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường sinh thái. Thành công từ mô hình tại xã Kim Sơn tạo tiền đề thực tiễn vững chắc để ngành nông nghiệp Ninh Bình tiếp tục tuyên truyền, nhân rộng quy trình IPHM trên diện rộng trong những vụ sản xuất tiếp theo, đóng góp tích cực vào Kế hoạch hành động thúc đẩy ứng dụng IPHM giai đoạn 2022 2030 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.