Kỳ vọng tạo cú hích từ Luật Phát triển đô thị
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn mới, với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo, việc xây dựng các đô thị hiện đại, thông minh để thu hút đầu tư quốc tế là yêu cầu cấp thiết.
Ngày 7-8 vừa qua, Chính phủ trình Quốc hội Dự án Luật Phát triển đô thị. Dự án luật này được xây dựng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ và đột phá cho việc phát triển các thành phố.

Vận hành hệ thống quan sát các luồng camera giao thông tại Trung tâm Giám sát, điều hành thành phố Đồng Nai (ở phường Trấn Biên).
Tạo hành lang pháp lý mới
Dự thảo luật mới nhất gồm 5 chương, 68 điều. Về phạm vi điều chỉnh, dự án luật này quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt và khu kinh tế đặc biệt. Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố khác được công nhận là đô thị đặc biệt được áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt quy định tại dự án luật này. Thành phố Hà Nội áp dụng quy định tại Luật Thủ đô; việc áp dụng quy định tại dự án luật này cho thành phố Hà Nội do HĐND thành phố Hà Nội quyết định…
Trong dự án luật này, đô thị đặc biệt được hiểu là đô thị tầm quốc tế, có năng lực cạnh tranh toàn cầu theo mô hình đa cực, đa trung tâm, có kết cấu hạ tầng và quản trị thông minh, hiện đại; trung tâm điều phối mô hình quản trị; cực đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của cả nước. Đô thị đặc biệt có vai trò dẫn đầu về kiến tạo thể chế, chất lượng phát triển, chuẩn mực quản trị và mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.
Ngày 7-8, phát biểu tại phiên thảo luận tổ 6 (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai và tỉnh Thái Nguyên) trong chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI về Dự án Luật Phát triển đô thị, đại biểu Điểu Huỳnh Sang, Thành ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai nhận định: Dự thảo Luật Phát triển đô thị được ban hành nhằm gỡ những điểm nghẽn hạ tầng, nguồn lực và quản lý phân cấp cho các đô thị. Đây cũng là lần đầu tiên Quốc hội xem xét ban hành một luật chuyên sâu để điều chỉnh toàn diện về quản lý và phát triển đô thị.
Mở rộng không gian phát triển
Dự án Luật Phát triển đô thị được kỳ vọng góp phần tạo hành lang pháp lý mới cho phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của các vùng có vị trí chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới, thu hút các nguồn lực đầu tư chất lượng cao. Dự án luật này tạo cơ sở pháp lý để phát triển các lĩnh vực có vai trò động lực đối với tăng trưởng như: Trung tâm tài chính quốc tế, logistics, kinh tế biển, giáo dục, y tế, du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao…
Theo dự thảo Luật Phát triển đô thị, vùng đô thị đặc biệt được hiểu là khu vực liên kết phát triển kinh tế - xã hội gồm: thành phố là đô thị đặc biệt và các đơn vị hành chính cấp tỉnh có địa giới hành chính liền kề với thành phố.
Phát biểu thảo luận tại tổ về Dự án Luật Phát triển đô thị, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai kiến nghị: Giữ một số nhóm dự án có ý nghĩa trực tiếp đối với việc phát triển đô thị bền vững, giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đặc biệt, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, hạ tầng tái định cư và cải tạo các khu vực đô thị xuống cấp đang là những yêu cầu cấp thiết trong quá trình đô thị hóa. Đây là những dự án thường có quy mô lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều cấp, nhiều ngành, cần huy động nguồn lực xã hội và phải được triển khai trong thời gian phù hợp.
Ngoài ra, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị: Bổ sung vào danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao theo quy định của Luật Công nghệ cao, có vai trò hình thành, phát triển chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị công nghệ cao. Việc bổ sung này sẽ tạo cơ sở thu hút các nhà đầu tư có năng lực dẫn dắt, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo; hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao và nâng cao khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là định hướng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn mới.
Nhiều chuyên gia cho rằng, các cơ chế linh hoạt, đặc thù trong phát triển đô thị sẽ tạo ra một không gian phát triển hoàn toàn mới. Với cơ chế linh hoạt hơn, quyền tự chủ cao hơn và nguồn lực được ưu tiên, các thành phố, đô thị đặc biệt sẽ có điều kiện chủ động trong việc hoạch định chính sách, đầu tư và tổ chức thực hiện các chương trình phát triển bền vững. Đối với Đồng Nai, thành phố có nhiều nền tảng để phát triển nguồn nhân lực công nghệ số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển công nghệ cao, thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Với vai trò, vị trí chiến lược quan trọng, đặc biệt là khi đã trở thành thành phố thứ 7 của cả nước, Đồng Nai sẽ được định vị cao hơn trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ quốc gia. Điều này không chỉ giúp thu hút các nguồn lực chất lượng cao mà còn nâng tầm giá trị của các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ trên địa bàn.
Ông Nguyễn Văn Bình (ở phường Trấn Biên) kỳ vọng: Dự án Luật Phát triển đô thị khi được thông qua sẽ góp phần tạo hành lang pháp lý quan trọng để phát triển các thành phố, đô thị lớn, trong đó có Đồng Nai theo hướng hiện đại, bền vững. Đồng thời hướng tới mở rộng các tiện ích dành cho người dân trong bối cảnh phát triển mới, đặc biệt là các tiện ích số, thông minh cũng như đẩy mạnh những giải pháp phát triển không gian đô thị xanh, văn minh và bền vững trong tương lai.


