Lâm Đồng tháo gỡ 'điểm nghẽn', nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Lâm Đồng đã đạt được nhiều kết quả tích cực trên nhiều mặt

Bộ máy tinh gọn, chính quyền cơ sở chủ động

Sau khi hợp nhất 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng mới có diện tích hơn 24.233 km², dân số trên 3,9 triệu người với 124 đơn vị hành chính cấp xã. Không gian phát triển được mở rộng tạo điều kiện thuận lợi để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của cả khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Ngay từ đầu, Lâm Đồng đã xác định việc triển khai mô hình mới không chỉ là sắp xếp lại các đơn vị hành chính mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo, điều hành và phục vụ Nhân dân. Mục tiêu đặt ra là xây dựng bộ máy tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở.

Sau sắp xếp bộ máy, tỉnh Lâm Đồng đã giảm 66,6% đầu mối cơ quan trực thuộc Tỉnh ủy; giảm 94,4% đầu mối khối Mặt trận và đoàn thể. Đối với đầu mối cấp xã, toàn tỉnh Lâm Đồng đã giảm từ 329 đơn vị xuống còn 124 đơn vị (giảm 62%).

Người dân Lâm Đồng nâng cao sự hài lòng sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và cấp xã được kiện toàn nhanh chóng theo quy định mới. Hệ thống tổ chức được sắp xếp theo hướng giảm đầu mối, tăng tính liên thông giữa các lĩnh vực quản lý nhà nước, bảo đảm hoạt động thông suốt ngay từ những ngày đầu vận hành.

Qua gần 1 năm triển khai, hiệu quả của mô hình mới từng bước được khẳng định. Việc giảm tầng nấc trung gian giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, hạn chế tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị.

Đáng chú ý, quá trình phân cấp, phân quyền đã tạo điều kiện để chính quyền cấp xã chủ động hơn trong giải quyết công việc. Nhiều vấn đề phát sinh được xử lý ngay từ cơ sở, giảm tình trạng chuyển cấp hoặc chờ ý kiến nhiều cấp như trước đây.

Việc phân cấp, phân quyền đã tạo điều kiện để chính quyền cấp xã chủ động hơn trong giải quyết công việc

Năm 2025, tỉnh Lâm Đồng được xếp hạng 16/34 tỉnh, thành phố theo đánh giá của Bộ chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp với tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 88,7%, tỷ lệ hồ sơ đúng hẹn 6 tháng cuối năm 2025 đạt trung bình gần 95,8%. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 94%, hồ sơ đúng hạn bình quân đạt trên 93,7%, tỉnh xếp hạng 27/34 tỉnh, thành phố theo bộ chỉ số phục vụ.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số cũng ghi nhận những kết quả tích cực. Việc triển khai chính quyền điện tử, chính quyền số được đẩy mạnh. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến tăng lên, chất lượng cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp từng bước được cải thiện.

Theo Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lâm Đồng, việc sắp xếp tổ chức bộ máy cũng tạo động lực để cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức theo vị trí việc làm. Năng lực quản lý, điều hành và khả năng thích ứng với yêu cầu mới của nhiều cán bộ được nâng lên, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp hơn.

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy tại Lâm Đồng đã góp phần cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức theo vị trí việc làm

Nhận diện “điểm nghẽn” tập trung tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Lâm Đồng cũng bộc lộ nhiều khó khăn, thách thức.

Theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Đồng Tiêu Hồng Phúc, áp lực lớn nhất hiện nay tập trung ở cấp xã - nơi trực tiếp tiếp nhận và giải quyết phần lớn công việc sau khi kết thúc hoạt động của cấp huyện. Khối lượng nhiệm vụ tăng lên đáng kể trong khi nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm chưa được bổ sung tương xứng.

Khối lượng công việc dồn về cấp xã trong điều kiện nhân lực còn nhiều hạn chế

Tại nhiều địa phương, nhất là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bộ máy cơ sở đang phải đảm nhận khối lượng công việc lớn hơn trước. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ cấp xã.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười thẳng thắn nhận định, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức giữa các địa phương còn chưa đồng đều. Dù phần lớn cán bộ đã chủ động thích ứng với môi trường làm việc mới, vẫn còn một bộ phận hạn chế về trình độ chuyên môn, kỹ năng quản trị, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và khả năng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu vẫn là “điểm nghẽn” đáng chú ý. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống chưa thực sự đồng bộ, dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý và điều hành còn thiếu.

Ngoài nhân lực, hạ tầng cũng là "điểm nghẽn" sau gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Lâm Đồng

Nhiều địa phương vẫn gặp khó khăn về hạ tầng kỹ thuật, đường truyền và thiết bị công nghệ, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cũng như cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Theo Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lâm Đồng, một số cơ chế, chính sách hiện hành cũng chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn của mô hình mới. Các quy định về biên chế, chế độ đãi ngộ, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã và việc phân bổ nguồn lực tài chính ở một số nơi chưa thật sự phù hợp với khối lượng nhiệm vụ được giao.

Lâm Đồng đã nhận diện những "điểm nghẽn" tại cơ sở và có giải pháp khắc phục

Từ thực tiễn triển khai, tỉnh xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và bảo đảm nguồn lực thực hiện. Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp xã; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm và yêu cầu chuyển đổi số.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là đầu tư đồng bộ hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông từ tỉnh đến cơ sở, mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành.

Việc khắc phục những "điểm nghẽn" sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lâm Đồng cho rằng, thực tiễn gần 1 năm vận hành đã cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.

Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, cần tiếp tục tháo gỡ những “điểm nghẽn” về nhân lực, nguồn lực và hạ tầng số, qua đó xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.