Làng nghề bánh chưng truyền thống Vĩnh Hòa rộn ràng vào vụ Tết

Những ngày này, không khí lao động ở làng Vĩnh Hòa (xã Yên Thành, tỉnh Nghệ An) luôn rộn ràng, tất bật, khẩn trương. Tại các gia đình, hầu hết khoảng không gian hiên nhà, sân nhà được tận dụng làm góc sơ chế nguyên liệu, gói bánh, đặt bếp củi... Từ sáng sớm, người dân đã bắt tay vào vo gạo, đãi đỗ, ướp thịt và rửa lá dong để chuẩn bị cho các mẻ bánh chưng, bánh tét.

Người dân Vĩnh Hòa tất bật vào vụ bánh chưng Tết.

Để tạo nên những chiếc bánh chất lượng, mang hương vị đặc trưng của làng Vĩnh Hòa nức tiếng bao đời nay, người dân nơi đây đặc biệt chú trọng khâu chọn nguyên liệu. Ông Lê Thanh Bình, người có thâm niên làm bánh chưng chia sẻ: “Nghề làm bánh được ông cha truyền lại cho con cháu tỉ mỉ, chi tiết đến từng công đoạn, đặc biệt là khâu chọn nguyên liệu. Theo đó, gạo nếp phải hạt đều, dẻo thơm; đỗ xanh được đãi sạch, hấp chín và giã nhuyễn; thịt ba chỉ tươi, ướp gia vị vừa phải; lá dong là loại lá to, xanh đậm, không rách, được rửa sạch rồi để ráo nước. Bà con Vĩnh Hòa chúng tôi ưu tiên lựa chọn lá dong ở vùng trồng ở xã Quỳ Hợp, bởi lá giúp bánh giữ màu tự nhiên sau nhiều giờ luộc”.

Nguyên liệu để gói bánh được người dân Vĩnh Hòa chọn lựa kỹ, nêm nếm thêm gia vị để mang hương vị đặc trưng.

Theo thống kê của địa phương, dịp Tết có hơn 200 hộ ở Vĩnh Hòa tham gia làm bánh, tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động. Khác với sản xuất công nghiệp, mỗi nhà vẫn tự chuẩn bị nguyên liệu, tự gói, tự nấu nên những chiếc bánh theo cách riêng như gói ghém cả tình cảm và chữ tín của người dân quê lúa Yên Thành. Bánh không cầu kỳ hình thức nhưng được gói vuông vắn, chắc tay; mỗi nồi luộc 8–10 tiếng, phải giữ lửa đều và châm nước thường xuyên để bánh chín dẻo, không sượng.

Ông Lưu Đức Thụ, người dân làng Vĩnh Hoàng cho biết: “Cao điểm, mỗi ngày gia đình tôi làm khoảng 700–800 cặp để giao khách, giá dao động từ 50.000–100.000 đồng/cặp; với các đơn đặt riêng kích thước hay nguyên liệu thì thỏa thuận thêm với khách hàng. Làm bánh chưng luôn tất bật từ mờ sáng đến đêm khua, dù vất vả nhưng đây là nguồn thu nhập chính dịp Tết nên ai cũng cố gắng giữ nghề”.

Người dân Vĩnh Hòa giữ nghề truyền thống bằng sự tận tâm, trách nhiệm.

Chính sự tỉ mỉ từ khâu chọn nguyên liệu, nêm nếm đến canh lửa đã tạo nên hương vị riêng, giúp bánh chưng Vĩnh Hòa được người tiêu dùng ưa chuộng để dùng trong gia đình hoặc làm quà biếu dịp Tết. Không chỉ bán trong xã, bánh chưng Vĩnh Hòa còn theo xe về các chợ đầu mối và có mặt ở nhiều tỉnh, thành. Tuy vậy, làng nghề cũng đối mặt không ít khó khăn, như: Giá nguyên liệu, chất đốt tăng; chi phí vận chuyển cao; sự cạnh tranh của nhiều thương hiệu bánh chưng ở các địa phương khác... Bà Phan Thị Vân, Chuyên viên Phòng Kinh tế UBND xã Yên Thành, cho biết: “Cấp ủy, chính quyền và cơ quan chức năng ở địa phương luôn khuyến khích bà con duy trì nghề truyền thống gắn với bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đây không chỉ là hoạt động kinh tế mà còn là nét văn hóa cần được bảo tồn. Thời gian tới, địa phương tiếp tục hỗ trợ quảng bá sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu để bánh chưng Vĩnh Hòa ngày càng được biết đến rộng rãi, nhất là mỗi dịp Tết đến Xuân về”.

Giữa nhịp sống hiện đại, người dân Vĩnh Hòa vẫn bền bỉ giữ lửa những nồi bánh chưng xanh. Với họ, giữ nghề không chỉ để mưu sinh, mà còn là cách gìn giữ một phần ký ức Tết trong những chiếc bánh chưng xanh vuông vắn, ấm áp nghĩa tình quê hương.