Lạng Sơn: Tạo nền tảng sinh kế cho giảm nghèo bền vững

Từ nguồn vốn hỗ trợ của Chương trình MTQG 1719, người dân xã Thiện Thuật nuôi gà dưới tán hồi, mang lại giá trị kinh tế cho gia đình. Ảnh: THANH LIÊM

Từ mô hình sinh kế đến sản phẩm hàng hóa

Là xã vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lạng Sơn, Thiện Thuật còn nhiều khó khăn về điều kiện sản xuất và đời sống. Từ các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025, người dân được hỗ trợ vốn, con giống và kỹ thuật, từng bước phát huy lợi thế địa phương, phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập và vươn lên thoát nghèo.

Nhiều mô hình phát triển sản xuất như: Chăn nuôi bò sinh sản, nuôi gà dưới tán hồi và nuôi ong lấy mật đang mở thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân.

Đến thăm mô hình nuôi ong của gia đình ông Vi Văn Hiệu (xã Thiện Thuật, tỉnh Lạng Sơn), một trong những hộ nuôi nhiều ong nhất  trên địa bàn xã, ông Hiệu cho biết: Hiện nay, gia đình ông Hiệu có khoảng 30 thùng ong, mỗi năm gia đình ông thu khoảng 70-100 lít mật, bán với giá 380.000 - 400.000 đồng/lít, đem lại nguồn thu gần 40 triệu đồng.

Địa bàn xã Thiện Thuật có gần 80 hộ nuôi ong với hơn 500 đàn với sản lượng hơn 1.000 lít mật mỗi năm. Để liên kết phát triển sản xuất, cuối năm 2022, xã thành lập Tổ hợp tác mật ong hoa sim Bình Gia với 37 thành viên hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm.

Ngoài việc liên kết sản xuất, chính quyền địa phương còn hỗ trợ quảng bá, truy xuất nguồn gốc xây dựng sản phẩm mật ong hoa sim đạt chuẩn OCOP 4 sao, đồng thời đẩy mạnh quảng bá, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ. Qua đó, sản phẩm từng bước khẳng định chất lượng, mở rộng thị trường, giúp các hộ nuôi ong thuận lợi hơn trong tiêu thụ và nâng cao giá trị kinh tế.

Theo ông Hiệu, từ khi tham gia Tổ hợp tác mật ong hoa sim Bình Gia, việc tiêu thụ mật thuận lợi hơn. Ông mong muốn tiếp tục được hỗ trợ bao bì, tem nhãn để sản phẩm đến với nhiều khách hàng, có đầu ra ổn định.

Không chỉ đem lại thu nhập, việc phát triển sản phẩm mật ong hoa sim còn mở ra cơ hội nâng giá trị nông sản địa phương.

Ông Hoàng Anh Vũ - Chủ tịch UBND xã Thiện Thuật - cho biết, các mô hình sinh kế gắn với thế mạnh nông, lâm nghiệp của địa phương đang phát huy hiệu quả. Nhờ được hỗ trợ vốn, giống và kỹ thuật, nhiều hộ nghèo, cận nghèo từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống; tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua từng năm.

Còn tại xã Chiến Thắng, chăn nuôi dê đang được thúc đẩy theo hướng sản xuất hàng hóa, có liên kết giữa người dân và hợp tác xã. Cuối năm 2025, từ nguồn vốn Chương trình MTQG 1719, Hợp tác xã Nông, lâm nghiệp Nà Hà được hỗ trợ 406 con dê giống cùng thức ăn chăn nuôi.

Theo anh Hoàng Văn Lực - Giám đốc hợp tác xã, sau quá trình chăm sóc, đầu năm 2026, đơn vị đã xuất bán hơn 400 con dê thương phẩm, đạt doanh thu trên 3,6 tỷ đồng, tạo việc làm và thu nhập cho các thành viên cùng lao động địa phương.

Hiện tổng đàn dê của xã Chiến Thắng đạt hơn 1.000 con. Từ năm 2025 đến nay, xã triển khai 4 dự án hỗ trợ phát triển chăn nuôi dê với tổng kinh phí 4,3 tỷ đồng, quy mô 900 con giống. Các hộ tham gia được hỗ trợ con giống, thức ăn và tập huấn kỹ thuật, từng bước nâng cao năng lực chăn nuôi.

Việc hỗ trợ không chỉ giúp người dân giảm chi phí đầu tư ban đầu mà còn tạo điều kiện mở rộng quy mô sản xuất. Khi được hướng dẫn kỹ thuật và kết nối với các mô hình liên kết, người dân có thêm cơ sở phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, thay vì chỉ sản xuất nhỏ lẻ phục vụ nhu cầu gia đình.

Nuôi dê ở xã Chiến Thắng, tỉnh Lạng Sơn mang lại giá trị kinh tế cho người dân. Ảnh: THANH LIÊM

Tạo sức bật cho vùng khó

Không chỉ ở Thiện Thuật và Chiến Thắng, các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình MTQG 1719 đã được triển khai tại nhiều địa bàn khó khăn của Lạng Sơn, góp phần khơi dậy tiềm năng nông, lâm nghiệp và tạo thêm cơ hội sinh kế cho đồng bào DTTS.

Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn, thực hiện Tiểu dự án 2, Dự án 3, Hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, vùng trồng dược liệu quý, thúc đẩy khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp và thu hút đầu tư vùng đồng bào DTTS và miền núi, giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã triển khai tại các xã khu vực III và thôn đặc biệt khó khăn 47 dự án phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, với 1.381 hộ tham gia; đồng thời thực hiện 309 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, thu hút 8.892 hộ dân.

Thông qua các dự án, người dân từng bước thay đổi cách nghĩ, cách làm, mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật và lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện sản xuất. Nguồn lực hỗ trợ góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, thúc đẩy giảm nghèo và phát huy lợi thế của từng địa phương.

Tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh giảm bình quân 3% mỗi năm; thu nhập bình quân đầu người dự kiến đến cuối năm 2025 đạt 69,41 triệu đồng.

Ông Hoàng Xuân Thuận - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn - đánh giá, việc triển khai các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện thu nhập cho hộ nghèo, hộ cận nghèo vùng đồng bào DTTS và miền núi, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Từ những mô hình chăn nuôi tại hộ gia đình đến các dự án liên kết với hợp tác xã, Chương trình MTQG 1719 đã góp phần phát huy lợi thế địa phương, nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo thêm thu nhập cho người dân vùng khó. Việc hỗ trợ con giống, kỹ thuật gắn với liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm đang mở ra hướng phát triển sinh kế thiết thực, giúp người dân từng bước cải thiện đời sống, vươn lên thoát nghèo bền vững./.