Liệu Mỹ có đang mắc kẹt trong cuộc chiến Iran?

Các kịch bản rút lui của Mỹ ngày càng thu hẹp

Những tín hiệu từ Washington và các nguồn tin thân cận cho thấy lo ngại ngày càng gia tăng trong nội bộ phe ủng hộ Tổng thống Mỹ. Theo Politico, một số đồng minh cho rằng ông Donald Trump “không còn kiểm soát được cách thức cũng như thời điểm cuộc chiến kết thúc”. Diễn biến thực địa cho thấy, Tehran vẫn giữ vai trò chủ động nhất định, đặc biệt thông qua việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng then chốt của thế giới.

Một số người ủng hộ Tổng thống Donald Trump lo ngại rằng ông "không còn kiểm soát được cách thức hay thời điểm kết thúc chiến tranh". Ảnh minh họa: The New York Times

Động thái này không chỉ làm gia tăng căng thẳng quân sự mà còn kéo theo hệ lụy kinh tế toàn cầu, qua đó tạo thêm đòn bẩy cho Iran trong cuộc đối đầu. Một đồng minh của Nhà Trắng nhận định rằng trong bối cảnh hiện nay, Tehran “đang nắm lợi thế”.

Khi kỳ vọng đối mặt thực tế

Ban đầu, các cố vấn của ông Donald Trump tin rằng Tổng thống có thể chủ động “tuyên bố chiến thắng vào thời điểm ông cho là phù hợp” và nhanh chóng kết thúc chiến dịch. Tuy nhiên, theo Politico, diễn biến thực tế cho thấy cuộc xung đột “dai dẳng hơn dự kiến”, khiến các phương án hạ nhiệt tình hình dần mất hiệu quả.

Axios nhận định, dù ông Trump “kỳ vọng một chiến thắng nhanh chóng, rõ ràng”, nhưng kết cục của cuộc chiến lại “vượt ra ngoài khả năng kiểm soát đơn phương”. Về lý thuyết, Washington có thể rút lui bất cứ lúc nào, song phía Iran đã phát đi tín hiệu sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự nếu không nhận được cam kết chắc chắn rằng Mỹ sẽ không tái can dự trong tương lai. Điều này cho thấy Tehran không chấp nhận một giải pháp ngừng bắn tạm thời, mà hướng tới những bảo đảm mang tính lâu dài hơn.

Lựa chọn ngày càng thu hẹp

Theo The Atlantic, các phương án kết thúc xung đột của Tổng thống Donald Trump “đang ngày càng ít đi và kém thuận lợi hơn”. Người đứng đầu nước Mỹ đứng trước hai lựa chọn chính: hoặc theo đuổi một thắng lợi quân sự mang tính quyết định, đồng nghĩa với việc chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài; hoặc tìm kiếm một thỏa thuận với Iran dựa trên những nhượng bộ thực chất.

Giới phân tích cũng lưu ý rằng Iran đã chứng tỏ khả năng chống chịu cao hơn dự kiến. Ngay cả trong kịch bản chính quyền tại Tehran suy yếu hoặc sụp đổ, tiến trình này nhiều khả năng sẽ kéo dài. Thực tế lịch sử cho thấy, không nhiều cuộc chiến kết thúc theo đúng kỳ vọng ban đầu. Trong trường hợp này, dù ông Trump là người khởi động chiến dịch, việc chấm dứt xung đột “không còn hoàn toàn nằm trong quyền kiểm soát của ông”.

Ở góc độ khác, National Review cho rằng việc đóng cửa Eo biển Hormuz đang mang lại lợi thế chiến lược rõ rệt cho Iran. Nếu tình trạng này kéo dài trong nhiều tháng, thay vì chỉ vài tuần, tác động đối với kinh tế toàn cầu có thể trở nên nghiêm trọng. Khi đó, Tehran có thể duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với tuyến hàng hải quan trọng này mà không cần đạt được một chiến thắng quân sự mang tính quyết định.

Trong kịch bản như vậy, chiến dịch của Mỹ có nguy cơ làm suy giảm năng lực răn đe thay vì củng cố vị thế của cường quốc này. Do đó, việc nhanh chóng khôi phục hoạt động của tuyến vận tải này được xem là ưu tiên cấp bách đối với Washington.

Lối thoát hẹp

Theo NBC News, các kế hoạch quân sự của Mỹ vẫn thường bao gồm những “lối thoát” nhằm tạo điều kiện kết thúc xung đột nếu cần thiết. Tuy nhiên, cho đến nay, Tổng thống Donald Trump vẫn chưa lựa chọn phương án nào.

Một số nhân vật trong chính quyền đã công khai kêu gọi tìm giải pháp hạ nhiệt. Nhiều người cho rằng Mỹ “nên tìm cách rút lui” khỏi cuộc xung đột.

Trong khi đó, phát biểu của chính ông Trump lại cho thấy cách tiếp cận chưa hoàn toàn nhất quán. Ông mô tả chiến dịch tại Iran “chỉ là một hoạt động quân sự”, đồng thời nhận định đây là vấn đề “đáng lẽ đã cơ bản kết thúc trong vòng hai hoặc ba ngày”.

Diễn biến hiện nay cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng ban đầu và thực tế chiến trường đang ngày càng rõ rệt. Khi các phương án rút lui dần thu hẹp và quyền chủ động không còn nằm hoàn toàn trong tay Washington, câu hỏi về khả năng “tuyên bố chiến thắng” của Tổng thống Mỹ trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh hiện nay, tương lai của cuộc xung đột không chỉ phụ thuộc vào các quyết định từ Nhà Trắng mà còn gắn chặt với tính toán chiến lược của Tehran, cũng như những tác động lan tỏa tới kinh tế và an ninh toàn cầu.

Hồng Nhung