Lợi nhuận trên HOSE bứt phá gần 46%, SSI Research lưu ý rủi ro từ cán cân thương mại và giải ngân vốn

Báo cáo chiến lược tháng 8/2026 của SSI Research vừa phác họa một bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế Việt Nam với thông điệp chủ đạo: vững vàng nhưng cần thận trọng. Tài liệu cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng từ GDP, dòng vốn FDI và lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết, song cũng đưa ra những cảnh báo khắt khe về áp lực thâm hụt thương mại và rủi ro từ mặt bằng lãi suất.

Đà phục hồi từ sản xuất công nghiệp và đầu tư công

Triển vọng vĩ mô của Việt Nam trong năm 2026 tiếp tục duy trì xu hướng tích cực, dù lực kéo chính đang phụ thuộc vào các chính sách hỗ trợ nhiều hơn là chu kỳ tăng trưởng tự thân. Nền kinh tế ghi nhận mức tăng trưởng GDP sáu tháng đầu năm đạt 8,18%, tạo cơ sở để SSI Research duy trì dự báo tăng trưởng cả năm ở mức 8,5% đến 9,0%. Động lực dẫn dắt sự phục hồi đến từ khối sản xuất công nghiệp khi chỉ số IIP tháng 7 tăng vọt 14,5% so với cùng kỳ, mức tăng mạnh nhất trong ít nhất 8 năm qua. Ngành chế biến chế tạo ghi nhận sự bứt phá của ngành kim loại và điện tử. Cùng với sản xuất, dòng vốn FDI thực hiện cũng chạm mức cao nhất trong 5 năm, tạo nền tảng vững chắc cho việc mở rộng năng lực sản xuất.

Tuy nhiên, áp lực lớn đang đè nặng lên khâu giải ngân đầu tư công. Đây được xem là động lực tăng trưởng cốt lõi cho nửa cuối năm 2026 nhưng đang đối mặt với những thách thức về năng lực thực thi. Tính đến cuối tháng 7, giải ngân đầu tư công đạt 425,3 nghìn tỷ đồng, hoàn thành 41,9% kế hoạch Thủ tướng giao. Để hoàn thành quy mô vốn khổng lồ trên 1 triệu tỷ đồng của năm 2026, tốc độ giải ngân trong các tháng cuối năm phải tăng gấp đôi mức bình quân. Sự phân hóa sâu sắc thể hiện rõ khi hạ tầng giao thông đạt tỷ lệ giải ngân 31,5%, trong khi hàng chục dự án trọng điểm khác vẫn đình trệ dưới 5% hoặc chưa thể khởi động, điển hình là các dự án đường sắt của Bộ Xây dựng.

Thâm hụt thương mại và áp lực điều hành chính sách

Một điểm thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc vĩ mô là sự đảo chiều của cán cân thương mại. Lũy kế 7 tháng đầu năm, Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại 20,5 tỷ USD, trái ngược hoàn toàn với mức thặng dư 10 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Dù vậy, bản chất của khoản thâm hụt này là tín hiệu tích cực cho chu kỳ đầu tư dài hạn khi 94,1% cơ cấu nhập khẩu tập trung vào hàng hóa đầu vào và thiết bị điện tử. Tuy nhiên, rủi ro chính sách đang gia tăng khi thặng dư với Hoa Kỳ đạt 91,4 tỷ USD trong lúc thâm hụt với Trung Quốc lên tới 93 tỷ USD. Cấu trúc này có thể đưa Việt Nam vào tầm ngắm giám sát chặt chẽ hơn từ Hoa Kỳ theo Mục 301.

Trong nước, lạm phát toàn phần đang có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng lạm phát cơ bản bình quân 7 tháng vẫn neo cao ở mức 4,19%, cho thấy áp lực tăng giá đang lan rộng. Dữ liệu này khiến Ngân hàng Nhà nước phải tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng. Dù dư địa cho vay được mở rộng, chi phí vốn thực tế vẫn chưa giảm với lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tháng neo quanh mức 7%.

Chiến lược đầu tư: Định giá hấp dẫn và chọn lọc ngành

Trên thị trường chứng khoán, nhịp điều chỉnh trong tháng 7 đã đưa định giá P/E dự phóng năm 2026 của VN-Index lùi về mức hấp dẫn 12,2x. Kết quả kinh doanh quý II/2026 ghi nhận lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ trên HOSE tăng mạnh 45,8% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ nhóm ngân hàng và bất động sản, đóng góp tới 70% tổng mức tăng trưởng toàn thị trường. Dù vậy, SSI Research lưu ý chất lượng lợi nhuận có sự phân hóa mạnh, đặc biệt ở nhóm bất động sản khi phần lớn lợi nhuận đến từ doanh thu tài chính bất thường.

Với bức tranh đa sắc, SSI Research định hướng nhà đầu tư chuyển trọng tâm từ việc dự báo điểm số thị trường sang chiến lược lựa chọn vị thế theo ngành. Báo cáo nhấn mạnh ưu tiên giải ngân vào các doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng và mở rộng năng lực sản xuất. Dù định giá hiện tại đã trở nên hấp dẫn hơn, khả năng duy trì đà tăng trưởng của thị trường trong nửa cuối năm sẽ phụ thuộc lớn vào năng lực thực thi các chính sách vĩ mô thay vì chỉ dựa vào các yếu tố hỗ trợ mang tính chất tạm thời.

Khánh Minh

Nguồn Doanh nhân & Pháp luật: https://doanhnhan.baophapluat.vn/loi-nhuan-tren-hose-but-pha-gan-46-ssi-research-luu-y-rui-ro-tu-can-can-thuong-mai-va-giai-ngan-von.html