'Lúa chín không cúi đầu' gây tranh cãi do đâu?
Người ta vẫn quen với câu 'lúa chín cúi đầu' - thành ngữ khuyên người tài càng cần khiêm tốn, cũng là quy luật tự nhiên.
Hình ảnh bông lúa trĩu xuống khi hạt chín. Ảnh: Pexels.
“Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu” thường được dùng chung trong đời sống hàng ngày. Tuy vậy, thực chất đây là hai thành ngữ riêng biệt; do cùng mang ý nghĩa ẩn dụ tương đồng, nhiều người đã ghép lại thành một câu như hiện nay.
Thực tế, "lúa chín cúi đầu" xuất phát từ quy luật tự nhiên. Lúc còn xanh, cây lúa vươn thẳng, ngẩng cao, nhưng bên trong chưa tích lũy được nhiều, chỉ mang hương thơm của lúa non. Trải qua mưa nắng, gió bão và quá trình tích tụ dưỡng chất, hạt lúa dần chắc lại, nặng hơn khiến phần ngọn tự động uốn cong xuống.
Đó cũng là hình ảnh ẩn dụ, dùng để nói về cách ứng xử của con người: Người có tri thức, trưởng thành và đạt được giá trị thực sự thì càng trở nên khiêm tốn, điềm đạm, không phô trương. Ngược lại, những người hiểu biết còn hạn chế lại dễ tự cao, thích thể hiện.
Xét về nguồn gốc, “Lúa chín cúi đầu” là một câu nói xuất phát từ câu tục ngữ của Nhật Bản: 実るほど頭を垂れる稲穂かな, có nghĩa là “Bông lúa chín là bông lúa biết cúi đầu”. Theo Đại từ điển tục ngữ, điển tích và tín ngưỡng dân gian của Nhật Bản (Shogakukan), câu tục ngữ này có nghĩa tương tự cách hiểu của người Việt.
Khi học vấn và đạo đức càng sâu, nhân cách và hành vi của con người lại càng trở nên khiêm tốn. Khi tri thức, học vấn và sự tu dưỡng mà ta nỗ lực tích lũy thực sự trở nên sâu sắc, chúng sẽ dần hình thành nên nhân cách. Nhờ đó, con người biết sống khiêm nhường, biết nói “nhờ ơn” và đối xử với người khác bằng sự cảm thông.
Người Việt mình thương nhau do Cẩm Ly, Hòa Minzy thể hiện. Ảnh: NSX.
Trước đó, ca khúc Người Việt mình thương nhau do Cẩm Ly, Hòa Minzy thể hiện và Châu Đăng Khoa sáng tác đã gây tranh luận, xuất phát từ câu hát “Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu / Thật tự hào làm người Việt Nam bấy lâu". Nhiều khán giả thắc mắc liệu Châu Đăng Khoa có đang hiểu sai nghĩa hoặc truyền tải thông điệp rằng người tài không cần cúi đầu.
Nguồn Znews: https://znews.vn/lua-chin-khong-cui-dau-gay-tranh-cai-do-dau-post1647136.html
Tin nóng
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa cùng đoàn công tác dâng hương tưởng niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ Quy Nhơn và thăm, tặng quà các gia đình có công.
Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, những điểm dã ngoại xanh mát quanh Hà Nội là gợi ý lý tưởng để các cặp đôi, gia đình thư giãn, tận hưởng không gian trong lành và có thêm những khoảnh khắc gắn kết.
Ngày 28.4, Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong 3 ngày nghỉ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương (25-27.4), địa phương đón khoảng 320.000 lượt khách, tổng thu du lịch ước đạt 251 tỉ đồng, tiếp tục khẳng định sức hút của điểm đến miền Trung.
Trở về với đền Hùng trong ngày Giỗ Tổ không chỉ là trở về với một nghi lễ truyền thống, mà còn là trở về với chiều sâu tinh thần của dân tộc, để từ lòng biết ơn lịch sử mà nuôi dưỡng trách nhiệm với hiện tại, với tương lai đất nước. Có những ngày lễ đi qua trong niềm vui, có những ngày lễ đi qua trong náo nức, nhưng cũng có những ngày lễ khiến con người phải lắng lại. Giỗ Tổ Hùng Vương là một ngày như thế.
Bờ biển Đà Nẵng những ngày này vô cùng sôi động, hứa hẹn mở màn cho một mùa lễ hội bùng nổ du khách nơi thành phố biển xinh đẹp.
Chương trình quy tụ hơn 2.000 nghệ sĩ, diễn viên cùng các lực lượng vũ trang, hứa hẹn mang đến một bản hùng ca nghệ thuật đặc sắc.
Tin mới
Chương trình 'Âm vang Tổ quốc' sẽ diễn ra lúc 20h ngày 28/4 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, mở đầu chuỗi chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt 'Tự hào là người Việt Nam' năm 2026.
Sau ngày giải phóng miền Nam, cựu chiến binh Nguyễn Đức Ngạn (Hà Tĩnh) cùng đồng đội được ăn bữa cơm trắng đầu tiên. Bưng bát cơm lên, ai cũng rưng rưng khi đại đội chỉ còn chưa đầy một nửa, nhiều người đã ngã xuống ngay trước giờ toàn thắng.
Hai dòng sông lịch sử Bến Hải và Thạch Hãn, một diện mạo phát triển đã và đang dần hình thành, đó là ký ức hào hùng được gìn giữ và trân trọng, tiềm năng được kiến tạo để hiện thực hóa khát vọng vươn lên.
Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam vào thời điểm hiện nay có thể khẳng định là rất kịp thời, cần thiết và đã nhận được sự đồng thuận cao của đa số đại biểu Quốc hội.
Giữa không gian văn hóa đặc sắc miền duyên hải Nam Trung Bộ, Lễ hội Rija Nagar ở Khánh Hòa là 'bảo tàng sống' lưu giữ tinh hoa văn hóa Chăm Bà-la-môn qua nghi lễ cổ truyền, múa trống Paranưng, kèn Saranai và những diễn xướng dân gian độc đáo. Không chỉ mang ý nghĩa cầu mùa, cầu an, lễ hội còn mở ra sức hút cho du lịch văn hóa Khánh Hòa, góp phần bảo tồn di sản, lan tỏa giá trị bản sắc Chăm trong dòng chảy đương đại.
Hành trình lưu diễn xuyên quốc gia qua Lào và Thái Lan mới đây của Liên đoàn Lân sư rồng Việt Nam cùng Hệ thống Giáo dục IVS không chỉ dừng lại ở những màn biểu diễn nghệ thuật rực rỡ. Đằng sau tiếng trống lân rộn ràng ở Vientiane hay những bài quyền Vovinam mạnh mẽ giữa lòng Udon Thani, là nỗ lực bền bỉ nhằm nối lại 'sợi dây' văn hóa với hàng triệu kiều bào xa xứ.
Sáng 28/4, tại thôn Đông Hồ, phường Điện Bàn Bắc, Ban liên lạc Huyện đội Điện Bàn tổ chức khánh thành Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Huyện đội Điện Bàn và dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Từ truyền thuyết chàng khổng lồ xẻ thân diệt quỷ biển đến ngôi đền linh thiêng trên đỉnh Cổ Giải, thần Độc Cước không chỉ là biểu tượng tín ngưỡng mà còn là điểm tựa tinh thần của cư dân miền biển Sầm Sơn.