Luật Thủ đô (sửa đổi): Phân cấp, phân quyền tối đa cho chính quyền Hà Nội trong tất cả lĩnh vực

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận

Chiều 18-3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương 36 điều, giảm 18 điều so với luật hiện hành.

Với cách tiếp cận mới trong xây dựng luật theo tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW và các quan điểm xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), dự thảo luật tập trung phân quyền cho thành phố Hà Nội quyết định, tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô; đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày dự thảo luật

Theo đó, dự thảo luật sửa đổi các quy định để bảo đảm Luật chỉ quy định những vấn đề có tính nguyên tắc theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW, phân cấp, phân quyền tối đa, toàn diện cho chính quyền Thành phố được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong tất cả lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố Hà Nội.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, việc sửa đổi, hoàn thiện dự thảo luật thực hiện theo hướng: Khẳng định địa vị pháp lý đặc thù của Thủ đô; giá trị pháp lý đặc thù, được ưu tiên áp dụng tại Thủ đô của Luật Thủ đô.

Đáng chú ý, dự thảo luật cũng bổ sung quy định về thu hồi đất để thực hiện các dự án cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội; Quy định về phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới; Bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình của chính quyền Thành phố.

Đồng thời, xác lập cơ chế loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý đối với người đứng đầu, công chức, viên chức và cá nhân tham gia xây dựng, ban hành, thi hành Luật và các văn bản liên quan, trong trường hợp đã tuân thủ đầy đủ quy trình, quy định, thực hiện đúng thẩm quyền, không vụ lợi nhưng vẫn phát sinh thiệt hại trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành việc sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô năm 2024 và 05 quan điểm xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) như đã nêu tại Tờ trình của Chính phủ.

Cơ quan thẩm tra đề nghị, đối với các nội dung phân quyền chung về cơ chế, chính sách thì quy định khái quát nhưng phải có ràng buộc nhất định về yêu cầu, về kết quả, sản phẩm đạt được và lộ trình cụ thể theo đúng nguyên tắc: Luật trao quyền, cho cơ chế, chính sách và kiểm soát kết quả - Thủ đô chủ động quyết định các biện pháp để tổ chức thực hiện đạt kết quả, hiệu quả cao nhất.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội dự phiên họp

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị, dự thảo Luật cần làm rõ tiêu chí, nguyên tắc phân định thẩm quyền giữa các chủ thể của chính quyền Thành phố; cơ chế kiểm soát, giám sát trong việc thực hiện các quyền này như thế nào để bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, việc phân quyền phải có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh thực tiễn phát triển của Thủ đô và phải gắn với khả năng cân đối ngân sách, năng lực thực thi của chính quyền Thành phố. Phân quyền phải gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Tiến Hưng