M1A2 SEPv3: Vì sao xe tăng Abrams ngày càng nặng?

Khi M1 Abrams được đưa vào biên chế năm 1980, xe tăng này có trọng lượng chiến đấu khoảng 62,8 tấn. Qua nhiều thế hệ nâng cấp, con số này liên tục tăng.

M1A2 SEPv3 đạt hơn 73 tấn ở cấu hình chiến đấu tiêu chuẩn. Quân đội Mỹ thậm chí phải thử nghiệm loại toa đường sắt mới tại Đức để đáp ứng yêu cầu vận chuyển xe tăng này.

Nguyên nhân đầu tiên là giáp. Abrams được thiết kế để ưu tiên khả năng sống sót của kíp lái. Khi các mối đe dọa chống tăng phát triển, xe phải bổ sung và nâng cấp các gói bảo vệ.

M1A2 SEPv3 có thêm các nâng cấp giáp thân và tháp pháo, bảo vệ chống mìn và các giải pháp tăng khả năng chống IED. Theo phân tích của Hội đồng Khoa học Quân đội Mỹ, hơn 50% phần tăng trọng của Abrams nằm ở nhóm giáp và kết cấu.

Nhưng giáp không phải yếu tố duy nhất. Chiến tranh Iraq cho thấy Abrams cần nhiều hệ thống điện tử hơn để phát hiện mục tiêu, liên lạc và phối hợp trong chiến trường hiện đại.

SEPv3 vì thế được bổ sung kiến trúc máy tính mới, màn hình màu độ phân giải cao, bộ xử lý và bộ nhớ lớn hơn, hệ thống quản lý tình trạng xe cùng các thiết bị liên kết mạng.

Những thiết bị này lại tạo ra một vấn đề khác: nhu cầu điện năng tăng mạnh. SEPv3 được trang bị hệ thống phát điện và phân phối điện được cải tiến, cùng một bộ nguồn phụ trợ đặt dưới lớp giáp.

APU cho phép vận hành nhiều thiết bị khi động cơ chính không hoạt động, giúp xe duy trì khả năng quan sát và liên lạc mà không phải liên tục chạy turbine.

Khối lượng cũng tăng khi Abrams tiếp nhận những trang bị mới phục vụ hỏa lực và khả năng sống sót. Ammunition Data Link cho phép lập trình đạn thông minh.

Hệ thống ngắm ảnh nhiệt được cải tiến. Các thiết bị chống IED và những gói giáp bổ sung tiếp tục làm tăng tải trọng.

Đổi lại, trọng lượng lớn tạo ra những giới hạn rõ ràng. Một đánh giá của Mỹ cảnh báo khối lượng M1A2 làm giảm khả năng vận chuyển, hạn chế việc sử dụng nhiều cây cầu và gây khó khăn hơn khi cơ động trên địa hình ẩm ướt do áp suất lên mặt đất tăng.

Vì vậy, SEPv3 cho thấy một bài toán khó của Abrams. Mỗi nâng cấp riêng lẻ đều có lý do chính đáng, nhưng khi cộng dồn qua nhiều thập niên, chúng khiến chiếc xe tăng ngày càng nặng.

Đây cũng là một trong những lý do Mỹ đang hướng tới M1E3, với mục tiêu giảm khối lượng và dấu chân hậu cần nhưng vẫn duy trì khả năng bảo vệ và chiến đấu cần thiết.

Abrams không đơn giản là “nặng lên vì thêm giáp”. Nó nặng lên vì chiến tranh hiện đại đòi hỏi xe tăng phải trở thành một nền tảng chiến đấu được kết nối, có cảm biến, máy tính, nguồn điện và nhiều lớp bảo vệ hơn.

Bài toán của thế hệ tiếp theo là làm được nhiều hơn mà không tiếp tục tăng trọng lượng của dòng siêu tăng mạnh nhất của Mỹ hiện nay này.