Mật ong Đoàn Kết - Vị ngọt từ núi rừng

Trước đây, người dân xã Đoàn Kết, nay là xã Yên Trị, thường khai thác mật ong tự nhiên như một món quà của núi rừng. Tuy nhiên, nguồn mật không ổn định bởi không phải tổ ong nào cũng ở vị trí thuận lợi để khai thác. Khi nhu cầu sử dụng mật ong ngày càng tăng, một số hộ dân bắt đầu thuần hóa ong rừng, nhân đàn, từng bước tạo nguồn mật ổn định.

Sản phẩm mật ong Đoàn Kết đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao năm 2022.

Từ 3 đàn ong ban đầu, người dân Yên Trị đã nhân giống, phát triển thành hàng trăm đàn. Khác với một số giống ong lai, ong nội chủ yếu lấy thức ăn từ nguồn hoa tự nhiên, không sử dụng các loại thức ăn bổ sung như đường, sữa. Nhờ đó, mật ong có độ đặc sánh, hương thơm tự nhiên.

Anh Bùi Văn Phụ - Bí thư xóm Yên Thái, người có nhiều năm kinh nghiệm nuôi ong, cho biết: Xóm hiện có hơn 400 hộ, trong đó khoảng 40 hộ nuôi ong. Mỗi hộ nuôi từ 40 đến 50 đàn, nguồn thức ăn chủ yếu từ hoa rừng, hoa nhãn, hoa bưởi... Gia đình anh hiện nuôi khoảng 40 đàn.

Theo anh Phụ, nghề nuôi ong không đòi hỏi chi phí đầu tư lớn nhưng cần sự kiên trì, am hiểu đặc tính của đàn ong và quan trọng nhất là có nguồn hoa tự nhiên. Vì vậy, bảo vệ rừng cũng chính là bảo vệ điều kiện để nghề nuôi ong phát triển.

Mật ong rừng có hương thơm tự nhiên, vị ngọt đậm do ong lấy mật từ nhiều loài hoa khác nhau. Trong khi đó, mật ong nuôi theo từng mùa hoa thường có hương vị đặc trưng của nguồn hoa. Đây cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt của mật ong được nuôi theo phương thức tự nhiên ở Yên Trị.

Người dân xã Yên Trị khai thác lợi thế diện tích rừng và cây ăn quả rộng lớn của địa phương để nuôi ong.

Ông Bùi Văn Chung, xóm Yên Thái, là một trong những hộ nuôi ong quy mô lớn trên địa bàn xã. Gia đình ông hiện nuôi khoảng 200 đàn, bình quân mỗi năm thu được 1.700 lít mật, doanh thu khoảng 300 triệu đồng. Theo ông Chung, để duy trì đàn ong khỏe, người nuôi phải chú trọng khâu chọn và chăm sóc ong chúa. Một con ong chúa có vòng đời khoảng 4 năm, trong khi ong thợ có vòng đời khoảng 2 tháng. Với phương thức nuôi ong lấy mật, việc lựa chọn ong chúa khỏe, có khả năng sinh sản tốt và thay chúa định kỳ giúp duy trì chất lượng đàn.

Về kỹ thuật khai thác mật, ông Chung cho biết sản lượng phụ thuộc vào sức khỏe đàn ong và nguồn hoa từng thời điểm. Vào mùa cao điểm, mỗi thùng ong được để 5-6 cầu tầng. Sau khoảng 10 ngày có thể quay mật một lần, mỗi lần thu khoảng 1,5-2 lít. Khi nguồn hoa ít, đàn ong được nghỉ, mỗi thùng chỉ để 1-2 cầu tầng và không khai thác mật.

Để có những giọt mật vàng sánh, thơm hương rừng, các công đoạn nuôi và khai thác đều đòi hỏi sự tỉ mỉ. Trong đó, lựa chọn ong chúa là khâu quan trọng bởi ong chúa khỏe sẽ giúp đàn ong sinh trưởng, phát triển tốt.

Hằng năm, khoảng từ tháng 3 đến tháng 6 là thời điểm ong nội ở Yên Trị cho mật tốt nhất. Các đàn ong được nuôi thả theo phương thức tự nhiên, lấy phấn và mật từ nhiều loài hoa của núi rừng như hoa keo, hoa dẻ, tạo nên hương vị đặc trưng cho sản phẩm.

Những năm qua, nhờ được tập huấn kỹ thuật, kết hợp kinh nghiệm nuôi ong của các hộ dân, đàn ong trên địa bàn xã phát triển ổn định, ít xảy ra dịch bệnh nghiêm trọng, tỷ lệ hao hụt thấp.

Sản phẩm mật ong Đoàn Kết được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao năm 2022. Đây là dấu mốc mở ra cơ hội để sản phẩm mật ong Đoàn Kết từng bước khẳng định chất lượng, mở rộng thị trường, đưa hương vị ngọt lành của núi rừng Yên Trị đến với người tiêu dùng.