Mề đay dễ bùng phát khi nắng nóng: 3 cách làm giảm ngứa, dịu da

Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mề đay thường liên quan đến các yếu tố như "phong", "nhiệt", "thấp nhiệt" hoặc cơ thể tích tụ "huyết nhiệt". Khi thời tiết nóng bức, nhiệt tà bên ngoài kết hợp với tình trạng nhiệt bên trong cơ thể có thể làm triệu chứng bùng phát mạnh hơn, gây ngứa, nổi ban đỏ và cảm giác nóng rát ngoài da.

Theo y học hiện đại, nhiệt độ cao, đổ mồ hôi nhiều, căng thẳng, dị ứng thức ăn hoặc thay đổi miễn dịch có thể kích thích giải phóng histamin – chất gây ngứa và nổi mề đay.

Vì vậy, muốn kiểm soát mề đay trong mùa nóng không nên chỉ tập trung xử lý triệu chứng tạm thời mà cần phối hợp chăm sóc cơ thể từ bên trong, đồng thời hạn chế các yếu tố kích thích từ môi trường và sinh hoạt.

Dưới đây là 3 cách làm giảm ngứa, dịu da do mề đay trong thời tiết nắng nóng:

1. Thanh nhiệt từ bên trong

Theo TS. BSCK2 Nguyễn Hồng Siêm, nguyên Chủ tịch Hội Đông Y Hà Nội, nhiều người cứ tới mùa nóng lại ăn đồ chiên rán, cay nóng, nhậu nhẹt thường xuyên, uống bia rượu liên tục… thì chẳng khác nào tự đổ thêm dầu vào lửa.

Nhiều người cứ nghĩ chỉ cần bôi thuốc ngoài da là đủ, nhưng thật ra da chỉ là nơi biểu hiện ra bên ngoài, cái gốc vẫn nằm ở bên trong. Trong Y học cổ truyền gọi đó là "nhiệt nhập lý" – tức nhiệt tích tụ sâu bên trong cơ thể. Khi huyết càng nóng thì phong càng dễ động mà phong động thì ngứa nổi lên, cho nên việc đầu tiên phải làm là giảm nhiệt từ ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.

Thời tiết oi nóng, tình trạng mề đay dễ tái phát hơn; càng gãi càng lan rộng...

Theo đó, người dân nên:

Hạn chế đồ cay nóng, chiên rán nhiều dầu mỡ.
Giảm bia rượu, nước ngọt, chất kích thích.
Ăn thanh đạm hơn, tăng rau xanh, canh mát, bí đao, đậu xanh.
Uống đủ nước trong ngày.
Có thể dùng thêm nước rau má, đậu đen rang hoặc các thức uống thanh nhiệt nhẹ.

2. Làm mát huyết – Gốc của việc giảm ngứa

TS.BSCK2 Nguyễn Hồng Siêm cho biết, ngứa không nằm ở da, mà nằm ở huyết đang nóng. Khi huyết nhiệt, cơ thể rất dễ sinh phong… Lúc này chỉ cần gặp trời nóng, thức khuya vài hôm, căng thẳng vài ngày là mề đay nổi lên ngay. Đặc biệt đối với những người hay stress, ngủ muộn, nóng trong kéo dài, làm việc áp lực nhiều… thì huyết càng dễ bị nhiệt động, cho nên muốn giảm ngứa lâu dài, phải làm mát huyết và ổn định lại cơ thể.

Theo đó, người dân nên:

Ngủ sớm trước 23h (đừng coi thường giấc ngủ).
Giữ tinh thần thư giãn, tránh suy nghĩ căng thẳng kéo dài.
Ăn thêm rau má, diếp cá, atiso, dưa leo, bí đao…
Hạn chế thức ăn cay nóng và chất kích thích.

Có những người uống rất nhiều thuốc nhưng cứ thức khuya triền miên thì mề đay vẫn tái phát liên tục.

Uống đủ nước trong ngày làm mát huyết và ổn định cơ thể.

3. Ổn định cơ địa để hạn chế mề đay tái phát khi thời tiết nóng

Nếu chỉ xử lý triệu chứng mỗi khi ngứa xuất hiện mà không điều chỉnh lối sống và cơ địa, mề đay rất dễ tái đi tái lại nhiều lần.

Để hỗ trợ hạn chế tái phát, người bệnh nên:

Duy trì chế độ ăn uống, nghỉ ngơi điều độ.
Tránh thức khuya, căng thẳng kéo dài hoặc để cơ thể quá mệt mỏi.
Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột như đang nóng vào phòng lạnh ngay, tắm nước lạnh khi cơ thể còn nhiều mồ hôi.
Tập luyện nhẹ nhàng mỗi ngày để tăng lưu thông khí huyết và nâng cao thể trạng.
Tránh các yếu tố dễ kích thích mề đay như rượu bia, thực phẩm dễ gây dị ứng hoặc môi trường quá nóng bức.

Nhiều người nghĩ mề đay chỉ là vấn đề ngoài da, nhưng trên thực tế, đây có thể là phản ứng của cơ thể trước nhiều yếu tố như dị ứng, rối loạn miễn dịch, căng thẳng, thời tiết hoặc cơ địa nhạy cảm.

Với mề đay kéo dài, tái phát nhiều năm cần điều trị toàn diện

Đối với những trường hợp mề đay mạn tính hoặc tái phát dai dẳng, việc điều chỉnh sinh hoạt đôi khi chưa đủ. Theo nguyên tắc của y học cổ truyền, điều trị thường hướng tới vừa hỗ trợ loại bỏ các yếu tố gây bệnh, vừa điều hòa cơ thể và nâng cao chính khí.

Một số hướng hỗ trợ thường được áp dụng gồm:

Thanh nhiệt, giải độc, khu phong nhằm hỗ trợ giảm ngứa, giảm nổi ban.
Dưỡng huyết, điều hòa chức năng tạng phủ, hỗ trợ ổn định cơ địa.
Kết hợp điều chỉnh thể trạng tùy từng người.

Tùy biểu hiện cụ thể, thầy thuốc có thể cân nhắc gia giảm một số dược liệu y học cổ truyền như bạch hoa xà thiệt thảo, bán chi liên, diệp hạ châu, sài hồ, đương quy, đan sâm, kim ngân hoa, liên kiều… cụ thể:

Người có biểu hiện thiên về nhiệt có thể ưu tiên nhóm thanh nhiệt.
Người huyết hư, cơ thể suy nhược cần chú trọng dưỡng huyết, nâng thể trạng.
Người cơ địa yếu cần điều dưỡng lâu dài kết hợp sinh hoạt hợp lý.

Việc sử dụng cần được thăm khám và chỉ định phù hợp, không nên tự ý dùng kéo dài.