Mệnh lệnh từ thực tiễn

Tại Hà Nội, khi kỷ nguyên số đang gõ cửa từng phân xưởng, việc đổi mới quản lý để bảo vệ an toàn cho người lao động trở thành mệnh lệnh cấp thiết.

Sản xuất phụ tùng xe máy tại Công ty cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu (Khu công nghiệp Quang Minh). Ảnh: Quang Thái

Yêu cầu cấp bách

Tại Công ty cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu (Khu công nghiệp Quang Minh, Hà Nội) - đơn vị có bề dày hơn 60 năm lịch sử, không khí lao động luôn hối hả để kịp tiến độ đơn hàng cho các đối tác lớn như: Toyota, Honda hay VinFast. Tuy nhiên, giữa những tiếng máy, kỷ luật an toàn luôn được đặt lên hàng đầu.

Phó Chủ tịch Công đoàn Công ty cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu Nguyễn Văn Nam chia sẻ: “Chúng tôi kiên định quan điểm không đánh đổi an toàn lấy sản lượng. Một sơ suất nhỏ trong khâu vận hành có thể dẫn đến hậu quả khôn lường cho cả con người và uy tín doanh nghiệp”.

Tại đây, an toàn lao động không dừng lại ở các buổi tập huấn lý thuyết. Công nhân được tham gia vào các tình huống giả định, diễn tập phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ định kỳ. Đặc biệt, công ty đã tận dụng công nghệ để kiểm soát quy trình, hiện đại hóa dây chuyền và hệ thống thông gió, hút bụi nhằm giảm thiểu yếu tố nguy hại. Chính sự chủ động này đã giúp doanh nghiệp giữ vững thành tích không để xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng trong nhiều năm qua, tạo nên một “vùng an toàn” thực chất cho gần 1.000 lao động.

Ở lĩnh vực logistics, Công ty cổ phần Đầu tư thương mại phát triển Nhất Tín - chi nhánh Hà Nội cũng coi an toàn lao động là yếu tố cốt lõi trong vận hành. Trưởng phòng Kinh doanh (Công ty cổ phần Đầu tư thương mại phát triển Nhất Tín - chi nhánh Hà Nội) Quách Ngọc Hoa cho biết, với đặc thù lực lượng lao động đông, chủ yếu là lái xe, nhân viên kho và giao nhận, doanh nghiệp đặc biệt chú trọng trang bị bảo hộ và đào tạo thường xuyên. Nhân viên mới được đào tạo bài bản ngay từ đầu; nhân viên cũ được tập huấn định kỳ hằng quý. Đáng chú ý, mỗi ngày đều có các buổi họp ngắn 15 phút để nhắc nhở quy trình an toàn và triển khai công việc.

Doanh nghiệp cũng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong quản lý. Hệ thống ứng dụng di động tích hợp thông tin an toàn ngay khi nhân viên làm thủ tục vào ca sản xuất; hệ thống camera giám sát cùng đội ngũ kiểm soát chất lượng và trưởng ca theo dõi hoạt động liên tục trong kho bãi. Việc sử dụng đội ngũ bảo vệ độc lập giúp tăng tính khách quan trong xử lý vi phạm.

Theo bà Quách Ngọc Hoa, an toàn lao động là trách nhiệm của cả doanh nghiệp và người lao động. Khi người lao động được bảo vệ, lắng nghe và tạo điều kiện phát triển, họ sẽ yên tâm gắn bó và cống hiến, qua đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Câu chuyện tại Công ty cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu, Công ty cổ phần Đầu tư thương mại phát triển Nhất Tín - chi nhánh Hà Nội là những điểm sáng, nhưng nhìn rộng ra toàn bức tranh Thủ đô, công tác bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động vẫn còn những hạn chế. Theo báo cáo tổng kết năm 2025 của UBND thành phố Hà Nội, toàn thành phố ghi nhận 217 vụ tai nạn lao động. Dù tổng số vụ đã giảm 24,6% so với năm 2024, nhưng số người tử vong lại tăng lên 96 người. Đáng chú ý, có tới 57,3% số người tử vong thuộc khu vực không có hợp đồng lao động (lao động phi chính thức).

Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động là quan điểm xuyên suốt của thành phố. Năm 2025, các cơ quan chức năng đã tổ chức huấn luyện cho hơn 171.000 lượt người và kiểm định an toàn cho hơn 21.000 thiết bị. Việc “quản lý thực chất” và minh bạch hóa dữ liệu đã giúp thành phố nhận diện rõ các khu vực có nguy cơ mất an toàn, đặc biệt là tại các công trình xây dựng dân dụng nhỏ lẻ và làng nghề.

Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026 của Hà Nội đã được phát động với chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số” và “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”. Qua đó khẳng định sự chuyển dịch mạnh mẽ về phương thức hành động bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động từ bị động sang chủ động; thay vì đợi sự cố xảy ra mới xử lý, Hà Nội tập trung vào việc nhận diện rủi ro “từ sớm, từ xa”. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong tuyên truyền là một bước đi đột phá. Sở Nội vụ Hà Nội đã xây dựng các clip tình huống mô phỏng thực tế ảo giúp người lao động nhận diện nguy cơ tại các lĩnh vực nguy hiểm như xây dựng, cơ khí một cách trực quan nhất.

Cùng với đó, thành phố tập trung hiện đại hóa bộ máy quản lý. Hiện nay, Hà Nội đang vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông về tai nạn lao động giữa Sở Nội vụ, Công an thành phố và UBND cấp xã. Việc ủy quyền cho cấp xã tiếp nhận khai báo, giúp thủ tục hành chính gần dân hơn, giám sát ngay từ cơ sở.

Đặc biệt, thành phố chủ trương mở rộng quản lý đến lực lượng lao động phi chính thức. Năm 2026, Hà Nội quyết tâm sử dụng các nền tảng số và video tình huống để tác động trực tiếp đến người lao động tự do, giúp họ hiểu đúng và tự bảo vệ mình ngay cả khi không làm việc trong các nhà máy chính quy.

Điểm tựa cho sự sáng tạo

An toàn lao động gắn liền với phúc lợi. Năm 2025, các cấp Công đoàn Thủ đô đã dành hơn 144 tỷ đồng để hỗ trợ hơn 100.000 lượt đoàn viên gặp khó khăn. Những chương trình như “Tết sum vầy”, “Mái ấm Công đoàn” hay việc tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho hàng nghìn công nhân lao động đã tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt giữa người lao động và tổ chức.

Khi người lao động cảm thấy an toàn và được chăm lo, tinh thần “Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động” mới thực sự được kích hoạt. Thực tế cho thấy, hàng nghìn sáng kiến cải tiến kỹ thuật giúp giảm rủi ro và tăng năng suất đã ra đời từ chính bàn tay, khối óc của những người thợ giỏi Thủ đô.

Nhìn về tương lai, Hà Nội xác định công tác an toàn, vệ sinh lao động là một trong những trụ cột của phát triển bền vững và phải gắn trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với kết quả giảm tai nạn lao động trên địa bàn.

Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026 là đợt cao điểm để tạo bước chuyển biến mới. Với sự đồng hành của công nghệ số, sự quyết liệt của chính quyền và ý thức tự giác của mỗi người lao động, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa khát vọng về một Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, nơi mỗi công nhân đều được làm việc trong môi trường an toàn. Bởi lẽ, suy cho cùng, năng suất lao động và sự phát triển của Thủ đô không thể được xây dựng trên những rủi ro, mà phải dựa trên nền tảng vững chắc của sự an toàn và lòng nhân văn.