Miễn phí sách giáo khoa: Chính sách nhân văn cần lộ trình vững chắc

Đồng thuận từ giáo viên, nâng cao ý thức học sinh

Là người trực tiếp giảng dạy, thầy giáo Hồ Minh Tình, Trường THPT Đầm Dơi (xã Đầm Dơi), bày tỏ ủng hộ chủ trương này. Theo thầy Tình, việc Nhà nước đầu tư SGK và tổ chức cho học sinh mượn - trả không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục bình đẳng hơn.

“Tôi hoàn toàn ủng hộ dự thảo này vì tính nhân văn cao, giúp giảm áp lực kinh tế cho gia đình và đảm bảo công bằng giáo dục. Lộ trình đến năm 2029 là hợp lý để các địa phương có thời gian chuẩn bị ngân sách và điều kiện triển khai, nhưng tôi hy vọng các vùng khó khăn sẽ được hỗ trợ sớm hơn”, thầy giáo Hồ Minh Tình chia sẻ.

Việc sử dụng lại sách giáo khoa góp phần giảm chi phí và hạn chế lãng phí.

Nhiều giáo viên cũng nhận định việc sử dụng SGK theo mô hình dùng chung sẽ góp phần nâng cao ý thức giữ gìn tài sản công của học sinh. Khi sách không còn là tài sản riêng mà là nguồn học liệu chung, học sinh sẽ được giáo dục về trách nhiệm bảo quản, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả. Đây cũng là cơ hội để nhà trường lồng ghép giáo dục kỹ năng sống, ý thức cộng đồng vào quá trình học tập.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, yếu tố con người đóng vai trò then chốt. Cần tăng cường giáo dục học sinh ý thức giữ gìn sách, đồng thời đầu tư đồng bộ hệ thống thư viện trường học, từ cơ sở vật chất đến quy trình quản lý, nhằm đảm bảo việc mượn - trả thuận tiện, minh bạch.

Phụ huynh ủng hộ, kỳ vọng hiệu quả lâu dài

Ông Phạm Tiến Nguyên (xã Phước Long) cũng bày tỏ sự đồng tình với chủ trương miễn phí sách giáo khoa thông qua mô hình thư viện trường học. Theo ông, đây là giải pháp thiết thực góp phần lan tỏa phong trào xây dựng gia đình, dòng họ hiếu học và xã hội học tập.

Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả lâu dài, ông Nguyên đề xuất cần tiếp tục đổi mới thư viện theo hướng hiện đại, phát triển thư viện điện tử, thư viện thông minh gắn với các hoạt động STEM, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận nguồn học liệu phong phú, phục vụ tốt hơn cho việc học tập và sáng tạo.

Tại Trường THPT Võ Văn Kiệt, nơi con ông Nguyên đang theo học mô hình này đang được áp dụng hiệu quả. Ngay từ đầu năm học 2025-2026, Ban đại diện cha mẹ học sinh của trường đã vận động từ nhiều nguồn ngoài xã hội để góp phần đầu tư trang thiết bị, bổ sung SGK, sách tham khảo phục vụ hơn 2.200 học sinh và nâng cấp hoàn thành các tiêu chí Thư viện đạt chuẩn quốc gia mức độ 2.

Sách giáo khoa được trưng bày tại nhà sách, phục vụ nhu cầu mua sắm của phụ huynh và học sinh. Ảnh: HỮU THỌ.

Theo ý kiến của một số phụ huynh và giáo viên, để tránh tình trạng sách nhanh xuống cấp, cần có quy định rõ ràng về trách nhiệm của người mượn, đồng thời hướng dẫn học sinh cách bảo quản sách đúng cách. Ngoài ra, việc kiểm kê, phân loại và luân chuyển sách giữa các năm học cũng cần được thực hiện chặt chẽ, tránh thất thoát, lãng phí. Bên cạnh đó, việc phân bổ nguồn lực hợp lý và có lộ trình phù hợp cho từng vùng sẽ là yếu tố quan trọng quyết định thành công của chính sách.

Bên cạnh lợi ích về kinh tế, chính sách SGK dùng chung còn được kỳ vọng góp phần thay đổi thói quen sử dụng tài liệu học tập, hướng tới tiết kiệm tài nguyên và phát triển giáo dục bền vững. Với sự đồng thuận từ xã hội và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo bước tiến quan trọng trong việc xây dựng một nền giáo dục công bằng, hiệu quả và nhân văn hơn trong thời gian tới.