Minh bạch chuỗi thực phẩm để bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng

Ngày 28/5, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp phối hợp với Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam tổ chức Hội nghị đối thoại “Thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm”.

Hội nghị đối thoại “Thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm” do Bộ Tư pháp phối hợp với Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam tổ chức ngày 28/5 tại Hà Nội.

An toàn thực phẩm là thước đo trách nhiệm doanh nghiệp

Phát biểu tại Hội nghị, Tiến sĩ Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật - Kinh tế (Bộ Tư pháp) cho biết, bảo đảm an toàn thực phẩm hiện nay không chỉ là yêu cầu nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân mà còn là thước đo phản ánh trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo bà Thanh, thực tiễn thời gian qua cho thấy các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm kém chất lượng, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng và tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, kinh doanh thực phẩm có trách nhiệm đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, bảo đảm minh bạch trong toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến và phân phối; đồng thời đặt lợi ích, sức khỏe người tiêu dùng lên hàng đầu.

Đặc biệt, đối với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh - những chủ thể chiếm tỷ trọng lớn trong ngành thực phẩm nhưng còn hạn chế về khả năng tiếp cận thông tin và năng lực tuân thủ pháp luật - vai trò hỗ trợ, đồng hành của Nhà nước và các tổ chức liên quan được đánh giá là ngày càng cần thiết.

Tiến sĩ Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật - Kinh tế (Bộ Tư pháp) phát biểu tại Hội nghị.

Cùng quan điểm, Tiến sĩ Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm Pháp lý hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp) nhận định, thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm là xu hướng tất yếu trong bối cảnh phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông Sơn, nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh hiện chưa đủ nguồn lực để đầu tư công nghệ, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế hoặc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ. Tình trạng sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, vi phạm quy định về phụ gia thực phẩm, quảng cáo sai sự thật hoặc thiếu minh bạch trong chuỗi cung ứng vẫn còn diễn ra ở một số lĩnh vực.

Luật sư Nguyễn Hưng Quang, Trưởng Văn phòng Luật sư NHQuang & Cộng sự, cho rằng vi phạm về an toàn thực phẩm đang là vấn đề nổi cộm với mức độ và hành vi ngày càng đa dạng. Theo ông, thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người dân mà còn giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Hoàn thiện pháp luật, siết giám sát để bảo đảm cạnh tranh lành mạnh

Bên cạnh những tồn tại nội tại của doanh nghiệp, nhiều chuyên gia cho rằng các yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế cũng đang tạo áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất, xuất khẩu thực phẩm của Việt Nam.

Tiến sĩ Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về Vệ sinh dịch tễ và Kiểm dịch động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam), Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu SPS của các thị trường nhập khẩu vẫn gặp không ít khó khăn do quy định quốc tế thay đổi nhanh, trong khi năng lực tiếp nhận và thực thi thông tin của nhiều chủ thể trong chuỗi sản xuất còn hạn chế.

Theo ông Nam, “điểm nghẽn” hiện nay không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận thông tin SPS mà còn ở việc chuyển hóa các yêu cầu kỹ thuật thành quy trình quản trị chất lượng, tổ chức sản xuất và kiểm soát chuỗi cung ứng phù hợp với từng thị trường.

Để thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, Tiến sĩ Trần Minh Sơn kiến nghị tiếp tục rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Ông Sơn cũng đề xuất Nhà nước cần xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số thông qua các chính sách ưu đãi về tín dụng, công nghệ, đào tạo nhân lực và đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, nhiều ý kiến tại hội nghị cho rằng cần tăng cường hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật về an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Song song với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát và cảnh báo rủi ro an toàn thực phẩm cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Tiến sĩ Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm Pháp lý hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp) phát biểu tại sự kiện.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững ngày càng gia tăng, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị theo hướng coi thực hành kinh doanh có trách nhiệm là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn. Minh bạch thông tin không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin và uy tín thương hiệu.

Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế, việc thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm sẽ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo nền tảng cho môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và phát triển bền vững hơn trong thời gian tới.